Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/651 K.2025/12225

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve Kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında, yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Trabzon ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 267 ada 4 parsel sayılı taşınmazın 165,56 m²lik kısmı, 1.756,74 m² büyüklüğündeki 264 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 159,48 m²lik kısmı ile 423,98 m² büyüklüğündeki 267 ada 13 parsel sayılı taşınmazın 99,87 m²lik kısmının kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile işbu bedele dava tarihinden karar tarihine kadar yasal faiz işletilerek işlemiş faiziyle birlikte davalıya derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazların davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlar ve emsal taşınmazın tüm olumlu ve olumsuz yönleri tek tek incelenerek üstün ve eksik yanların açıklanması gerekirken bilirkişi raporunda soyut değerlendirmelere gidildiğini, raporun denetiminin mümkün olmadığını, davacı idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin kanuna aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazlar için belirlenen bedelin yüksek olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yapılan kamulaştırma işleminde kamu yararının bulunmadığını, dava tarihine göre yapı değerlerinin belirlenmesinin hukuka aykırı olduğunu, devletin 2021 yılı ile 2022 yılı arasında yaklaşık birim fiyatlarının %150 artmış olduğunu kabul ettiğini, müvekkilinin mülkiyet hakkının bu kararda açıkça ihlal edildiğini, gerek taşınmazları gerek taşınmazlar üzerinde bulunan yapı değerlerinin gerçek değerinden çok uzakta sübjektif olarak belirlenmesi Anayasaya ve kanunlara aykırı olduğunu, yerel mahkeme kararının dava konusu yerlerin gerçek değerlerinin belirlenmeden karar verilmesi, sübjektif değerlendirmelerde bulunulması, değer kaybının gerçek orandan çok düşük gösterilmesi nedeniyle kaldırılmasına karar verilmesi talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 4650 sayılı Kanun ile değişik 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi gereğince açılan tespit ve tescil davalarında değerlendirmenin aynı Kanun'un 15 inci maddesi uyarınca dava tarihindeki verilere göre yapılması gerektiğinden, davalı vekilinin yapı yaklaşık birim maliyet cetveline göre yapı maliyetlerindeki artışın nazara alınması gerektiği yönündeki istinaf itirazlarının yerinde görülmediği,

taşınmazların değerlendirme tarihi itibarıyla imar planındaki konumu, kısmi kamulaştırma nedeniyle taşınmazların arta kalan kısmının geometrik şekli ve parsel derinliği, yüzölçümü, celp edilen imar planı belgeleri ile tespit edildiği üzere kamulaştırma öncesi ve sonrasında parsellerin yapılaşma şartlarında herhangi bir olumsuzluk oluşmayacağı,

dava konusu 264 ada 8 parselde celp edilen yol projesi en kesitine göre kamulaştırma nedeniyle arazi kotunun yükseltilmesi nedeniyle kot farklılığı oluşacağının kabulü ile arta kalan alanda %10 oranında değer düşüklüğü oluşacağı yönündeki rapora itibar edilmesinde de bir isabetsizlik görülmediğinden tarafların istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş ve eldeki davada 267 ada 13 parsel sayılı taşınmazın 99,87 m²lik kısmı için dava açıldığını, dava konusu taşınmazın 34,38 m²lik alanı ve üzerindeki yapının kamulaştırılmasından 17.05.2023 tarihli ve 2023/37 sayılı Kamulaştırma İşlemine Başlama Kararı Kapsamının Daraltılması Kararı ile vazgeçildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu Trabzon ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 267 ada 4, 267 ada 8 ve 267 ada 13 parsel sayılı taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Dosya kapsamından, davacı idarenin dava konusu 267 ada 13 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırılmasına karar verilen 99.87 m²lik alanının 34,38 m²lik kısmının kamulaştırılmasından 17.05.2023 tarihli ve 2023/37sayılı Kamulaştırma İşlemine Başlama Kararı Kapsamının Daraltılması Kararı ile vazgeçtiğini beyan ettiği anlaşılmaktadır.

4. Bu durumda usulüne uygun olarak yetkili mercii tarafından verilmiş kamulaştırmadan vazgeçme kararı olup olmadığı araştırılıp dava konusu 267 ada 13 parsel sayılı taşınmazın daha evvel kamulaştırılmasına karar verilen 99.87 m²lik alanının 34.38 m²lik kısmına ilişkin vazgeçme sonucuna göre 99.87 m²lik kısımdan vazgeçilen alan dışında kalan bölümün kamulaştırılmasına ilişkin kararın devam ettiği de gözetilerek bir karar verilmesi gerekmektedir.

VI. KARAR