Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/973 K.2025/5626

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.07.2023 Tarihli ve 2023/59 Esas Sayılı Ara Kararı Davanın menfi tespit davası olduğu, davacı vekilinin talebinin kabulüne, davalı vekilinin talebinin kısmen kabulüyle Mahkemenin 07.04.2023 tarihli ara kararı ile Fethiye İcra Dairesinin 2022/9772 Esas sayılı dosyasında icra veznesine yatacak paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, Mahkemenin 07.04.2023 tarihli ara kararı 2022/9769 ve 2022/9773 Esas sayılı dosyalarında icra veznesine yatacak paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararının devamına karar verilmiştir.

B. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 05.02.2024 Tarihli ve 2023/2477 Esas, 2024/282 Karar Sayılı Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 25.07.2023 tarihli ara kararı incelendiğinde ara kararının hiçbir gerekçesinin belirtilmediği sadece tarafların talep ve beyanlarının kısaca özetlendiği, Mahkeme kararlarının gerekçeli olmak zorunda olduğu, davalı vekili de bu hususu bizzat istinafına konu ettiiği, İlk Derece Mahkemesinin kararının gerekçeli olmadığı gibi tarafların gerçek kişi olduğu dikkate alındığında mahkemenin görevli olup olmadığı hususununda da gerekli araştırmalar yapılarak değerlendirilmesinin gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf isteminin kabulüne, Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 25/07/2023 Tarih ve 2023/59 Esas sayılı ara kararının kaldırılmasına, belirtilen eksiklikler giderilerek hasıl olacak sonucu uygun karar verilmesi için dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

C. Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.09.2024 Tarihli ve 2023/59 Esas, 2024/795 Karar Sayılı Kararı Davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekilince istinaf edilmiştir.

D. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 12.12.2024 Tarihli ve 2024/168 Esas, 2024/151 Karar Sayılı Kararı Daire faaliyete geçmeden önce dosyada verilen ara kararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi tarafından inceleme konusu yapıldığı, dolayısıyla 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) Ek Madde 1/1 hükmü uyarınca sonraki istinaf incelemelerinin de, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi tarafından yapılması gerektiği gerekçesiyle Dairenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

E. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 06.01.2025 Tarihli ve 2025/65 Esas, 2025/1 Karar Sayılı Kararı Dairece gerek asıl dosya için gerekse birleşen dosya için esas yönünden yapılmış bir incelemenin olmadığı, sadece asıl dosya ile ilgili ihtiyati tedbir istemi için ara kararının gerekçesiz olmasından ötürü verilen bir kaldırma kararının olduğu, bu durumda dosyanın istinaf incelemesinin Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesi tarafından yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, menfi tespit istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı KHK'nın 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir: “Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

Somut olayda, istinaf incelemesine konu Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.09.2024 Tarihli ve 2023/59 Esas, 2024/795 Karar sayılı kararının Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyet tarihinden sonra verildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 05.02.2024 Tarihli ve 2023/2477 Esas, 2024/282 Karar sayılı kararının "İlk Derece Mahkemesinin 25.07.2023 tarihli ara kararı incelendiğinde ara kararının hiçbir gerekçesinin belirtilmediği sadece tarafların talep ve beyanlarının kısaca özetlendiği, Mahkeme kararlarının gerekçeli olmak zorunda olduğu,

davalı vekili de bu hususu bizzat istinafına konu ettiiği, İlk Derece Mahkemesinin kararının gerekçeli olmadığı gibi tarafların gerçek kişi olduğu dikkate alındığında mahkemenin görevli olup olmadığı hususununda da gerekli araştırmalar yapılarak değerlendirilmesinin gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf isteminin kabulüne, Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 25/07/2023 Tarih ve 2023/59 Esas sayılı ara kararının kaldırılmasına, belirtilen eksiklikler giderilerek hasıl olacak sonucu uygun karar verilmesi için dosyanın mahkemesine iadesine" ilişkin olduğu, istinaf incelemesinin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda uyuşmazlığın Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR