Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4935 K.2025/14478

Taraflar arasında terditli olarak açılan kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili olmadığı takdirde 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 23 üncü maddesi uyarınca geri alım istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usuli eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip görüşüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

2942 sayılı Kanun gereğince davalı idare adına tapuya tescil edilen toplam 1960 m² alanlı gayrimenkulün 1660 m²lik bölümünün kamulaştırma bedelinin müvekkiline ödendiği tarih ile işbu davanın ikame edildiği tarih arasında oluşan artı değerin hesaplanarak, kamulaştırma tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte bedeli hiç ödenmeyen 300 m²lik bölümünün güncel değerinin kamulaştırma tarihinden itibaren uygulanacak ticari faizi ile birlikte davalı belediyeden tahsili ile ödenmesine, iş bu talebin kabul edilmemesi halinde, davalı idare adına tapuda devir ve tescil edilen İstanbul ili, ..., ...

Mahallesi 26 51... parsel sayılı (eski 2 36... parsel) 1960 m² alanlı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuda devir ve teciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazdan hukuka aykırı oranda 300 m²lik düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıldığını, bedelinin ödenmediğini bu nedenle öncelikle kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsiline karar verilmesi gerektiğini, ayrıca davaya konu taşınmazın kamu yararına özgü kullanılmadığını, 2942 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesi uyarınca geri alım şartlarının oluştuğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı ... Belediye Başkanlığı tarafından, kök 2 36... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırılması için, Üsküdar 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 2006/311 Esas sayılı dosyasında 20.06.2007 tarihinde kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası açıldığı, iş bu davanın davacısı ... tarafından, iş bu davada dava dışı ...

Belediye Başkanlığına husumet yöneltilerek, kök 2 36... parsel sayılı taşınmaza vaki kamulaştırasız el atma nedeniyle, taşınmazdaki 7840/56000 payı için 22.11.2007 tarihinde, Üsküdar 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/306 Esas sayılı kamulaştırmasız el atma davası açıldığı, ...

Belediye Başkanlığı tarafından açılan 2006/311 Esas sayılı tespit tescil davası ile ... tarafından, taşınmazdaki 7840/56000 payı için açılan ve Üsküdar 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/306 esasına kayden yürütülen el atma davanın birleştirildiği, birleştirilerek yürütülen yargılamada bozma sonrası Üsküdar 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/162 Esas sayılı yürütülen dava sonunda.

2011/162 Esas-2011/254 Karar sayılı ilam ile Kamulaştırma yapan idarenin yargılama sırasında kamulaştırmadan vazgeçmesi nedeni ile tespit tescil davasının reddine karar verilmiş ve iş bu kararın kesinleştiği, 2011/162-2011/254 sayılı ilam ile ... tarafından açılan el atma davasının kısmen kabulü ile 8.300.700,00 TL el atma tazminatının 22.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ...

Belediye Başkanlığı'dan tahsili ile davacıya ödenmesine, artan talebin reddine, yargılama sırasında kök 2 36... parsel sayılı dava konusu taşınmazın şuyulandırma görmesi nedeniyle, ..., ...

Mahallesi 236 ada (168, 175, 172, 1 73... ) parsel sayılı taşınmazların davacı ... adına olan tapusunun iptali ile davalı ...Belediyesi adına tapuya tesciline karar verildiği ve bu kararın Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2013/24571 Esas- 2013/20837 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği,

iş bu davanın dava dilekçesinde dava konusu taşınmazın 2011/162 Esas-2011/254 Karar sayılı kararı ile bedeline hükmedilen 1660 m²lik bölümünün el atma tazminatı bedelinin müvekkiline ödendiği tarih ile işbu davanın ikame edildiği tarih arasında oluşan artı değerin hesaplanarak tahsili talep edimiş ise de dava konusu taşınmaz tespit tescil davası sonucu kamulaştırılmadığı, bu şekilde özetlenen safahattan anlaşıldığı gibi, dava konusu taşınmazın, kamulaştırmasız el atma davası sonucu bedeline hükmedildiği kamulaştırmaya ilişkin idari karara dayalı olarak açılan tespit tescil davası ile bedeline hükmedilen bir taşınmaz olmadığından;

taşınmazın kamulaştırma amacı dışında kullanılıyor olmasından bahisle, 2942 sayılı Kanun ile tanınan ve idarece kullandırılmayan geri alma hakkından doğan tazminat talep edilemeyeceği gibi, tespit tescil davası ile kamulaştırılan bir taşınmaz söz konusu olmadığından taşınmazın kamulaştırma amacı dışında kullanılıyor olmasından bahisle tazminat talep edilemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi sonucu itibarıyla doğru olduğu,

iş bu davada ayrıca dava konusu kök 2 36... parsel sayılı taşınmazdan şuyulandırma sırasında düzenleme ortaklık payı olarak kesilen 300 m²lik kısmın bedelinin talep edildiği, davalı idarece dava konusu kök 2 36... parsel sayılı taşınmazdan kanuna uygun olarak bir kez düzenleme ortaklık payı kesilmiş olması kamulaştırmasız el atma olgusu sayılamayacağı gerekçesi ile davanın esastan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile ret kararı sonucu itibarıyla doğru olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, terditli olarak kamulaştırmasız el atılan taşınmazın tahsili, 2942 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesi uyarınca geri alım istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkeme kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,