Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2011/1033 K.2011/5397

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı paydaşlığın giderilmesi davasına dair karar davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, bir adet taşınmazın ortaklığının giderilmesi isteğine ilişkindir. Mahkeme taşınmazın aynen bölüştürülmesine, karar verilmiş, hüküm davalı ve davacı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalıda davacı gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının satış suretiyle paylaşma istemesi davalarının aynen paylaşma istemesine engel teşkil etmez.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davalarında mahkemece malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ile imar mevzuatına göre aynen bölüşmenin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Taşınmazın önemli ölçüde bir değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilemez. Keza paydaşlar rıza göstermedikleri takdirde taşınmazın bir bölümü paylı bırakılamaz.

Aynen bölünerek paylaştırmanın (taksimin) mümkün olması durumunda bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi halinde eksik değerdeki parçaya para (ivaz) eklenerek denkleştirme sağlanır. Davada paydaşlarca anlaşma olmadıkça bazı taşınmazların bir kısım paydaşlara kalanının diğer paydaşlara verilmesi şeklinde hakim kendiliğinden bu şekilde aynen bölünerek paylaştırmaya karar veremez.

Aynen bölünerek paylaştırma (taksim) halinde teknik bilirkişiye ifraz (taksim) projesi düzenlettirilerek bu projeye göre taşınmaz Belediye veya mücavir alan hudutları içerisinde ise Belediye Encümeninden karar alınmak suretiyle Belediyeden, dışında ise İl İdare Kurulundan İmar Yasası ve Yönetmeliğine göre ifrazın mümkün olup olmadığı sorulur. İfraz projesinde kimlere nerelerin verileceği konusunda paydaşlar anlaşamazlar ise hakim huzurunda kura çekilerek belirlenir. Onay makamından olumsuz cevap gelmesi halinde paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi gerekir.

Olayımıza gelince; dava konusu edilen taşınmazın belediye mücavir alanı içerisinde olduğu, bilirkişi raporuna göre aynen bölünmenin mümkün bulunduğu ve buna uygun ifraz krokisinin hazırlandığı görülmektedir. Mahkemece, yukarıda belirtilen esaslar dahilinde hazırlanan taksim krokisi onay makamına gönderilerek imara uygunluğunun denetlenmesi, taksimin imara uygunluğu onaylandığı takdirde taksim suretiyle paydaşlığın giderilmesine karar verilmesi gerekirken, aynen bölünme konusunda encümen kararı alınmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.