Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/1312 K.2023/1742

vekili Avukat ... 2- ... Teknoloji Sistemleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 03.05.2018

HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ

İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI

2018/395 E., 2019/1251 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Teknoloji Sistemleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekilince duruşmasız, davalı ... vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 10.05.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davalılardan ... vekili Avukat ... ile davacı şirket vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaların dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ... İlaç A.Ş.'den olan ve itirazın iptali davası kapsamı ile kesinleşen alacağının tahsili için davalı borçlu ve diğer davalı garantör firma ile 22.06.2016 tarihli protokolü imzaladığını, bahsi geçen protokol ile belirlenen ödeme günlerinde ödeme yapılmaması durumunda cezai şart ve icra inkar tazminatında yapılan indirim tutarının tahsilinin kararlaştırıldığını, ancak davalının ödemeleri protokole uygun şekilde gerçekleştirmediğini ileri sürerek, gecikilen hergün için 1.000,00 GBP ile protokol uyarınca icra inkar tazminatı alacağından yapılan indirim tutarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... İlaç San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; teminat gösterilmeden açılan davanın usulden reddi gerektiğini, borcun taraflar arasındaki sözlü anlaşma uyarınca eksiksiz ödendiğini, talep edilen tutarın tacir olan davalının ekonomik mahvına sebep olacak miktarda olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Tek. Sis. San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; borcun tamamının ödenmesi nedeniyle garantör sıfatının sona erdiğini, talep edilen cezai şart tutarının fahiş olduğunu, sözleşmedeki menfaat tutarı ile orantılı olması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının davalı tarafın son ödemeyi yaptığı tarih olan 08.09.2016 tarihinden önce cezai şart talep edeceğine yönelik bildirimde bulunduğu, bu taksit öncesi ödemeleri ihtirazi kayıtsız kabul ettiği, son ödeme öncesi bildirim nedeniyle sözleşme kapsamında bu döneme ilişkin cezai şart talep etme hakkı olduğu, ancak talep miktarı değerlendirilirken 4721 sayılı Kanun'un 2. maddesinin göz önünde bulundurulması gerekeceği belirtilerek, davanın (Hakkaniyet indirimi yapılmak sureti ile) kısmen kabulü ile,

33.738,59.GBP'nin Devlet Bankalarının GBP ile açılmış bulunan bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranından faiz yüklenerek davalı taraftan (Davalı ... teknoloji Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 3.346,47.GBP ile sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; uzlaşma protokolü uyarınca ödenmesi gereken miktara mahkeme tarafından uygulanan indirimin fahiş olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının bu kısımla sınırlı olarak kaldırılmasına karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı ... İlaç San. ve Tic. A.Ş. vekili; davacı tarafın Türkiye'de açacağı davada teminat gösterme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkili şirketin borcunu eksiksiz bir şekilde ifa ettiğini, davacının kötüniyetle bu davayı açtığını, cezai şart koşullarının oluşmadığını, hükmedilen cezai şartın fahiş olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı ... Tek. Sis. San. ve Tic. A.Ş. vekili; diğer davalı borçlunun borcun tamamını ifa etmesi sebebiyle, müvekkili şirketin garantör sıfatıyla sorumluluğu bulunmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Türk Ticaret Kanunu'nun 22. maddesine göre tacir sıfatına haiz borçluların cezai şarttan indirim isteyemeyeceği ancak, yerleşmiş Yargıtay uygulamasına göre, belirlenen cezai şart miktarının, tacir olan borçlunun mahvına ve ekonomik yıkımına sebep olacağının bilirkişi raporuyla tespit edilmesi halinde cezai şart miktarında indirim yapılabileceği, alınan ek rapor ile davacının talep ettiği tutarın davalıların ekonomik olarak mahvına sebep olmayacağının tespit edildiği belirtilerek, istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davanın kısmen kabulü ile 80.346,47 GBP'nin Devlet Bankalarının GBP ile açılmış bulunan bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranından faiz yüklenerek davalı taraftan (Davalı ... teknoloji Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.' nin 3.346,47.GBP ile sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... İlaç San. ve Tic. A.Ş. vekili; uyuşmazlığın davacının tabi olduğu ülke hukukuna göre çözümlenmesi gerektiği, bozucu şarta bağlı protokolün şart gerçekleştiğinden geçersiz hale geldiği, davacı tarafından gönderilen ihtarnamelerin usulsüz tebliğ edildikleri, tacirin mahvına sebep olacak miktardaki cezai şart tutarının ahlaka aykırı olduğu ile istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

Davalı ... Tek. Sis. San. ve Tic. A.Ş. vekili; İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan hakkaniyet indiriminin istinaf mahkemesince gerekçesiz olarak kaldırıldığı, tutarın fahişliğinin tespitinde sözleşmeden elde edilecek menfaat ile orantılı olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği ile istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tacir olan taraflar arasındaki protokol hükümlerine aykırılık nedeniyle oluşan cezai şart bedeli ve protokol kapsamında yapılan indirim tutarının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 179 ve 128 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 22 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle istinaf itirazları arasında ileri sürülmeyen hususların temyiz incelemesine konu edilemeyecek olmasına göre, usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak Yargıtay duruşmasında vekil ile temsil olunan davacıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,