Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4322 K.2025/7910

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 28.09.2021 Tarihli ve 2021/354 Esas, 2021/678 Karar Sayılı Kararı Dava konusu uyuşmazlığın da nispi bir ticari davaya vücut vermediği ve ayrıca mutlak ticari davalardan da olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

B. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 16.11.2021 Tarihli ve 2021/1521 Esas, 2021/1447 Karar Sayılı Kararı Verilen görev yönünden usulden ret kararının usul ve yasaya uygun nitelikte olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

C. İzmir 15. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.12.2021 Tarihli ve 2021/345 Esas, 2021/381 Karar Sayılı Kararı

Davanın, borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, uyuşmazlığın eser sözleşmesinden kaynaklandığı, davalı vekilinin, süresinde geçerli şekilde yetki itirazında bulunduğu, menfi tespit ve isdirdat davalarının, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer veya davalının ikametgahı yer mahkemesinde açılabileceği, öte yandan, eser sözleşmesinin ifa yerinin Kemalpaşa ilçesi olduğu, davacı ile davalının ikametgahının da İzmir olmadığı, davalının ikametgahının Denizli'de olup, bu yönüyle yetki itirazında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

D. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 22.03.2022 Tarihli ve 2022/314 Esas, 2022/421 Karar Sayılı Kararı Davalının ikametgahının Denizli ilinde bulunduğu ve süresi içinde yetki itirazında bulunduğu, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72/son maddesi uyarınca Denizli Asliye Hukuk Mahkemesi yetkili olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

E. Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.11.2024 Tarihli ve 2022/179 Esas, 2024/558 Karar Sayılı Kararı Davanın kısmen kabulü ile davacının, Kemalpaşa İcra Müdürlüğü'nün 2021/923 takip sayılı dosyasında 91.125,17 TL ile sınırlı olarak borçlu olduğu, 91.125,17 TL üzerindeki bedelden borçlu olmadığının tespitine, davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

F. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 20.02.2025 Tarihli ve 2025/375 Esas, 2025/247 Karar Sayılı Kararı

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 04.07.2024 tarih ve 894 sayılı kararına göre, Denizli Bölge Adliye Mahkemelerinin 02.09.2024 tarihinden itibaren faaliyete geçirilmesine karar verildiği, yargı çevresinde bulunan ilk derece mahkemelerince bu tarihten sonra verilecek kararlar hakkında, istinaf incelemesinin Denizli Bölge Adliye Mahkemelerince yapılması gerektiği, somut olayda mahkeme dosyasından daha önce 16.11.2021 tarihinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi tarafından göreve ilişkin ve aynı daire tarafından 22.03.2022 tarihinde yetkisizliğe ilişkin esastan inceleme yapıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

G. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 12.03.2025 Tarihli ve 2025/428 Esas, 2025/382 Karar Sayılı Kararı İstinaf incelemesine konu ilk derece mahkemesi kararı 28.11.2024 tarihli olup, Denizli Bölge Adliye Mahkemesi faaliyete geçtikten sonra nihai karar verildiğinden, istinaf incelemesine yetkili ve görevli bölge adliye mahkemesi; Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki davada istinaf incelemesini yapacak olan yetkili Bölge Adliye Mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır ise de istinaf incelemesine konu dosyanın Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.11.2024 tarihli ve 2022/179 Esas, 2024/558 Karar sayılı davanın kısmen kabulüne ilişkin kararı olduğu, karar tarihi itibariyle Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyette olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda istinaf incelemesine konu kararı veren İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla Denizli Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresine dahil olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR