Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4315 K.2025/18013

Yargıtay Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulunun 20.03.2025 tarihli ve 2025/194 Esas, 2025/194 Karar sayılı kararı ile dava, kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tapu iptali ve tescil olarak nitelendirilmiş ve temyiz incelemesi için Dairemiz görevlendirilmiştir.

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ..., .. Mahallesi 2404 parsel sayılı 2775 m² yüzölçümlü taşınmazın maliki olduğunu, taşınmaz muris ... .. adına kayıtlı iken Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1989/497 Esas, 1989/1492 Karar sayılı kararı ile davalı adına hükmen tescil edildiğini, dava dışı .. adına kayıtlı .. 2404 parsel sayılı 1450 m² taşınmaz için kamulaştırma kararı alındığını, ..

Üniversitesi Rektörlüğünce .. bucağı 2404 parselde kayıtlı 1450 m² taşınmaz için kıymet takdir raporu düzenlendiğini, bu kez muhatap muris ... ... olarak gösterilmişse de kamulaştırma kararı alınan taşınmazın .. bucağı 2404 parselde kayıtlı 1450 m² taşınmaz olduğunu, .. köyü 2404 parselde yer alan 2775 m² taşınmazla ilgili alınmış bir kamulaştırma kararı bulunmadığını, buna rağmen hatalı olarak davalı adına tescil edildiğini, hatalı olarak davalı idare adına tescil edilen ... köyü 2404 parselde yer alan 2775 m² taşınmazın tapusunun iptali ile müvekkilleri adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırılan taşınmaz hakkında kamulaştırma kararı alınmadığını, İstanbul Üniversitesinin 05.02.1974 tarihli kararı ile dava dışı ... ... adına kayıtlı ... bucağı 2404 parsel sayılı 1450 m² yüzölçümü taşınmaz için kamulaştırma kararı verildiğini, müvekkillerine ait taşınmazın ise murisleri ... ...'den intikal eden ...

Mahallesi 2404 parsel sayılı 2775 m² yüzölçümü taşınmaz olduğunu, kamulaştırılan taşınmaz hakkında tescil kararı bulunmadığını, İlk Derece Mahkemesince bedel arttırım davası açılmış olması gerekçe gösterilmek suretiyle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar adına tescilinden sonra Maliye Hazinesinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak ödediği parayı iade alabileceğini, davalı idarenin harçtan muaf olduğu gözetilerek ıslah harcının iadesine ve vekâlet ücretinin karşı tarafta bırakılmasına karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda davacı taraf vekilince, davacıların murisi adına kayıtlı ... Mahallesi 2404 parsel sayılı taşınmaz için kamulaştırma kararı alınmış ise de kamulaştırma işlemleri için tebliğe çıkartılan noter evraklarındaki kayıtların murisleri adına kayıtlı taşınmaz olan ...

Mahallesi 2404 parsele ilişkin olmayıp, dava dışı ... ... adına kayıtlı ... bucağı 2404 parsele ilişkin olduğu, sonrasında açılan Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1989/497 Esas, 1989/1492 Karar sayılı davada ise ... ... adına kayıtlı ... bucağı 2404 parselin davacı idare adına tesciline karar verildiği, bu nedenlerle kamulaştırma işlemlerinin usulsüz yapıldığı, tescilin yolsuz olduğu iddia edilerek kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat talebinde bulunulduğu, davaya konu olan taşınmazın kamulaştırma işlemlerine ..

Üniversitesinin kurucu üniversitesi olan .. Üniversitesi tarafından başlanıldığı, .. Üniversitesi Rektörlüğünün 31.01.1974 tarihli istimlâk kararında muhatap kişinin ... ... olduğu, taşınmaz bilgilerinde .. bucağı, ...

Mevki, 1450 m² ve ... nolu parsel olarak yazıldığı, dava konusu taşınmazın ise ... köyü 2404 parsel sayılı 2775,00 m² yüzölçümü ile ... ... adına kayıtlı olduğu, fakat noter aracılığıyla ... ...'e gönderilen kamulaştırma evraklarında kamulaştırmaya konu taşınmazın dava dışı .. ... adına kayıtlı .. bucağı 2404 parsele ilişkin olduğu, daha sonra bu işleme istinaden Bursa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1981 /639 Esas, 1981/610 Karar sayılı ilamı ile davalı ... ... gösterilerek davacıların murisi adına kayıtlı ... köyü 2404 parselin 6830 sayılı Kanun’un 17 nci maddesi uyarınca davacı üniversite adına tesciline karar verildiği,

sonrasında ise davalılar aleyhine 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 16 ncı maddesi uyarınca ... ...'in mirasçıları aleyhine açılan davada ... bucağındaki kayıtlı bulunan 2404 parsel sayılı ve 1450 m²lik taşınmazın 2942 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesi uyarınca davacı idare adına tesciline karar verildiği, her ne kadar kamulaştırma işlemlerine konu taşınmazın ve malikin hem noter evraklarında hem de taşınmazın davacı idare adına tesciline dayanak mahkeme ilamında hatalı gösterildiği anlaşılmış ise de davaya konu ...

Mahallesi 2404 parsel maliki ... ...'in mirasçıları olan ve bu davadaki davacıların murisleri ile bizzat kendileri olan ..., .., ... ve .. ... tarafından kamulaştırmaya konu ... köyü 2404 parsele ilişkin tezyid-i bedel talepli Bursa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1986/1198 Esas, 1989/296 Karar sayılı davanın açıldığı,

yargılama sırasında dava dilekçesinde taşınmazın yüzölçümünün hatalı olarak 1450 m² gösterilip daha sonra ıslah dilekçesi ile taşınmazın yüzölçümünün 2775 m² olduğu belirterek bu yüzölçümü üzerinden tezyid-i bedel talebinde bulundukları ve açılan davanın kabulüne karar verilerek kararın kesinleştiği, bu nedenle kamulaştırma işlemlerinden tarafların haberdar oldukları, kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığının kabulü gerektiği, aksi düşüncenin hakkın kötüye kullanılması ve dürüstlük kuralıyla bağdaşmayacağı anlaşılmakla, davacılar vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, maddi tazminat istemli davaların tamamen reddi durumunda tarifenin ikinci kısımının ikinci bölümüne göre maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davacılar vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (5) numaralı bendinde yer alan "159.000,00" sayısının çıkartılması, yerine "9.200,00" sayısının yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacılar ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,