Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/67 K.2025/11736

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeli ve ecrimisilin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince, miktar veya değeri her paydaş için 378.290,00 TL'yi geçmeyen davalara ilişkin olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararları kesin olup, bu kararlar aleyhine temyiz yoluna başvurulamaz.

Hükmedilen ecrimisil bedeli Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kaldığından ecrimisil bedeli yönünden davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı idarenin kamulaştırmasız el atmaya dayanan tazminat davası için gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... köyü 102 ada 11 parsel sayılı taşınmazın .... Gölü'ne sınır olup ... Gölü koruma sahasına dahil edildiğini, koruma sahası içinde kaldığından drenaj kanalı yapılamadığını, .... Gölü'nün su tutma kapasitesinin artması sebebiyle yılın büyük bölümü su altında kalacak şekilde göle dahil edilmiş ve tarımsal faaliyette bulunulmasına engel olunduğundan şimdilik 50.000,00 TL kamulaştırmasız el atma tazminatının ve yine değerin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere şimdilik 20.000,00 TL ecrimisilin dava tarihinden itibaren kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizi ile birlikte davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süresinde açılmadığını, davanın öncelikle zamanaşımı yönünden reddini talep ettiğini, davacı tarafından Tokat 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/55 Esas sayılı dosyası ile açılan davada; aynı taşınmaza ilişkin ecrimisil ve tazminat tahsili talep edildiğini, 20.10.2022 tarihli karar ile davacının davasının kabulüne karar verildiğini, bu nedenle tarafları ve davaya konu taşınmazı aynı olan dava için derdestlik itirazında bulunduğunu, davanın öncelikle husumet yokluğundan reddine, aksi hâlde esastan reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne ve el atma tazminatı ve ecrimisilin davalı taraftan tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, hükme esas rapordaki verilerin hatalı olduğunu, davaya konu parsele kurumlarınca herhangi bir müdahalenin yapılmadığını, ecrimisile hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamından davaya konu taşınmazın ....

Gölü yaban hayatı geliştirme sahası içerisinde yer aldığı ve yine göl havzası koruma sahası içerisinde yer aldığı, gölün içerisindeki su miktarının arttırılması nedeniyle davacının sahibi olduğu taşınmazın bir kısmının çalılık(sazlık) hale geldiği ve dosya kapsamındaki bilirkişi raporlarından da anlaşılacağı üzere üzerinde tarım yapılamaz hale geldiği, bu şekilde el atma olgusunun gerçekleştiği anlaşılmış, dava konusu taşınmazın göl havzası koruma havzası içerisinde yer aldığının bu sahanın sorumluluğunun da Tarım ve Orman Bakanlığına ait olması karşısında husumetin davalı Bakanlığa yönetilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı,

kaldı ki davaya konu taşınmaza komşu taşınmaz ile ilgili aynı sebebe dayalı olarak açılan davada Tokat 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/209 Esas, 2018/222 Karar sayılı kararı ile aynı sebepten davalı ... aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, alınan kararın temyizi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2019/45 Esas, 2019/18494 Karar sayılı kararı ile husumet hususu yerinde bulunup, kararın düzeltilmek suretiyle onandığı dolayısıyla eldeki davada husumetin davalı Bakanlığa yönetilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı,

sulu tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik olmadığı, kapitalizasyon faizinin % 4 olarak belirlenmiş olmasının taşınmazların bulunduğu yöre ve bu yöreden Yargıtay 5. Hukuk Dairesine intikal eden dosyalardaki uygulama dikkate alındığında isabetli olduğu,

hükme esas alınan ve yöredeki münavebeye esas ürünlerin 2023 yılı verileri getirtilmek suretiyle dava tarihindeki tanzim ettirilen 25.03.2024 tarihli ek bilirkişi raporundaki verilerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu anlaşılmakla raporda belirtilen miktar üzerinden davacının davasının kabulüne karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından davalı idarenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ile bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu'nun 5 inci maddesi gereğince kamulaştırma yetkisine sahip davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre; usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı idare vekilinin ecrimisil bedeli yönünden temyiz dilekçesinin miktar yönünden REDDİNE, 2.Davalı idare vekilinin hükmedilen tazminat bedeli yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,