Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4316 K.2025/18601

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılarak boru hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili ve ecrimisile ilişkin asıl dava ile kamulaştırmasız el atılarak boru hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsiline ilişkin birleştirilen davalarda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davada davacı .. ve Gıda Mad.İnş.Tic.Ltd.Şti. tarafından açılan davanın feragat nedeniyle reddine, davacı ... tarafından açılan davanın 604 11... parsel sayılı taşınmaz yönünden feragat nedeniyle reddine, 644 27... parsel sayılı taşınmaz yönünden ecrimisil talebinin reddine, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat talebinin kabulüne, birleştirilen davada davacı ... tarafından açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı ... tarafından açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 604 04... parsel ile 604 11... parsel (imar uygulaması ile 604 11... parsel ve 644 27... parsel) sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın içme suyu hattı geçirilmek suretiyle fiilen el atıldığını belirterek irtifak hakkı karşılığının ve ecrimisilin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

2. Birleştirilen davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 644 27... parsel sayılı taşınmazda ilk dava tarihi olan 14.07.2014 tarihinden sonra edindikleri paylar yönünden kamulaştırmasız el atılarak boru hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu 604 11... parsel sayılı taşınmazın imar uygulaması sonucunda 604 11... parsel ile 644 27... ve 6 parsel sayılı taşınmazlara taşınarak yol vasfını kazandığını, bu parseller bakımından husumetin İlçe Belediye Başkanlığı ile Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı yönlendirilmesi gerektiğini, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, 644 27... parsel ile 604 04... parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarında ise .. Genel Müdürlüğü lehine kamulaştırma şerhi bulunduğunu, bu parseller yönünden de davanın adı geçen idareye yöneltilmesi gerektiğini, ayrıca 604 04... parsel ile ilgili olarak .. Belediye Başkanlığınca imar düzenlemesi yapıldığını ve bu düzenlemenin sonucunun beklenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.11.2017 tarihli ve 2014/398 Esas, 2017/469 Karar sayılı kararı ile asıl davada davacı .. Gıda Mad.İnş.Tic.Ltd.Şti. tarafından açılan davanın feragat nedeniyle reddine, davacı ... tarafından açılan davanın 604 11... parsel sayılı taşınmaz yönünden feragat nedeniyle reddine, 644 27... parsel sayılı taşınmaz yönünden ecrimisil talebinin reddine, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat talebine ilişkin birleştirilen davada karar verildiğinden karar verilmesine yer olmadığına, birleştirilen davada davacı ... tarafından açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı ... tarafından açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.07.2020 tarihli ve 2018/1153 Esas, 2020/872 Karar sayılı kararıyla taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; asıl dava davacılarından ...’nın dava açılırken dava konusu 644 27... parsel sayılı taşınmazda 1.711,00 m²ye tekabül eden oranda paya sahip olduğu, dava sırasında bir kısım payını dava dışı ...’ya sattığı, ...’nın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 125 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca aldığı pay yönünden davaya devam ettiği, sonrasında her iki davacının dava dışı üçüncü şahıslardan yeni paylar satın aldığı,

bu paylar yönünden 30.12.2016 tarihinde Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/551 Esas dosyası ile kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası açıldığı, açılan davanın eldeki dava dosyası ile birleştirildiği, yine yargılama sırasında davacı ...’nın tüm payını diğer davacı ...’ya sattığı, davacı ...’nın 6100 sayılı Kanun'un 125 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca aldığı pay yönünden de davaya devam ettiğinin anlaşıldığı, dava konusu taşınmazın güncel tapu kaydı getirtilerek davacı ...’nın taşınmazdaki payı tespit edildikten sonra,

davacının ilk dava açılırken sahip olduğu payı yönünden ilk dava tarihi olan 14.07.2014 tarihi itibarıyla değerlendirilip bu tarihten itibaren faize, daha sonra kendisinin ve ...’nın dava dışı üçüncü kişilerden satın aldıkları payları yönünden birleştirilen dava tarihi olan 30.12.2016 tarihi itibarıyla değerlendirilip bu tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerekirken eksik inceleme ile davacının tüm payı yönünden ilk dava tarihi itibarıyla değerlendirilerek birleştirilen dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında yer alan kararı ile asıl davada davacı .. İnş.Tic.Ltd.Şti. tarafından açılan davanın feragat nedeniyle reddine, davacı ... tarafından açılan davanın 604 11... parsel sayılı taşınmaz yönünden feragat nedeniyle reddine, 644 27... parsel sayılı taşınmaz yönünden ecrimisil talebinin reddine, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat talebinin kabulüne, birleştirilen davada davacı ... tarafından açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı ... tarafından açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilleri .. Maddeleri İnş. Tic. Ltd. Şti. ile ... yönünden ilk kararın kesinleştiğini, kararın sadece müvekkili ... yönünden bozulduğunu, bu nedenle adı geçen müvekkilleri yönünden devam eden bir yargılama varmış gibi karar tarihi itibarıyla yeniden hüküm kurulmak suretiyle fazla vekâlet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükümden hemen önce dosyaya kazandırılan tapu kayıtları dikkate alındığında davacı ...’nın sahip olduğu hisse miktarının üzerinde bir bedele hükmedildiğini, buna göre birleştirilen dava yönünden dava tarihi itibarıyla ...’nın bir fark alacağının bulunmadığını, dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı ... maliki ile davalı idare arasında kamulaştırmasız el atılarak boru hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Yargılama devam ederken 16.02.2022 tarihli satış işlemi ile davacı ...

Kaya'nın dava konusu taşınmazdaki bir kısım payını dava dışı üçüncü şahıslara devrettiği ve uhdesine 1.824,62 m²lik hissenin kaldığı dosya kapsamında yer alan 09.05.2023 tarihli fen bilirkişi raporundan da anlaşılmakta olup, buna göre davacı ...'nın dava konusu 644 27... parsel sayılı taşınmazda asıl davanın açıldığı 14.07.2014 tarihinde sahip olduğu 1.711,00 m²ye tekabül eden paya ilişkin ilk dava tarihi olan 14.07.2014 tarihi itibarıyla hesaplama yapılarak tespit edilen irtifak bedeline bu tarihten itibaren faize,

bu hesaplama dışında kalan davacı ...'ya ait 113,62 m²lik kısma ise birleştirilen dava tarihi olan 30.12.2016 tarihi itibarıyla hesaplama yapılarak bu tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerekirken, eksik incelemeyle davacının toplam 2.068,16 m²ye tekabül eden pay sahibi olduğu belirlenerek, bu payın 1.711,00 m²lik kısmı yönünden asıl dava tarihi itibarıyla irtifak karşılığına hükmedildiği hâlde aynı 1.711,00 m²lik kısmın birleştirilen davada yeniden hesaplamaya dahil edilmek suretiyle fazla bedele hükmedilmesi doğru değildir.

3. Dava konusu 644 27... parsel sayılı taşınmazda davacı ...'ya düşen paya ilişkin irtifak konusu 596 m²lik kısımda davalı idare lehine irtifak hakkı tesis ve tesciline karar verilmesi gerekirken davacı adına olan tapu kaydının iptaline karar verilmesi isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,