Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/391 K.2025/11109

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .... ili, ..., ... Mahallesi ... ada 2 ve 5 parsel sayılı taşınmaz ile ... ada 4 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ... ada 5 parsel sayılı taşınmazın kapama bağ, diğer taşınmazların ise tarla vasfında olduğunu, yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile değer tespitinin yapılmasını, tüm taşınmazların yapılacak işlem ile kullanılamayacak durumda olan kısmının da değerinin tespiti ile kamulaştırma bedeline eklenmesini, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.05.2022 tarihli ve 2021/518 Esas, 2022/370 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 20.12.2023 tarihli ve 2022/2214 Esas, 2023/1979 Karar sayılı kararı ile arazi niteliğindeki ..., ....

Mahallesi .... ada 2 ve ... ada 4 parsel sayılı taşınmazlar ile bağ niteliğindeki ... ada 5 parsel sayılı taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesine ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmazın niteliği, tamamının yüz ölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gibi,

davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi doğrudur. Ancak dava konusu ... ada 5 parsel sayılı taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri ile benzer dava konusu taşınmazlara komşu .... ada 2 parsel ve ... ada 4 parsel sayılı taşınmazlara % 100 oranında objektif değer artışı uygulandığı dikkate alınarak,

.... ada 5 parsel sayılı taşınmaz için de tespit edilen metrekare birim fiyatına ilave edilecek objektif değer artırıcı unsurun %100 oranında olacağı gözetilmeden, objektif değer artış oranı uygulanmayarak eksik bedel tespiti doğru görülmemiş olup, bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden ve ayrıca bilirkişiden ek rapor alınması usul ekonomisine uygun olmadığından,

resen yapılan hesaplama sonunda ... ada 5 parsel sayılı taşınmazın tespit edilen 81,86 TL/m² birim değere %100 objektif değer artışı uygulanarak 163,72 TL/m² birim değer üzerinden dava konusu taşınmazın irtifak hakkı karşılığı 102.976,94 TL tespit edilmiş, Dairece resen hesaplanan fark bedel olan 51.488,47 TL’nin banka şubesine yatırıldığı anlaşıldığından,

dava konusu taşınmazın toplam kamulaştırma bedelinin 138.823,42 TL olduğunun tespiti ile davacı idare vekilinin istinaf itirazlarının esastan reddine, davalı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile kararın düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 20.12.2023 tarihli ve 2022/1846 Esas, 2023/1979 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; İlk Derece Mahkemesince dava konusu ... ada 5 parsel sayılı taşınmaza ilişkin yapılan değerlendirmede hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtilen nitelikleri dikkate alınarak objektif değer artışı uygulanmadığı hâlde, Bölge Adliye Mahkemesince soyut gerekçeler ile objektif değer artışının uygulanması suretiyle hesaplama yapılmasının doğru olmadığından kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davanın dört ay içinde sonuçlandırılmadığı gözetilerek bu sürenin bitim tarihi olan 17.03.2022 tarihinden ilk derece mahkemesinin karar tarihi olan 24.05.2022 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine, işleyecek faizin davacı idareden alınarak davalıya ödenmesine, tüm nemalarıyla birlikte davalıya derhal ödenmesine, fazladan depo edilen bedelin davacı idareye iadesine, dava konusu taşınmazlarda davacı üzerinde daimi irtifak hakkı tesis ve tesciline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazların değeri tespit edilirken değer düşüklüğü oranının alındığını, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemiş olmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesince verilen ilk kararın hukuka uygun olduğunu belirterek bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazların kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşen kısımlar hakkında yeniden inceleme yapılamayacağı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,