Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2021/4701 K.2023/276

Taraflar arasındaki eser sözleşmesine dayalı alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Üniversitesi tarafından ... ilinde bulunan EXPO 2016 ya katılım için bir kısım işler yaptırıldığını, genel projenin yürütücü kuruluşlarının Cumhurbaşkanlığı ve Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı olduğunu, müvekkillerine ait Somut Adım Danışmanlık tarafından Uygulama Alanı, EXPO 2016 ... Ajansı Genel Sekreterliği tarafından ...

Üniversitesine tahsis edilen EXPO 2016 Sergi Alanı'ndaki 47 no.lu parsel (850m²) ve bu parselde uygulanan Erzurum Bahçesi işi yapıldığını, Erzurum Bahçesi'nin yapılmasından sorumlu kuruluşun ise EXPO 2016 ... Ajansı Genel Sekreterliği ile protokol imzalayan ... ve Rektörlük adına ... Üniversitesi Genel Sekreterliği ve yürütücü kuruluş olarak Tortum Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü olduğunu, müvekkile ait Somut Adım Danışmanlık İnş.

Tortum Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü tarafından verilen işleri Mart-Nisan 2016 tarihleri arasında yaklaşık 1 aylık süre zarfında gerçekleştirdiğini ve 23 Nisan 2016 tarihinde tamamlandığını, müvekkilinin yaptığı işler karşılığında alacağını tahsil edemediğini, alacağının tahsili için davalı yana başvurduğunu ancak netice alamadığını ileri sürerek, şimdilik 10.000,00 TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

15.11.2019 tarihli ıslah dilekçesiyle, talebini 226.750,72 TL'ye arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; üniversiteye karşı açılan davada davacının taraf sıfatı bulunmadığını, 'Erzurum Bahçesi işinin verilmesi için ihale yapıldığını ve ihaleye şirketlerin katıldığını, dolayısıyla iş bu davanın husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, söz konusu şirketlere yapılan ödeme karşılığı kesilen faturaların mevcut olduğunu, davanın Somut Adım Danışmanlık İşletmesine ihbarını talep ettiklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Üniversitesi Tortum Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğü ile ... ilinde bulunan EXPO 2016 Ajansı arasında 21.03.2016 tarihli "Expo 2016 ...

Sergisi Kurumsal Katılımcı Sözleşmesi" imzalandığı, bu kapsamda Expo 2016 Antalyanın tema ve alt temalarına uygun olarak hazırlanan ve Ajans tarafından onaylanan bahçe projesinin sözleşme eklerinde yer aldığı şekilde yapılması amaçlandığı, işin 30.12.2016 tarihinde bitirilmesi istendiği, tahsis edilen 47 no.lu parsel 520 m² alanlı yer olduğu buna mukabil bir kısım işlerin yapılması için davacı taraf ile (somut adım) görüşüldüğü ve bir kısım imalatların davacı tarafından yapıldığının tanık beyanı belge ve cd' lerden anlaşıldığı,

yapılan işlerin götürü usulü yapıldığı ancak davacı taraf ile bir sözleşme olmadığı gibi ihale dosyasınında bulunmadığı, bu yapılan işlerin bir kısmının (Somut Danışmanlığın bir kısım işlerini yapan) diğer firmalar tarafından yapıldığı ve ödemelerin olduğu göz önüne alınarak -2016 yılı- rayiç bedelinin (304.590-77.839.28) kalan 226.750,72 TL ödemesi yapılmayan kısmın davacı tarafından yapıldığının tespit edildiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın ıslah edilen miktar üzerinden kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; davanın zaman aşımı nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu işin de ihale ile davacıya verildiğini, sundukları faturalardan da anlaşılacağı üzere müvekkilinin yapılan iş karşılığı ücretin eksiksiz şekilde firmalara ödendiğini ve yükümlülüğünü yerine getirdiğini, davacının müvekkili idareye yönelttiği iddialarına karşı hiçbir belge sunmadığını soyut iddialarla açılan davanın reddi gerektiğini, bilirkişi raporunda yapılan işler için fahiş fiyatlar belirlendiğinden raporun teknik ayrıntılarına itiraz edilmesi taraflardan beklenemeyeceğinden raporun teknik ayrıntılarındaki olası hata ve yanlışlıklara karşı söz konusu bilirkişi raporunun yeniden incelenmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, tüm dosya kapsamıyla anlaşıldığı ayrıca alınan bilirkişi raporunun taraf, mahkeme ve istinaf kanun yolu denetimine olanak sağlayacak şekilde düzenlenip, hükme esas alınmaya yeterli olduğu,

mahkemece bilirkişi raporundaki tespitler değerlendirilerek hukuki yorum yapılmasının dosya kapsamına uygun olduğu, davacının istinafında rapora uygun karar verilmediği iddia edilmekte ise de sözleşmenin ve takip konusu alacağın varlığını değerlendirme hususu mahkemeye ait olup bilirkişi raporuna aykırı karar verildiğinden bahsedilemeyeceği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı olduğu iddia edilen iş bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 50 nci madde ve 190 ncı maddeleri

3. Değerlendirme 1. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2. Davacı davasında EXPO 2016 ... Ajansı Genel Sekreterliği tarafından ... Üniversitesine tahsis edilen EXPO 2016 Sergi Alanı'ndaki 47 no.lu parsel (850m²) ve bu parselde uygulanan Erzurum Bahçesi işini davalı ile yaptığı anlaşmaya göre şahsi firması olan Somut Adım Danışmanlık olarak yaptığını, işin devamı sırasında yapacağı bazı imalatları dava dışı firmalara yaptırdığını, bu firmaların kestiği faturaların davalı tarafından ödendiğini, işi tamamlamasına rağmen bu işten kaynaklanan alacaklarının ödenmediğini iddia ederek alacağının tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı savunmasında davacı ile aralarında sözleşme bulunmadığını, dava dışı firmalara yaptırılan imalat bedellerinin ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Dosya kapsamına göre dava dışı EXPO 2016 ... Ajansı Genel Sekreterliği tarafından ... Üniversitesine gönderilen 24.02.2016 tarihli yazı ile sergilenecek projelere dair katılım planlarının gönderilmesinin istendiği, Davalı Üniversite tarafından EXPO 2016 ... Ajansı Genel Sekreterliğine gönderilen yazı ile Prof....'ın kurumu temsilen "Bahçe Direktörü" olarak görevlendirildiği, Prof....'ın Davalı üniversiteyi temsilen EXPO 2016 ... Ajansı ile 21.03.2016 tarihli sözleşmeyi imzaladığı, aynı şekilde bu kapsamda düzenlenen tüm ihale onay belgeleri, muhasebe işlem fişlerinde imzasının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Prof.... tanık olarak verdiği beyanında ise proje kapsamında yapılacak imalatlar için davacı ile sözlü anlaşma yapıldığını, yapılan imalatların bir kısmının bedelinin davacının işlerini yapan dava dışı firmalara ödendiğini, kalan işlerin bedellerinin bütçe yetersizliği nedeniyle ödenemediğini açıklamıştır.

Davalı Üniversite kamu kuruluşu olup Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanununa tabii'dir. Kural olarak kamu kurumlarının yapacağı sözleşmeleri ihale süreci sonunda imzalaması gerekir. Ancak dosya kapsamına göre Davalı Üniversite tarafından yazılı sözleşme düzenlenmeksizin davacıya EXPO 2016 ... projesi kapsamında bazı imalatların yaptırıldığı, bir kısım imalatların bedellerinin davacının taşeronlarına ödendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davacının yaptığını kanıtlayacağı imalatların bedellerini iş sahibi davalının yararına olması halinde vekâletsiz iş görme hükümlerine göre yapıldığı yıl piyasa fiyatlarına göre talep etmesi mümkündür.

Mahkemece yapılması gereken iş bilirkişilerden alınacak ek rapor ile Davalı Üniversitenin dava dışı EXPO 2016 ...

Ajansı ile aralarında düzenlenen 21.03.2016 tarihli sözleşme, düzenlenen doğrudan temine ilişkin belgeler, dava dışı firmalar tarafından bu iş kapsamında düzenlenen faturalar ve bunlara ilişkin ödeme belgeleri dikkate alınarak, davacının dava dilekçesinde yaptığını iddia ettiği imalatların kalemler halinde karşılaştırma yapılmak suretiyle EXPO 2016 ... projesi kapsamında olup olmadığı, dava dışı firmalara ödemesi yapılan imalatların dava dilekçesindeki taleplere dahil olup olmadığının denetime açık olarak saptanması,

yapılacak incelemede bedeli ödenmeyen imalat var ise bedellerinin yapıldığı yıl piyasa fiyatlarına göre belirlenip sonucuna göre karar verilmesinden ibaret olup bu esaslara göre inceleme yapılmamış olan bilirkişi raporu dikkate alınarak karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,