Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4828 K.2025/8938

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davalılardan ... ve ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ili, ... ilçesi, .... Mahallesi 43608 ada 1 parsel sayılı taşınmazda müvekkilinin hissesi oranında malik olduğunu, taşınmazın imar uygulaması sonucunda “... Tesisleri Alanı” olarak ayrıldığını, dava konusu taşınmazın “Spor Alanı” veya “Özel Spor Alanı” olarak imar planında ayrılması durumunun da davacının tasarruf hakkını kısıtladığını, taşınmaz üzerinde tasarruf yapamayacak hale geldiğini, mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarruf yetkisi çok uzun bir süre kısıtlandığından, aradan uzun zaman geçtiğinden ilgili idare ile uzlaşma yoluna gidilmesinin mümkün olmadığını belirterek belirlenecek tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın ... Tesisleri Alanı kullanımında olduğunu, müvekkili idare tarafından ve söz konusu alanda kamulaştırma çalışmasının bulunmadığını, davacının hissesini satış yolu ile edindiğini, dava konusu taşınmazın kullanım durumunu bilerek ilgili idareler aleyhine dava açarak haksız kazanç sağlama niyetiyle satın aldığını, satın aldıktan hemen sonra dava açıldığını, bu nedenle açılan davanın reddi gerektiğini, husumetin Gençlik ve Spor Bakanlığına yöneltilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu parselin müvekkili belediye meclisinin aldığı karar ve ... Belediye Başkanlığının parselasyon planı kapsamında "Spor Alanı" kapsamında kaldığını, ilgili kamu kurumlarınca kamulaştırılması yapılmadan fiili olarak el atılmasının mümkün olmadığını, dava konusu alanın davacıya satışının yapıldığını ve bahsi geçen satış sırasında kullanım kararının "Özel Spor Alanı" olduğunun davacı tarafından bilindiğini, davacının kendi isteğiyle dava konusu parselden hisse aldığını, tapu kayıtlarında müvekkili idarenin hissesinin bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazda husumet yöneltilmesi ve ihbar edilmesinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, söz konusu taşınmaza hiçbir şekilde fiilen el atılmadığını, idarelerince de herhangi bir tesis inşa edilmediğini belirterek haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılardan ... ve ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen taşınmazın tapusunun iptali ve davalı ... adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza herhangi bir kurumun talebi olmadan 3194 sayılı İmar Kanunu’nun (3194 sayılı Kanun) 18 nci maddesi uyarınca oluşturulan kamusal alan olduğunu, özel spor alanı olarak düzenlenmesine ilişkin imar planlarının iptal edildiğini, bu nedenle dava konusu taşınmazın plansız alanda kaldığını, önceki plana dönüşün söz konusu olmadığını, yeni planlama yapılması gerektiğini, husumetin belediyelerine ait olmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu, 43608 ada 1 parsel sayılı taşınmazın öncesinde 1996 onay tarihli 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ve buna bağlı olarak hazırlanan ... nolu parselasyon planında “spor alanı” kullanımına ayrıldığı, ...

Spor Genel Müdürlüğünce alınan karar uyarınca 27.11.2011 tarihli ve 8354 sayılı yazı ile taşınmazın kullanımının mülkiyet sahiplerine bırakılacak şekilde imar planında düzenleme yapılmasının talep edildiği, söz konusu talep değerlendirilmek suretiyle ...Belediye Meclisinin 2013 tarihli ve 73 sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Plan değişikliği ile taşınmazın “özel spor alanı” kullanımına dönüştürüldüğü, revizyon imar palanı değişikliği uyarınca hazırlanan ve ...

Belediye Meclisinin 2015 tarihli ve 2711/6790 sayılı kararı ile onaylanan ...nolu parselasyon planı ile taşınmazın 43608 ada 3 ve 4 parsele şuyulandırıldığı ve tapuda tescillerin sağlandığı; ancak taşınmazın özel spor alanı olarak ayrılmasına dair imar planlarının ve 84129/3 nolu parselasyon planının iptali istemiyle açılan dava sonucunda “1/5000 ölçekli ...

Planı yapılmadan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı yapılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı” gerekçesi ile yapılan planların iptaline dair kararın Danıştay denetiminden geçerek 28.01.2021 tarihinde kesinleştiği, parselasyon planının da iptaline karar verildiği,

bunun üzerine davalı idare tarafından 27.06.2019 tarihli ve 711/1771 sayılı kararı ile onaylanan ... nolu parselasyon planı ile geriye dönüşüm işlemlerinin yapılılarak taşınmazın aynı ada 1 parsel olarak tapuda tescilinin sağlandığı ayrıca taşınmazın paydaşları tarafından açılan davada Temmuz 2019 değerlendirme tarihi itibarıyla tespit edilen 1.285 TL/m² birim bedelin Dairemizce uygun bulunduğu ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2023/555 Esas, 2023/3985 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği,

dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığından davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığı gibi taşınmaza yönelik imar planlarının ... 2. İdare Mahkemesince iptal edildiğini ve taşınmazın plansız alanda kaldığından talep olmaksızın kamulaştırma kararı alınmayan özel mülkiyete konu bir alan halini aldığını, dava konusu yerin kamulaştırmasız el atmaya dayanan tazminata konu olamayacağını, Mahkemenin yanlış ve yersiz değerlendirmesi sonucu hem davacının sebebsiz zenginleşmesine hem de idareyi kamu zararına uğratacak şekilde davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun)371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Yargılama davam ederken davacı ... Davarcı’nın dava konusu taşınmazdaki hissesini ... oğlu ...’a devrettiği, yeni malik ...vekili Av....‘ın 29.11.2024 tarihli dilekçesi ile 6100 sayılı Kanun’un 125 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca eldeki davada davacı olarak davaya devam ettiklerini, Bölge Adliye Mahkemesinin esastan reddine ilişkin kararın onanmasını karar verilmesini talep ettiği anlaşılmış olup, gerekçeli karar başlığının davacılar bölümünden eski malik ... ve vekilinin ad ve soyadının çıkartılarak yeni malik ... ile vekilinin ad ve soyadının yazılması gereklidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle 1.Davalı idare vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,

2. Kamu düzenine ilişkin olarak yapılan değerlendirme sonucunda,

3. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

4. İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçeli karar başlığının davacı bölümünden ... ve vekilinin ad ve soyadı ile adresinin çıkartılması, yerine davacı ... ad ve soyadı ve adresi ile vekili Av. ... ad soyad ve adresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,