Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3829 K.2025/7900

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 05.02.2025 Tarihli ve 2025/198 Esas, 2025/161 Karar Sayılı Kararı

Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçmesinden önce verilen kararın istinaf incelemesinin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince yapıldığı, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi Başkanlığının 2021/1287 Esas, 2023/2315 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ilişkin kararın istinaf başvurusunun kaldırılması kararının ve hukuki nitelendirmesinin mevcut olduğu, 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un (5235 sayılı Kanun) Ek Madde 1 hükmü uyarınca ilk derece mahkemesince verilen 06.01.2025 tarihli kararın istinaf incelemesinin de İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'nce yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 26.02.2025 Tarihli ve 2025/773 Esas, 2025/502 Karar Sayılı Kararı

Banaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2024/140 Esas sayılı dosyasında görülen dava hakkında, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince kaldırma kararı verildiği, dosyanın esasına ilişkin istinaf incelemesi yapma görevinin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesine ait olduğu hususunun tartışmalı olmadığı, eldeki davanın ise reddi hakim talebine ilişkin olduğu, 16.12.2024 tarihli reddi hakim talebi üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 40 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca mercii sıfatıyla Banaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesince reddi hakim talebinin reddine karar verildiğinin anlaşıldığı,

reddi hakim davasının 6100 sayılı Kanun'un davanın esasından ayrı olarak ayrı bir dava olarak düzenlendiği, Kanun'da belirtilen merci tarafından inceleneceği, harca tabi olduğu, duruşma açılarak taraflarca sunulan ve merci tarafından gerekli görülen delillerin toplanıp değerlendirilerek karar verileceği, verilen kararın istinafa tabi olduğu, bu nedenle Banaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 6100 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca verdiği reddi hakim talebine ilişkin kararın, davanın esasından ayrı olarak, ayrı bir dava üzerine, ayrı bir karar olduğu,

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'nin reddi hakim talebine ilişkin daha önce bir kaldırma kararı bulunmadığı, Banaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesince reddi hakimin reddine ilişkin kararı 06.01.2025 tarihinde verildiğinden karar tarihi itibariyle istinaf incelemesini yapma görevinin Denizle Bölge Adliye Mahkemesine ait olacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, reddine hakimin reddine ilişkin davada, istinaf incelemesinin yapılacağı ilgili bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un 34 ilâ 45 inci maddeleri

C. Değerlendirme

1. Hakimin reddi talebi, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterildiği ve varsa belgeleri içeren dilekçenin reddi istenen hakimin mensup olduğu mahkemeye verilir. Hâkimin reddi talebi, reddi istenen hâkim katılmaksızın mensup olduğu mahkemece incelenir. Reddedilen hâkimin katılmamasından dolayı mahkeme toplanamıyor ya da mahkeme tek hâkimden oluşuyor ise ret talebi, o yerde asliye hukuk hâkimliği görevini yapan diğer mahkeme veya hâkim tarafından incelenir. O yerde, asliye hukuk hâkimliği görevi tek hâkim tarafından yerine getiriliyorsa, o hâkim hakkındaki ret talebi, asliye ceza hâkimi varsa onun tarafından, yoksa en yakın asliye hukuk mahkemesince incelenir.

2. Somut olayda, talep eden 16.12.2024 havale tarihli dilekçesinde özetle; davacı tarafından başlatılan hukuki süreç içerisinde mahkeme Hakimi ...'un davaya ilişkin yazılı olarak sunduğu delilleri gereken özeni göstererek tarafsızca incelemediğini, duruşma salonunda sözlü ifade ederek sunduğu delilleri tarafsızca dinleyip değerlendirmediğini gözlemlediğini, hakimin bu davada tarafsızlığını koruyamadığına, kendisine sunulan delil ve talepleri görmezden geldiğine, bu nedenle hukuka ve hakkaniyete uygun karar vererek davayı sonuçlandıramayacağına kanaat getirmiş bulunduğunu belirterek hakimin görevden çekilmesini, aksi hâlde, hâkimin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Reddedilen hakimin redde ilişkin mütalaası alındıktan sonra Banaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesince 06.01.2025 tarihli ve 2025/9 Değişik İş, 2025/5 Karar sayılı karar ile, talep edenin hakimin reddini gerektirecek ve hakimin tarafsızlığını kaybettiğine yönelik olarak önemli bir nedeni delillendirerek sunmadığı, 6100 sayılı Kanun'un 36 ncı maddesinde sayılan reddi hakim sebeplerinden birinin de dosyada bulunmadığı, reddi hakim talebi ekinde reddi hakim sebebine ilişkin inandırıcı delil ve belge sunulmadığı, reddi hakim talebinin dosya kapsamına göre davayı uzatmak amacıyla yapıldığının anlaşıldığı gerekçesiyle reddi hakim talebinin reddine karar verilmiştir.

4. Reddi hakimin reddine ilişkin merci tarafından verilen kararın reddi hakim talep eden tarafça istinaf edilmesi üzerine, Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olup, dosya yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.

5. Hakimin reddi talebi üzerine esasa ilişkin dosyadan ayrı olmak üzere, talep ayrı bir esasa kaydedilerek merci tarafından hakimin reddi talebi incelenir. Ayrı bir esasa kaydedilerek görülen hakimin reddi talebi üzerine mercinin verdiği karara karşı süresi içinde diğer koşulların da bulunması halinde olağan kanun yollarına başvurulacaktır.

6. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır ise de, söz konusu istinaf incelemesine konu dosyada istinaf incelemesine tabi kararın Banaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesince 06.01.2025 tarihli ve 2025/9 Değişik İş, 2025/5 Karar sayılı merci tarafından verilmiş hakimin reddi talebinin reddine ilişkin olup, karar tarihi itibarıyla Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyette olduğu, istinaf incelemesine konu dosyada İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf incelemesinin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR