Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/5915 K.2014/7504

İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Davacı alacaklı tarafından davalı borçlu hakkında kira alacağının tahsili amacıyla haciz ve tahliye istekli olarak başlatılan icra takibinde gönderilen ödeme emrine davalının yasal süresinde itiraz etmemesi üzerine davacı tarafından tahliye isteminde bulunulmuştur. Mahkemece tahliye isteminin kabulüne karar verilmiş, karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Takibe ve davaya dayanak yapılan 01/05/2011 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Kira sözleşmesinde aylık kira bedelinin 1265,00 TL olduğu ve her ayın en geç 4. Gününe kadar peşin olarak banka hesabına yatırılacağı kira bedeline her yıl en az %15 oranından az olmamak üzere zam yapılacağı, sözleşmenin özel şartlar 4.maddesinde kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde o yıl sonuna kadar olan kira paralarının muaccel hale geleceği kararlaştırılmıştır.

Davacı tarafından 26/08/2013 tarihinde başlatılan icra takibinde aylık 1575 TL den 2013 yılı Ağustos ayı kira alacağı ile muacceliyet şartına dayanarak 2013 yılı Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları kira alacakları toplamı 7875 TL kira bedelinin tahsili istenmiştir. Ödeme emrinin 28/08/2013 tarihinde tebliğine rağmen davalı borca itiraz etmemiş, yargılama sırasında ise davaya cevap vermemiş, duruşmaya katılmamıştır.

Mahkemece davanın kabulüne ve davalının kiralanandan tahliyesine karar verilmesi üzerine karar davalı tarafından temyiz edilmiş, temyiz dilekçesi ekinde 2013 yılı Ağustos kira bedeli açıklamasıyla 26/08/2013 tarihinde 1575 TL, 2013 yılı Eylül kira bedeli açıklamasıyla 09/09/2013 tarihinde 1575 TL, 2013 yılı Ekim kira bedeli açıklamasıyla 04/10/2013 tarihinde 1575 TL, 2013 yılı Kasım kira bedeli açıklamasıyla 06/11/2013 tarihinde 1575 TL, 2013 yılı Aralık kira bedeli açıklamasıyla 04/12/2013 tarihinde 1575 TL kira bedelinin, sözleşmede belirtilen banka hesap numarasına ödenmesine ilişkin banka ödeme dekontları sunulmuştur.

Ödeme belgesi borcu sona erdiren belgelerden olduğundan yargılamanın her aşamasında ibrazı mümkündür. Davalı tarafından temyiz dilekçesi ekinde sunulan ödeme belgelerine göre takip tarihi itibarıyla vadesi gelmiş olan 2013 yılı Ağustos ayı kira borcunun ve muacceliyet şartına dayalı olarak istenen 2013 yılı Eylül ayı kira borcunun ihtar süresi içinde ödendiği, ancak takipte muacceliyet şartına dayalı olarak istenen 2013 yılı Ekim, Kasım ve Aralık ayları kira parasının ödeme emrinin tebliğinden itibaren 30 günlük ödeme süresi içinde ödenmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda sözleşmedeki muacceliyet koşulunun geçerli olup olmadığı üzerinde durulmalıdır.

Kiracı aleyhine düzenleme yasağı başlıklı 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanun'unun 346.maddesinde; kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemeyeceği, özellikle kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde ceza koşulu ödeneceğine

veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmaların geçersiz olduğu, 6101 Sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun Geçmişe etkili olma başlıklı 2.maddesinde. Türk Borçlar Kanununun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kurallarının gerçekleştikleri tarihe bakılmaksızın bütün fiil ve işlemlere uygulanacağı, aynı kanunun görülmekte olan davalara ilişkin uygulama başlıklı 7.maddesinde de.

Türk Borçlar Kanun'unun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kuralları ile geçici ödemelere ilişkin 76'ncı, faize ilişkin 88'nci, temerrüt faizine ilişkin 120'nci ve aşırı ifa güçlüğüne ilişkin 138'nci maddesinin görülmekte olan davalara da uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Kiracıyı koruma amacıyla getirilen TBK.nun 346.maddesindeki bu yasal düzenlemenin kamu düzenine ilişkin olduğu kuşkusuzdur.

Bununla birlikte 6217 Sayılı Yasanın geçici 2.maddesinde değişiklik yapan 6353 Sayılı Yasa'nın 53.maddesine göre; kiracının Türk Ticaret Kanunun'da tacir olarak sayılan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olduğu işyeri kiralarında 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanun'unun 323, 325, 331, 340, 343, 344, 346 ve 354'ncü maddelerinin 1.7.2012 tarihinden itibaren 8 yıl süreyle uygulanamayacağı, bu halde kira sözleşmelerinde bu maddelerde belirtilmiş olan konulara ilişkin olarak sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümlerinin tatbik olunacağı da öngörülmektedir.

Taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinde davaya konu kiralanan, manav olarak kullanılmak üzere davalı kiracı H.. A..’a kiralanmış olup sözleşmenin 6. maddesinde muacceliyet koşuluna yer verildiği görülmekte ise de; dosya kapsamından kiracının TTK.nu kapsamında tacir olup olmadığı anlaşılamamaktadır.

Bu durumda mahkemece kiracının tacir olup olmadığı araştırılarak, tacir olması durumunda hakkında TBK.nun 346.maddesinin 1.7.2012 tarihinden itibaren 8 yıl süre ile uygulanamayacağı gözetilmeli, tacir olmadığının anlaşılması halinde ise; yeni yasal düzenleme karşısında muacceliyet koşulunun davalı kiracı yönünden geçersiz hale geldiği kabul edilerek değerlendirmenin takip tarihi itibariyle ödenmemiş muaccel kira alacağına göre yapılması gerekir.

Davalının tacir olması durumunda sözleşmenin 6. maddesindeki muacceliyet koşulu geçerli kabul edilerek muacceliyet koşulu gereğince istenen tüm kiralar 30 günlük ödeme süresi içinde ödenmediğinden mahkemece verilen tahliye kararı yerinde olacaktır. Aksi halde açıklanan nedenlerle muacceliyet şartı geçersiz hale geldiğinden, takip tarihi itibarıyla ödenmesi gereken 2013 yılı Ağustos ayı kirası süresinde ödenmiş olduğundan temerrüt oluşmayacaktır.

Bu sebeple mahkemece davalı kiracının tacir olup olmadığı ve sunulan ödeme belgeleri üzerinde durularak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.