Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2499 K.2025/6260

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Emirdağ 1. Asliye Hukuk( Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 29.02.2024 Tarihli ve 2021/32 Esas, 2024/284 Karar Sayılı Kararı

Davalı ....San. İç ve Dış Tic. Limited şirketinin merkezinin ... Mah. ... Cad. ... Sit. No:11/209 ...

Rize olduğu , davacı ve davalı vekillerinin aşamalardaki beyanlarında dosyanın Rize mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerinin görüldüğü, her ne kadar taraflar arasında yapılan yetki sözleşmesinde uyuşmazlık halinde Emirdağ Mahkemeleri'nin yetkili olacağı belirlenmiş ise kesin yetki durumunda yetki sözleşmesi yapılamacağı, kesin yetkinin söz konusu olduğu hallerde mahkemenin yetkili olup olmadığını kendiliğinden araştırması gerektiği,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun)14 üncü maddesinin 2 nci fıkrası gereğince davanın şirket merkezinin bulunmuş olduğu Rize Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) kesin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Rize 4. Asliye Hukuk( Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 03.06.2024 Tarihli ve 2024/96 Esas, 2024/163 Karar Sayılı Kararı Dosya kapsamı itibarıyla davacı ve davalının ihdas ettikleri adi ortaklığa kayyım atanmasının talep edildiği, adi ortaklık ilişkisinin ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun (6098 sayılı Kanun) 620 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olmakla tüzel kişiliği haiz olmadığı, bu bakımından 6100 sayılı Kanun m.14/2'de öngörülen kesin yetki kuralının işlerlik kazanamayacağı, kesin yetkinin bulunmadığı somut

uyuşmazlık bakımından ise yetki itirazının ancak ilk itiraz olarak cevap dilekçesi ile birlikte ileri sürülebileceği ve mahkemece ön sorunlar gibi incelenip karara bağlanacağı, dosya kapsamı itibarıyla davalı tarafından yetki itirazında bulunulsa da yargılamanın 18.11.2021 tarihli celsesinde mahkemenin yetkili olduğuna hükmedildiği, tarafların yeniden yetki itirazında bulunmaları üzerine 05.01.2023 tarihli celsede yeniden yetki itirazının reddine karar verildiği, 29.02.2024 tarihli celsede ise yetki hususunun bu kez re'sen ele alınarak yetkisizlik kararı verildiği, ancak kesin yetkinin söz konusu olmadığı haller bakımından mahkemece re'sen yetkisizlik kararı verilemeyeceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, adi ortaklığa yönetim kayımı atanması istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanunun " Yetki Sözleşmesi " başlıklı 17 nci maddesi şöyledir. "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır."

3.6100 sayılı Kanun'un "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkrası şöyledir: "(2)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." "(3)Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir." "(4)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir."

C. Değerlendirme

Tarafların sözleşmede yetkili mahkemeyi kararlaştırmış olmaları, 6100 sayılı Kanundaki genel yetkili olan ve özel yetkili bulunan mahkemelerin yetkilerini kaldırmaz. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir.Bu açıklamalar ışığında, davalı tarafça davalının yerleşim yeri olan Rize Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek yetki itirazında bulunduğu anlaşılmakta ise de taraflarca imzalanan 15.01.2020 tarihli adi ortaklık sözleşmesi düzenlendiği ve sözleşmenin 10 uncu maddesi ile, ihtilaf vukuunda Emirdağ Mahkemeleri yetkili kılındığı tespit edilmekle , davanın Emirdağ 1. Asliye Hukuk( Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR