Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4072 K.2025/5618

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 08.02.2024 Tarihli ve 2023/576 Esas, 2024/116 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda davalı ... şirketinin, yetkili mahkemenin Konya Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu belirterek yetki itirazında bulunduğu, davalı ile dava dışı sigortalı ...Turizm İşletmeleri Anonim Şirketi arasında düzenlenen 22.08.2020 başlama tarihli 22.08.2021 bitiş tarihli Otel ve Tatilköyü Sigorta poliçesinde, sigortalının ve riziko adresinin Serik olduğu, Serik ilçesinin, Alanya Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetki sınırları dahilinde olduğu, davalının yerleşim yerinin Selçuklu/Konya olduğu, davacının yerleşim yeri adresinin Bakırköy/İstanbul olduğu, yetki kuralları çerçevesinde davanın Antalya'da açılmasını gerektirir bir yetki kuralının bulunmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

B. Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.03.2024 Tarihli ve 2024/231 Esas, 2024/196 Karar Sayılı Kararı Davanın temelinin haksız fiile dayandığı, haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olduğu, bu nedenle Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili mahkeme olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi

C. Değerlendirme

1. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir.

Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir.

Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır.

Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

3. Somut olayda, davacının alacağının tahsili için Antalya Genel İcra Müdürlüğünün 2022/215224 Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, davalının sadece borca itiraz ettiği, böylelikle icra dairesinin yetkisinin kesinleştiği anlaşılmaktadır.

İcra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesinin o yerdeki mahkemeyi itirazın iptali yönünden yetkili hale getirmezse de dosya kapsamından haksız fiilin işlendiği, zararın meydana geldiği yerin, zarar görenin ve davalı şirketin yerleşim yerinin Selçuklu/Konya'da bulunduğu anlaşılmaktadır. Dolayısı ile birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, Antalya ilinde yetkisiz bir mahkemede davacıların dava açtığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca seçme hakkı davalılara geçmiş, davalılar vekillerince de süresinde ve usulüne uygun olarak Konya Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin yetki itirazında bulunulduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR