Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/7521 K.2025/11119

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Fethiye 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.05.2016 Tarihli ve 2013/321 Esas, 2016/196 Karar Sayılı Kararı Asıl davacının davasının kabulüne, asli müdahil ...'ın davasının reddine karar verilmiş, kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince 06.07.2017 tarihli ve 2016/16099 Esas, 2017/5296 Karar sayılı kararıyla kararın bozulmasına hükmedilmiştir.

B. Fethiye 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.07.2019 Tarihli ve 2018/272 Esas, 2019/209 Karar Sayılı Kararı Asıl davacının davasının kabulüne, asli müdahil ...'ın davasının reddine karar verilmiş, kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesince 01.03.2022 tarihli ve 2021/4023 Esas, 2022/1673 Karar sayılı kararıyla kararın bozulmasına hükmedilmiştir.

C. Fethiye 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.10.2024 Tarihli ve 2022/390 Esas, 2024/402 Karar Sayılı Kararı

Somut uyuşmazlıkta; yargılama sırasında Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 04.07.2024 tarihli ve 32592 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 03.07.2024 tarihli 1270 karar sayılı kararı ile Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün, ... ilçesinde adliye teşkilatı kurulduğu, .... ilçesinin Fethiye adliyesinin yargı alanından çıkartılması ile ... mahkemelerinin yargı çevresinin ... ilçesi mülkî sınırları olarak belirlendiği, bu nedenle dava konusu taşınmazın bulunduğu ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin kesin yetkili, 18.06.1958 tarihli ve 1957/21 Esas, 1958/10 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu Kararına göre, yetkinin kamu düzenine ilişkin olduğu hallerde adli teşkilattaki değişikliklerin yetki ve görev bakımından resen dikkate alınacağının belirtildiği anlaşılmakla, Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesi'nin 2008/199 Esas, 2008/6495 Karar sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2007/15128 Esas, 2008/1630 Karar sayılı ilamının da bu yönde olduğu gözetilerek dava dosyasının resen görevli ve yetkili ...

Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne devredilmesine/gönderilmesine karar verilmiştir.

D. ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.11.2024 Tarihli ve 2024/256 Esas, 2024/229 Karar Sayılı Kararı Mahkeme tarafından usulüne uygun olarak kabul edilecek yetki uyuşmazlığına yönelik verilen herhangi bir yetkisizlik kararı bulunmadığı; her ne kadar ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesine yönelik devir kararı verilmiş olsa da usulüne uygun bir yetki uyuşmazlığı bulunmadığı gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

E. Fethiye 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.05.2025 Tarihli ve 2025/40 Esas, 2025/182 Karar Sayılı Kararı Davaya konu taşınmazın .... ili, ... ilçesinde bulunduğu, ayni hakka ilişkin taşınmaz mal davalarına bakılmakta iken, taşınmaz malın bulunduğu yerde, mahkeme teşkilatı kurulur veya o yer bir kaza çevresine alınırsa kamu düzeniyle ilgili bu durum karşısında mahkeme doğrudan doğruya (resen) tarafların yetki itirazında bulunmalarını beklemeden yetkisizliğine karar vererek dava dosyasını taşınmaz malın bulunduğu yer mahkemesine gönderilmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, yörede yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) “Taşınmazın aynından doğan davalarda yetki ” başlıklı 12 nci maddesi şöyledir: " Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. İrtifak haklarına ilişkin davalar, üzerinde irtifak hakkı kurulan taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır. Bu davalar, birden fazla taşınmaza ilişkinse, taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde, diğerleri hakkında da açılabilir."

2. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 'nun 24.11.1965 tarihli ve 1965/6 Esas,1030/437 Karar sayılı kararı.

C. Değerlendirme

1. Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 03.07.2024 tarihli ve .... karar numaralı kararıyla ... ilçesinin Fethiye adliyesinin yargı alanından çıkartılması ile ... mahkemelerinin yargı çevresinin coğrafi durum ve ulaşım imkânları, iş yoğunluğu ile birlikte sosyo kültürel ve sosyo ekonomik faktörler de dikkate alınmak suretiyle .... ilçesi mülkî sınırları olarak belirlenmesine,

... mahkemelerinin yargı çevresinin ... ilçesi mülkî sınırları olarak değiştirilmesine karar verilmiştir.

2. Dosya kapsamında yapılan incelemede davaya konu taşınmazın .... ili, .... ilçesinde bulunduğu, ayni hakka ilişkin taşınmaz mal davalarına bakılmakta iken, taşınmaz malın bulunduğu yerde, mahkeme teşkilatı kurulur veya o yer bir kaza çevresine alınırsa kamu düzeniyle ilgili bu durum karşısında mahkeme doğrudan doğruya (resen) tarafların yetki itirazında bulunmalarını beklemeden yetkisizliğine karar vererek dava dosyasını taşınmaz malın bulunduğu yer mahkemesine gönderilmesi gerektiği anlaşılmakla uyuşmazlığın ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR