Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3384 K.2025/15375

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kahramanmaraş ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 142 (yeni 26 15... ) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara tapu kaydındaki hisseleri oranında ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin kaldırma kararı öncesinde Elbistan 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/18 Esas, 2021/162 Karar sayılı kararıyla hükme alınan bilirkişi raporuyla, taşınmazın sulu kapama bahçe olan vasfına göre kamulaştırma bedelinin belirlendiğini, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 2023/85 Esas, 2023/435 Karar sayılı kaldırma kararında, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına hatalı şekilde karar verildiğini, yerel mahkeme kararında müvekkili kurumun usuli kazanılmış hakları gözetilmeden karar verildiğini, kapitalizasyon faizi yönünden müvekkili kurum lehine usuli kazanılmış hak olduğunu,

yerel mahkemenin bozma öncesi verdiği 2021/18 Esas, 2021/162 Karar sayılı kararında da bu husus gözetilerek karar verildiğini ileri sürmüştür.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, münavebe ürünlerinin hatalı olarak alındığını, kapitalizasyon faiz oranının %4 alınmasının hatalı olduğunu, objektif değer artış oranının düşük belirlendiğini, kamulaştırma bedeline kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz uygulanması gerektiğini, bilirkişi raporunda üretim masrafları ile brüt gelirin hatalı olarak belirlendiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın sulanabilir tarım arazisi niteliğinde olduğu kısmen kapama badem, kısmen kapama elma bahçesi niteliği taşıdığı, İlçe ... ve ...

Müdürlüğünün 2015 yılı verilerinin dosya içerisinde bulunduğu, bilirkişi kurulunca 2015 yılı verilerine göre ve sulanabilir tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza net gelirine göre değer biçilmesinin ve bilirkişi kurul raporunda belirtilen taşınmaz özellikleri dikkate alınarak %20 oranında objektif değer artışı uygulanmasının yerinde olduğu ve bu durumlara dair tespitlerin de dosya kapsamına uygun bulunduğu, bilirkişi raporu ile dava konusu taşınmaz zemin bedeline usulünce değer biçilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmediği; ancak İlk Derece Mahkemesince verilen 12.01.2017 tarihli ilk kararın davalı tarafça istinaf edilmediği,

davacı idare lehine ilk kararda tespit edilen kamulaştırma bedelinin usuli kazanılmış hak oluşturduğu gözetilerek, bu bedel üzerinden hüküm kurulması gerekirken, daha fazla bedele hükmedilmek suretiyle davacı idarenin usuli kazanılmış hakkının ihlal edilmesinin doğru olmadığı,

bu sebeple davaya konu taşınmazın kamulaştırma bedelinin ilk kararda tespit edilen 676.390,00 TL bedel üzerinden tespiti ile yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi gerekçesi ile davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza uygulanan %30 objektif değer artış oranının yüksek olduğunu ileri sürerek ve resen dikkate alınacak sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu Kahramanmaraş ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 26 15... parsel (eski 142 parsel) sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi ve davalılara hisseleri oranında ödenmesine karar verilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygundur.

4 . Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,