Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3828 K.2025/6780

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.08.2024 Tarihli ve 2024/428 Esas Sayılı Ara Kararı

Davanın tasarrufun iptali davası olması ve taşınmazın aynının dava konusu olmaması, bu türden davalarda iddianın ispat edilmesi halinde mülkiyetin naklini içerir tescil hükmü kurulmayarak alacağın tahsiline yönelik davacı alacaklıya cebri satış yetkisi tanınması yönünde hüküm kurulması nedeniyle taşınmazların cebri icra dahil devir ve temlikinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

B. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 26.11.2024 Tarihli ve 2024/5663 Esas, 2024/4069 Karar Sayılı Kararı

Mahkemenin hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

C. Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 30.09.2024 Tarihli ve 2024/428 Esas Sayılı Ara Kararı

Davalılar ... ve ... İnşaat Tur. Gayr. Tic. ve San. Ltd.

Şti. vekilinin Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin birleşen 2024/424 esas sayılı dosyasındaki 27.08.2024 tarihli ihtiyati haciz kararına vâki itirazının reddine, Davalı ... vekilinin Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin birleşen 2024/424 esas sayılı dosyasındaki (birleşen 2024/433 esas sayılı dosyaya ilişkin) 04.09.2024 tarihli ihtiyati haciz kararına vâki itirazının reddine, davalılar ... ve ...Profesyonel Grup İnşaat Gayr. Tur. Tic. ve San. Ltd.

Şti. vekilinin Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin birleşen 2024/424 Esas sayılı dosyasındaki (birleşen 2024/219 esas sayılı dosyaya ilişkin) 06.09.2024 tarihli ihtiyati haciz kararına vâki itirazının, davalı ... yönünden kısmen kabulü ile söz konusu ihtiyati haciz kararının davalı ... yönünden 28.315.351,25 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı ...Profesyonel Grup İnşaat Gayr. Tur. Tic. ve San. Ltd.

Şti. yönünden ise itirazın reddine karar verilmiş, karar davacı bir kısım davalılar vekillerince istinaf edilmiştir.

D. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 21.11.2024 Tarihli ve 2024/28 Esas, 2024/56 Karar Sayılı Kararı

Asıl davada davacı vekilinin 30.09.2024 tarihli ara karar kapsamında olmayan sadece asıl dosyayı ilgilendiren ihtiyati tedbir istemi yönünden verilen ret kararına yönelik 27.08.2024 tarihli ara kararı istinaf ettiği, bir kısım davalılar vekillerinin ise birleşen dosyalardaki ihtiyati haciz ara kararına yönelik itirazlarının reddine ilişkin 30.09.2024 tarihli ara kararını istinaf ettikleri, 30.09.2024 tarihli ara karar içerisinde 3 ayrı konu ve ara karara yönelik itiraz değerlendirilmiş olup bunlardan birisi de birleşen 2024/424 Esas sayılı dosya üzerinden verilen 27.08.2024 tarihli ihtiyati haciz talebinin kabulüne ilişkin ara karar olduğu,

bu hususun, bir önceki istinaf incelemesinde karışıklığa yol açtığı, bu nedenle, İzmir Bölge Adliye Mahkemesince istinaf incelemesi sonucunda davacı vekilinin talebinin Denizli Bölge Adliye Mahkemesince değerlendirilmesi gerektiği gerekçesi ile dosyanın Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesine geri çevrilmesine karar verildiği, halbuki, Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçmesinden önce dosyada verilen 27.08.2024 tarihli ara kararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi tarafından inceleme konusu yapıldığı,

dolayısıyla sonraki istinaf incelemelerinin de, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi tarafından yapılması gerektiği, her ne kadar asıl ve birleşen dosya davalıları vekilince de birleşen dosyalara ilişkin olarak verilen 30.09.2024 tarihli ihtiyati haczin kaldırılması talebinin reddine dair ara karar da istinaf edilmiş ve bu ara kararı tarih itibariyle Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçtiği tarihten sonrasına ait ise de,

aynı dosyada taraflardan birisinin istinaf itirazının bir bölge adliye mahkemesince diğer tarafın istinaf itirazının ise farklı bir bölge adliye mahkemesince incelenmesi usulen doğru olmayacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

E. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 27.02.2025 Tarihli ve 2025/1002 Esas, 2025/747 Karar Sayılı Kararı

İstinaf incelemesine konu edilen Bodrum 3. Asliye Mahkemesi'nin davanın esasına ilişkin 2024/428 Esas sayılı ve 30.09.2024 tarihli ara kararının Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçme tarihi olan 02.09.2024 tarihinden sonra verildiği, Denizli Bölge Adliye 3. Hukuk Dairesinin yetkisizlik kararına dayanak yaptığı dairemizin asıl dava yönünden 2024/5663 Esas, 2024/4069 Karar sayılı ve 26.11.2024 tarihli kararı, usul yada esasa ilişkin olmayıp kesin olarak sonuçlandırılan ihtiyati tedbir ara kararına ilişkin olup, istinafa konu ihtiyati hacze ilişkin uyuşmazlığın kesin olarak verilen kararla sonlandırıldığı,

istinafa konu dosyada esasa ilişkin olarak verilmiş herhangi bir karar bulunmadığı gibi, usule ilişkin olarak verilmiş bir karar dahi bulunmadığı, usule ve davanın esasına ilişkin olarak verilmiş bir kararda bulunmadığından, ilk derece mahkemesinin birleşen davanın ara kararı ihtiyati hacze karşı verdiği karara yönelik istinaf incelemesinde; görevli ve yetkili dairenin Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, istinaf incelemesinde yetkili bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

Somut olayda, Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.08.2024 tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararının istinaf edilmesi üzerine, incelemenin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince yapılarak, 26.11.2024 tarihli ve 2024/5663 Esas, 2024/4069 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR