Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/4782 K.2016/1286

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde; taraflar arasında düzenlenen 05/01/2012 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile davalıya ait taşınmazın pide ve kebap salonu olarak kullanılmak üzere kiralandığını, 20/01/2013 tarihinde kira sözleşmesinin yenilendiğini, işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak için müvekkilinin kiralanana masraf yaptığını, ...

4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/56 D.İş sayılı dosyasında yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda müvekkili tarafından yapılan imalatların değerinin 48.020 TL olduğunun tespit edildiğini, faydalı ve zorunlu masraflar, anahtar teslimi ile tespit giderlerinin tahsili için yapılan takibe davalının itirazının haksız olduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davacının sadece dükkanın içerisindeki mermerlerin üzerini fayansla kapladığını, dükkanın içerisine fırın yaptığını, diğer imalatların daha önceden mevcut oduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davada dayanılan ve hükme esas alınan 05/01/2012 başlangıç tarihli, 1 yıl süreli ve 20/01/2013 başlangıç tarihli, 1 yıl süreli kira sözleşmeleri hususunda taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı tarafından 20/11/2013 tarihinde başlatılan icra takibi ile 48.020 TL imalat bedeli, 693,02 TL delli tespiti masrafı ile 163,02 TL noter gideri olmak üzere 48.876,87 TL alacağın tahsili talep edilmiştir.

Davacı kiracı kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu giderlerden alınıp götürülmesi mümkün olmayan ve davalı kiraya veren tarafından benimsenenlerin yapıldıkları tarihler itibariyle bedellerini vekaletsiz iş görme hükümlerine göre isteyebilir.

(TBK 530, BK.nun 414.md.) Yerleşik uygulama, kiracının kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu masrafların yapıldığı tarih itibariyle belirlenecek değerinden yıpranma payı düşülmek suretiyle elde edilecek değeri isteme hakkı olduğu yönündedir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacı tarafından yaptırıldığı iddia edilen imalat bedellerinin 28.170 TL olduğu belirtilmiş, davalı rapora itirazında pide fırını, bacası, filtre, fırın önü tezgah ve seramik imalatlarının kaçak yapıldığını beyan etmiştir. Ruhsatsız ve kaçak imalatların yıkılması gerekeceğinden, bu tip yapılarda yaratılan ekonomik değerlerin korunmasından da söz edilemez.

İmar Kanununa aykırı olarak inşa edilen ve bu nedenle yıktırılması gereken kaçak imalatların masrafları talep edilemeyeceği gibi hükme esas alınan bilirkişi raporu, söz konusu tadilat ve tamiratlardan hangilerinin faydalı ve zorunlu masraf niteliğinde olduğu, davacı tarafından sökülüp götürülmesi mümkün olanların hangileri olduğu hususunda bir belirleme içermediğinden hüküm kurmaya elverişli olmayıp, Yargıtay denetimine de uygun değildir.

Bu durumda mahkemece, öncelikle davacı kiracı tarafından yapılan imalatların nelerden ibaret olduğu ayrıntılı ve tereddüte yer vermeyecek şekilde tek tek tespit edilerek, bu imalatların imal tarihleri itibariyle değerleri, yıpranma durumları, faydalı, zorunlu ya da lüks imalat olup olmadıkları, ruhsatsız olarak yapılıp yapılmadığı ayrıntılı olarak konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulundan alınacak rapor ile belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Ayrıca davacı tarafından, 15/11/2013 tarihli tutanak ile kiralananın anahtarların notere tevdi edildiği ve aynı tarihli ihtarname ile bu husunun kiraya verene bildirildiği, buna ilişkin 163.02 TL noter giderinin takibe konu edildiği anlaşılmıştır. Kiralananın anahtarını, kiraya verene teslim etme yükümlülüğü kiracıya ait olduğundan buna yönelik masrafdan davalı kiraya verenin sorumlu tutulamayacağının gözetilmemesi de yerinde değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.