Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4334 K.2025/11115

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.03.2021 Tarihli ve 2021/10 Esas Sayılı Ara Kararı

Davanın niteliği ve davacının iddialarının doğru olması halinde dava konusu taşınmazların davanın konusu olduğu, 3. kişilere devri durumunun davanın seyrini zorlaştıracağı, bu haliyle aciliyet arz eden ve pek önemli hallerden olduğu nazara alınarak, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) ihtiyati tedbir başlıklı 389 uncu maddesi uyarınca uyarınca taraf teşkili beklenilmeksizin, davacı tarafın iddiası doğrultusunda;

davacı tarafından yerine getirildiği kanaatine varılan 6100 sayılı Kanun'un 390 ıncı maddesinin 3 üncü fıkrasında yer alan "Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmekhükmünü ve dava konusu taşınmazların 3.kişilere devri halinde iyi niyetli 3. kişilerin haklarının korunmasının gerekeceği bununda yargılama aşamasını zorlaştıracağı, ayrıca;

taraflar açısından telafisi mümkün olmayacak hak kayıplarına sebebiyet verebileceği kanaatine varılarak Mahkemenin13.01.2021 tarihli tensip tutanağının 16 ncı maddesi gereğince, davacı vekilinin İhtiyati tedbir talebinin dava değerinin %15'i tutarındaki 2.863.500,00 TL nakdi yada süresiz ve kesin teminat mektubu karşılığında kabulü ile taşınmazların davalılardan birisi adına kayıtlı olması halinde, dava konusu ... ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi, ... mevki, ... ada 7 parsel dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevki, ... ada 9 parsel, dava konusu .. ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevki, ... ada 10 parsel, dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevki, .. ada 11 parsel, dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevki, ... ada 12 parsel, dava konusu ... ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi, ... mevki, ... ada, 13 parsel sayılı taşınmazların 3. kişilere devir ve temlikinin, 3. kişiler lehine ipotek ve sair ayni hak tesisinin ve 3.kişilere cebri icra yoluyla

satışının engellenmesi amacı ile ihtiyati tedbir konulmasına, karar verildiği ve davacı tarafça süresi içerisinde teminat bedelinin mahkememiz veznesine depo edildiği ve akabinde .... Tapu Müdürlüğüne tedbir konulması için yazı yazıldığı görülmüş ve davalının tedbirin kaldırılması talepleri, yukarıdaki saikler yönünden yeniden değerlendirildiğinde davalılar vekilinin ihtiyati tedbir kararına yapmış olduğu itirazın reddine karar verilmiştir.

B. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 21.05.2021 Tarihli ve 2021/649 Esas, 2021/607 Karar Sayılı Kararı

Tapu kaydının iptali istenen taşınmazların uyuşmazlık konusu oldukları, düzenleme şeklinde gayrımenkul satış vaadi sözleşmesi ve taraflar arasında düzenlenen protokole göre yaklaşık ispatın bu aşamada mevcut kabul edilebileceği, yargılama aşamasında dava konusu taşınmazların 3. kişilere devredilmesi halinde meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale gelebileceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunması nedeniyle,

ihtiyati tedbir kararına karşı yapılan itirazın reddine karar verilmesinde Dairece bir isabetsizlik görülmeyerek istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olmak üzere karar verilmiştir.

C. ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.10.2024 Tarihli ve 2021/10 Esas, 2024/228 Karar Sayılı Kararı Davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.

D. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 19.02.2025 Tarihli ve 2025/78 Esas, 2025/369 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda, davacı tarafından açılan davanın 07.03.2021 tarihli geçici hukuki koruma kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin karara yönelik olarak istinaf isteği Dairenin 21.05.2021 tarihli, 2021/649 Esas ve 2024/292 Karar sayılı kararı ile yapılan inceleme uyuşmazlığın esası hakkında yapılmış bir istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı, 5235 sayılı Kanun'un Ek 1 inci maddesinde belirtilen kararlar uyuşmazlığın esasını çözecek nitelikte nihai kararların yapılan istinaf incelemeleri sonucu verilen kararlar olup; geçici hukuki koruma tedbirine yönelik ara kararlar bu kapsamda olmadığı,

keza, Dairece davanın esasına yönelik hiçbir kararın bulunmadığı, istinaf incelemesine konu ilk derece mahkemesi kararı 18.10.2024 tarihli olup, Denizli Bölge Adliye Mahkemesi'nin faaliyete geçtiği 02.09.2024 tarihinden sonra nihai karar verildiği gerekçesiyle Dairenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

E. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 06.03.2025 Tarihli ve 2025/296 Esas, 2025/288 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda: davanın ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/10 Esas sayılı dava dosyasında devam ederken, Mahkemece verilen 17.03.2021 tarihli ara kararın istinafı üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 21.05.2021 tarihli ve 2021/649 Esas, 2021/607 Karar sayılı kararı ile davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, bu duruma göre; istinaf incelemesinden geçen dosyanın, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılacağı ve ilk incelemeyi yapan İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki davada istinaf incelemesinin yapılacağı bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

Somut olayda, ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.03.2021 tarihli ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine ilişkin ara kararının istinaf edilmesi üzerine, incelemenin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 21.05.2021 tarihli ve 2021/649 Esas, 2021/607 Karar sayılı kararı ile davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,