Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2480 K.2025/14423

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleştirilen dava davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının mülkiyetine sahip olduğu Muş ili, ..., ... Mahallesinde 5 67... parsel sayılı taşınmazdan 20 m²lik imar yolunun geçtiğini, bu nedenle arsanın tamamının imar vasfını kaybettiğini, arsanın bedelinin ödenmediğini, yola asfalt döşendiğini, davalı kurumla aralarında mütabakat sağlanamadığından uzun zamandır taşınmazın kullanamadığını, haksız ve kamulaştırmasız el atmanın önlenmesine, eski hale dönüştürülmesine veya bedelinin takdir edilerek ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleştirilen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Muş 1. Asliye Hukuk Mahkemesininde 2019/756 Esas sayılı dosyasında 28.10.2021 tarihinde yapılan keşif sonrasında hazırlanan bilirkişi raporunda, dava konusu olan taşınmazın, "yol terkini yapıldıktan sonra geri kalan kısmının kullanışsız olduğu ve tek başına yapılaşma hakkının kalmadığı" tespitinin yapıldığını, Muş 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2019/756 Esas ile açılan davada, dava ve talep konusu edilen, davalı kurum tarafından taşınmazda yapılan yolun geçtiği kısım olup taşınmazın yol dışında kalan kısmına dair bir talep söz konusu olmadığını,

davalı kurum tarafından yol yapıldıktan sonra geri kalan kısım ile ilgili yapılaşma hakkı kalmadığından geri kalan kısmının da kamulaştırtarak bedelinin müvekkile ödenmesi için ayrıca bu davanın açılması zarureti hasıl olduğu belirtilerek Muş 1.Asliye Hukuk Mahkemesinde 2019/756 Esas sayılı dosyası ile iş bu dosya arasında fiili ve hukuki bağlantı olduğundan usul ekonomisi açısından her iki dosyanın birleştirmesi gerektiğini, davanın kabulü ile,

fazlaya dair dava ve talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL bedelin işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalı kurumdan alınarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza kurumları tarafından el atıldığı iddia edilmiş ise de, ancak bu durumun keşifte ortaya çıkacağını, keşif ve dosya arasına istenecek emlak vergi değeri ile yapılacak emsal araştırması neticesinde arsanın yaklaşık değeri hesaplanabileceğini, dava konusu parselin üzerinden yol geçirilmesinin söz konusu parsellere kattığı değerin ve yine inşaata elverişli olup olmadığı hususları da değerlendirilerek ileride yapılacak hesaplama göz ardı edilmeden hesaplama yapılması gerektiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davanın kabulüne, taşınmazın bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsili ile davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen taşınmazın tapusunun davalı idare adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, taşınmaz için tespit edilen emsalin emsal nitelikte olmadığını, bilirkişi raporlarının eksik olduğunu, taşınmaz için tespit edilen bedelin yüksek hesaplandığını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 15 inci maddesindeki usul ve esaslara göre yapılan keşif sonrası düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda yol yapılmak suretiyle el atıldığı anlaşılan taşınmazın arsa olarak kabul edilmesinde, el atılan dava konusu taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesine uygun, emsal esasına göre emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslama yapılarak değer biçilmesinde, dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının 575,20 TL olarak tespit edilip, el atma bedelinin belirlenmesinde,

arta kalan alan olan ve fen bilirkişisinin B=282,79 m² olarak gösterilen alanda Muş Belediyesinden gelen yazı cevabı doğrultusunda yapılaşmanın mümkün olmadığı belirlendiğinden bu alanın da el atma bedeline hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle asıl ve birleştirilen dava yönünden davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ( 6100 sayılı Kanun'un) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazların zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınarak Hazineye irat kaydedilmesine,