Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2187 K.2025/11717

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden husumetten reddine, davalı ... bakımından ise kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ..., .... Mahallesi 1193 ada 31ve 34 parsel sayılı taşınmazlara davalı idareler tarafından kamulaştırmasız el atılması nedeniyle belirlenecek taşınmaz bedelinin davalı idarelerden yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazların .... Çevre Yolu ve ....

Geçişi Güzergahına rastlayan.... arası kamulaştırma sahasında kalmasından dolayı 11.02.1974 tarihli ve 1974/46 sayılı kamu yararı kararına göre kamulaştırmasına karar verildiğini, eski 608 yeni 1193 ada 4 parselin maliklerinden idareye müracaat edenler ile 4 parsel sayılı taşınmazın 2360 m²si fiili yol olarak 10.949 m² ifraz edildiği ve 31 parsel numarası ile malikler ve idare adına tescil edildiğini, 4 parselden kamulaştırma dışında kalan kesim 32 parsel numarası alarak farklı ada ve parsellere ifraz edildiğini,

eski 608 yeni 1193 ada 7 parselin maliklerinden idareye müracaat edenler ile 7 parsel sayılı taşınmazın 1100 m²si fiili yol olarak 7102 m² ifraz edildiği ve 34 parsel numarası ile malikler ve idare adına tescil edildiğini, 7 parselden kamulaştırma dışında kalan kesim 35 parsel numarası alarak farklı ada ve parsellere ifraz edildiğini, ileri sürerek arz ve izah olunan nederlerle dava konusu taşınmazdaki tapuda davacı adına kayıtlı hissesi üzerine devir ve ferağın önlenmesi bakımından Tapu Sicil Müdürlüğünde terkin/tescil işlemi gerçekleşinceye kadar tedbir konulmasına,

haksız ve mesnetsiz açılan davanın husumet ve esastan reddine, el atılan kısmın yol olarak kullanıyor olması halinde, yol olarak terkinine, şayet el atılan kısmın tescile tabi olması nitelikte ise davalı idare adına tesciline, mahkeme masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili ise cevap dilekçesinde özetle, davaya konu, .... ili, ..., Mahallesi 1193 ada 31 ve 34 parsel sayılı taşınmazın ....

Büyükşehir Belediye Başkanlığının 1982 tarihli hava fotoğraflarında yer aldığını, davalı idarenin kurumsallaşmasından önce yani 1985 yılından önce yapıldığını, davalı taşınmaza kurumlarınca el konulmuş olmadığını, taşınmazın bulunduğu bölgede davalı kurumları tarafından yeni onay tarihli imar planı değişikliği yapılmadığını, yer ile ilgili yol genişletmesi,

kaldırım çalışması ve herkangi bir hak ediş ve ödeme emrinin olmadığını, davalı idare tarafından fiili el atılmış olmadığını, herhangi biri çalışma ve kamulaştırma yapılmadığından haksız ve mesnetsiz açılan davanın husumet ve esastan reddine, mahkeme masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... yönünden husumetten reddine, davalı ... yönünden kabulüne taşınmazlar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen davacı payının tapusunun iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, el atma tarihindeki niteliklerine göre bedel belirlenmesi gerektiğini, bedelin fahiş olduğunu, emsal seçimi ve değerlendirmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmazlara mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi taşınmazların imar durumu ve bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre bedelin uygun olduğu, Mahkemece verilen kararda usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazların değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı idare vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,