Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/595 K.2025/11600

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu .... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi ... ada 246 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usul ve kanuna aykırı iyi niyetten uzak kanuni şartları ve zorunlulukları yerine getirmeksizin ikame olunan davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ve davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın konumu, yüz ölçümü gibi etkenler düşünüldüğünde tespit edilen bedelin oldukça yüksek olduğunu, emsal alınan taşınmazın çarşının tam merkezinde, meydana bakan konumda, ....'in en işlek caddesinde olduğunu, dava konusu taşınmazın ise çarşı merkezine daha uzak ticari faaliyetin çok daha az olduğu konumda olduğunu, .... ilçesinin yaklaşık 30.000 nüfusa sahip küçük bir ilçe olduğunu, ilçede ne sanayi ne de fabrika bulunduğunu, ticaretin yoğun olduğu bir ilçe olmadığını, bu ilçede dava konusu taşınmazın niteliklerinde bir arsanın bu bedelde olmasının mümkün olmadığını, bilirkişilerin .... merkezde yaşadığını, buna göre inceleme yaptıklarını ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, defalarca kez Mahkemede “1/5000 ölçekli ... ... Siti Koruma Amaçlı ...

Planın” gerek Afyonkarahisar İdare Mahkemesinde görülen 2022/96 Esas sayılı dava dosyasında, gerekse Bolvadin Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan 2022/4 Esas sayılı davada, ısrar ile celp edilmesi taleplerinin sonuçsuz kaldığını, dava konusu taşınmazın, kamulaştırma işlemine dayanak olması gereken, dava dilekçesi eklerinde açık seçik okunaklı olarak ortaya konması gereken “1/5000 ölçekli .... Kentsel Siti Koruma Amaçlı ...

Planı” mahkeme hakimine, bilirkişilere ve davalı taraflarına sunulamamış olup, alakalılarca görülmesi gereken bu belgenin her nedense halen ısrar ile görmezden gelindiğini, davaya konu taşınmazın bedel tespitine esas değerlendirmede, her iki taşınmazın emlak değerleri bakımından makul ölçütle kıyaslaması yapılmış iken, kamulaştırma birim bedeline esas değerlendirme olarak,

54.183.60 TL/m² (3+1)= 13,545,90 TL/m² bulunduğunu, burada (3+1)= 4 kıyasın, (+1)= ilavesinin makul olmadığını, ayrıca bölgede son zamanlarda yapılan satış işlemleri, taşınmazların değer artışı gibi konuların dikkate alınmadığını, yeterli inceleme yapılmadan rapor düzenlendiğini, davaya konu taşınmaz üzerinde müvekkiline ait yapının bulunmakta iken belediyece bu yapının yıktırıldığını ve bu işleme karşı da idare mahkemesinde taraflarına dava açıldığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca yöntemine uygun olarak emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin doğru olduğu;

ancak dosyada mevcut ... bilirkişisi ... tarafından tanzim olunan 22.02.2023 tarihli bilirkişi ek raporunda davaya konu taşınmazın bulunduğu mahalde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) Ek-1 inci maddesi uyarınca "sayısallaştırma" çalışmaları yapılması sonucunda davaya konu taşınmazın aynı mahalle 1826 ada 131 parsel numarasını aldığı ve yüzölçümünün de 34,96 m² olarak düzeltilmiş olduğu nazara alınmadan eski yüzölçümü miktarının (37,15 m²) esas alınması hatalı olduğu gibi,

davaya konu taşınmazın 3402 sayılı Kanun'un Ek-1 inci maddesi uyarınca "sayısallaştırma" çalışmaları yapılması sonucunda aynı mahalle 1826 ada 131 parsele revizyon gördüğü hususu dikkate alınmaksızın artık pasif duruma düşmüş eski ada ve parsel numarası (Kestemet mahallesi 525 ada 246 parsel) üzerinden hüküm tesisi de hatalı olduğundan İlk Derece Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalıya ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tapuya tesciline karar verilmesi yerindedir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,