Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2012/15013 K.2012/16982

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı ortaklığın giderilmesi davasına dair karar, davalılardan ... tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, bir adet taşınmazda paydaşlığın giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkeme, dava konusu taşınmazın aynen taksimi suretiyle paydaşlığının giderilmesine karar vermiş, hükmü davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde, Ordu ili, Fatsa ilçesi, .... köyü, Taşlıparça Mevkii 158 No’lu parselin aynen taksim mümkün olmaz ise satış suretiyle paydaşlığının giderilmesini istemiştir. Davalı vekili, aynen taksim suretiyle paydaşlığın giderilmesini aksi halde satılarak giderilmesini savunmuştur.

Dosya kapsamına, toplanan delillere, kararın gerekçesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının satış suretiyle paylaşma istemesi davalıların aynen paylaşma istemesine engel teşkil etmez.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davalarında mahkemece malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ile imar mevzuatına göre aynen bölüşmenin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Taşınmazın önemli ölçüde bir değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilemez. Keza paydaşlar rıza göstermedikleri takdirde taşınmazın bir bölümü paylı bırakılamaz.

Aynen bölünerek paylaştırmanın (taksimin) mümkün olması durumunda bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi halinde eksik değerdeki parçaya para (ivaz) eklenerek denkleştirme sağlanır. Davada paydaşlar arasında anlaşma olmadıkça hakim kendiliğinden bazı taşınmazların bir kısım paydaşlara, kalanın diğer paydaşlara verilmesi şeklinde aynen bölünerek paylaştırmaya karar veremez.

Aynen bölünerek paylaştırma (taksim) halinde teknik bilirkişiye ifraz (taksim) projesi düzenlettirilerek bu projeye göre taşınmaz Belediye veya mücavir alan hudutları içerisinde ise Belediye Encümeninden karar alınmak suretiyle belediyeden, Belediye dışında ise İl İdare Kurulundan İmar Yasası ve Yönetmeliğine göre bölüşmenin (taksimin) mümkün olup olmadığı sorulur. İfraz projesinde kimlere nerelerin verileceği konusunda paydaşlar anlaşamazlar ise hakim huzurunda kura çekilerek belirlenir.

Onay makamından olumsuz cevap gelmesi halinde paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi gerekir.

Olayımıza gelince; dava konusu taşınmaz 30.320 m2 büyüklüğünde fındık bahçesi vasfıyla tapuya kayıtlıdır. Mahkemece taşınmaz üzerinde keşif yapılarak tarafların aynen taksim talepleri doğrultusunda teknik bilirkişiye 07/05/2012 tarihli rapor ve taksim krokisi düzenlettirilmiştir.İlçe idare kuruluna keşif tutanağında oluşturulan ara karar ile müzekkere yazıldığı halde müzekkere cevabı beklenilmeden, hükme esas alınan ifraz projesi onay makamına sunulup onay alınmadan karar verilmesi doğru değildir. O halde mahkemece yapılacak iş yukarıdaki esaslar dairesinde düzenlenen projenin onay makamına sunulması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.