Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2012/18664 K.2013/11460

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı önalım davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, önalım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescili istemidir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve satışın yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.

Önalım hakkı alıcıya karşı ancak dava açmak suretiyle kullanılır. TMK.nun 733/3. maddesi hükmüyle yapılan satışın alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirme yükümlülüğü getirilmiştir.

Önalım hakkı paya bağlı bir hak olduğundan, ancak önalımına konu edilen satışın yapıldığı anda paydaş olan diğer paydaş tarafından tarafından açılabilir. Bu nedenle, davanın açılması sırasında ve yargılama aşamasında, davacının paydaşlığının devam etmesi zorunludur. Taşınmaza paydaş olmayan veya yargılama sırasında payını yitiren davacının davasının reddine karar verilmelidir.

Somut olayda, Davalı ek temyiz dilekçesi ile davaya konu payın bulunduğu ... Ada ... parsel sayılı taşınmazın ifraz edilerek ... Ada ... parsel ve ... Ada ... parselin oluştuğunu, Müvekkilinin payının ... Ada ... parsele, davalının ise ... Ada ... parsele gittiğini, bu nedenle tarafların paydaşlıklarının sona erdiğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiş, temyiz dilekçesine de tapu kaydı suretlerini eklemiştir. Yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde yargılama sırasında da payın yitirilmesi durumunda önalım hakkı kullanılamayacağından, davalının taraflar arasındaki paydaşlığın sona erdiğine dair itirazları değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.