Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/5959 K.2025/17003

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar ... vd. vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ... ilçesi, .. Mahallesi 1 65... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tescilini, tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın konum itibarıyla değerli olduğunu, verimli sulu tarım arazisi vasfında bulunduğunu belirterek kamulaştırma bedelinin Mahkeme tarafından tespitini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tesciline, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; idarece yapılan kıymet takdirinin daha objektif ve doğru verilere dayanmakta olup, Mahkemece belirlenen bedelin kıymet takdir raporundaki bedelden yüksek olması nedeniyle bedel yönünden istinaf yoluna başvurma zorunluluklarının doğduğunu, dolayısı ile huzurdaki kararı hesaplama yöntemi, münavebe ürünleri, uygulanan objektif değer artış oranı ve hesaplanan kamulaştırma bedeli yönünden istinaf ettiklerini, idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, fark kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi ve uygulanan faiz oranının da hatalı olduğunu,

tespit edilen kamulaştırma bedeline yasal faiz uygulanması gerekir iken kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranının uygulanmasına ilişkin kararın hatalı olduğunu, ayrıca bakiye kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrasından faiz işletilmesi gerekmekte iken dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi de hatalı olup, kararın bu yönüyle de doğru olmadığını, bu nedenlerle ... Asliye Hukuk Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın ana arter olan ..-..yoluna cepheli olduğunu, taşınmazın objektif unsuru belirlenirken bu hususların da dikkate alınması gerektiğini, ayrıca taşınmazın sulu tarım şartlarının geçerli olduğu ve bu anlamda verimin en üst seviyede olduğu bölgede yer aldığını, taşınmazın bulunduğu bölge göz önüne alındığında kapitalizasyon faizinin düşük alınması gerektiğini, taşınmazın il merkezine yakın olması nedeniyle objektif unsurun yüksek oranda uygulanması gerektiğini, davaya konu taşınmazın etrafının sanayi alanlarıyla çevrili olduğunu,

bununla birlikte davaya konu taşınmazın sulu tarım arazisi olması itibarıyla de verimliliğinin yüksek olduğunu ve bu gibi değerini yükseltici etkenlerin raporda etraflıca değerlendirilmemesinin raporun hükme esas alınması konusundaki niteliğini olumsuz etkilediğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince 2942 sayılı Kanun'un 15 inci maddesindeki usul ve esaslara göre bilirkişi kurulu tayin edilip keşif yapılmasında, kuru tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu kullanılarak bilimsel yolla, dosyaya getirilen resmî veriler esas alınarak net gelirin tespit edilmesinde, ...

İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinden edinilen bilgilerden tespit edilen dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri de dikkate alınarak %10 objektif değer artışı uygulanmasında ve sonuç metrekare birim fiyatının 173,78 TL/m² olarak belirlenmesinde ve bu şekilde kamulaştırma bedelinin tespitinde bir isabetsizlik görülmediği, davacı vekili lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin yerinde olduğu, dava 01.08.2023 tarihinden sonra açıldığından faizin dava tarihinden başlatılarak karar tarihine kadar işletilmesi ve kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz olarak belirlenmesinin yerinde olduğu,

ancak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2 nci maddesi vekâlet ücreti kabul veya reddedilen miktarı geçemez hükmünü taşımakta olup, davalılardan ... ve ...'un kendilerini vekil ile temsil ettirdikleri ve adı geçen davalıların paylarına düşen bedelin 2.886,96 TL olmasına rağmen bu davalılar lehine hükmedilen vekâlet ücretinin de Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2 nci maddesi uyarınca 2.886,96 TL olması gerektiği hâlde, 30.000,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmediğinden;

ilaveten, taşınmazın tamamı kamulaştırılmasına rağmen hüküm kısmında kısmen kamulaştırıldığı anlamına gelecek şekilde taşınmazın ekli fen bilirkişisi krokisinde gösterilen kısmının tapu kaydının iptaline karar verildiği anlaşılmakla davalılar ... vd. vekilinin ise istinaf başvurusunun reddi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne ve İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılar ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,