Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/178 K.2023/393

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı başvurusunda istinaf dilekçesinin reddine, davalı istinaf başvurusunun esastan reddine, resen düzelterek yeniden esas hakkında karar verilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının müvekkili kooperatifin peşin ödemeli üyesi olduğunu, toplamda 137.250,00 TL ödeme yapması karşılığında davalıya aynı tutarlı teminat çeki keşide edildiğini, teminat çekine ilişkin olarak taraflar arasında 02.01.2012 tarihinde imzalanan protokol kapsamında davalıya kat irtifak tapusunun teslim edilmesiyle çekin iade edileceğinin kararlaştırıldığını, davalıya kat irtifak tapusunun hatta kat mülkiyeti tapusunun teslim edilmiş olmasına rağmen davalının teminat çekini iade etmediğini ileri sürerek, 137.250,00 TL bedelli teminat çekinden kaynaklı herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; kooperatifin taahhüt ettiği zaman diliminde daireyi teslim etmediğini, 64.000,00 TL fazladan ödeme yaptığını, kooperatifin 8.750,00 TL peşin ödeme indirimini geri istediğini, bu kapsamda çeki elinde bulundurmaya devam ettiğini, çeki tahsil etme girişiminde bulunmadığını, davacının davayı açmakta hukuki yararının mevcut olmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında 8.750,00 TL peşin ödeme indirimi dışında uyuşmazlık bulunmadığını bu kapsamda çekin 128.500,00 TL'lik kısmının bedelsiz olduğunun anlaşıldığını, davalının ilk duruşmada 128.500,00 TL 'lik kısım için davayı kabul ettiğini, 128.500,00 TL'lik kısım için yargılama gideri ve vekalet ücretinin bu husus kapsamında hesaplanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; vekalet ücreti hesabında hata edildiğini beyan etmiştir. 2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde: dava konusu edilen çekin çek vasfı bulunmadığını, bu çekten kaynaklı borçlu olunmadığının tespitinin talep edilmesinde hukuki yarar olmadığını, çekte keşide gününün bulunmasının zorunlu olduğunu, keşide günü olmayan senedin çek vasfı olmadığını, çekin takibe koyulmadığını, davacının uyuşmazlık konusundaki yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin incelenemediğini, davalının fazladan 64.000,00 TL ödeme yaptığını bu kapsamda çeki elinde bulundurmasında hukuka aykırılık olmadığını beyan ederek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,

1.Davacı vekilinin istinaf istemi yönünden; HMK'nın 341/4 maddesi hükmüne göre anılan kesinlik sınırını geçmeyen davacı tarafın istinaf hakkı bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf dilekçesinin reddine,

2. Davalı vekilinin istinaf itirazları kapsamında yapılan incelemede, özellikle davaya konu senedin çek vasfını haiz olmasa bile davacının menfi tespit davası açmasında hukuki yararının bulunmasına göre; kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine,

3.HMK m. 355 gereği resen inceleme yapılması sonucunda;somut olayda ilk derece mahkemesince, dava değeri olan 137.250,00 TL üzerinden binde 68.31 oranına göre 9.375,54 TL harç alınması gerektiğine hükmedilmesi gerekirken, davalı yanın ilk duruşmada alınan şarta bağlı beyanı hatalı olarak "davanın kısmi kabulü" iradesi olarak değerlendirilerek buna göre harcın 3.523,65 TL olarak alınmasının doğru bulunmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının düzeltilip yeniden esas hakkında karar verilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle birlikte teminat çeki ibaresi taşıyan çeke karşı ancak sebepsiz zenginleşme davası açılabileceğini ve çek vasfı olmayan belgeye dayalı açılan davada Asliye Mahkemesinin görevli olduğunu temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,