Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/2564 K.2023/2577

Taraflar arasındaki cezai şartın iptali veya sözleşmenin uyarlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince duruşmasız, davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.07.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davalı vekili Avukat ... ile davacı vekili Avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı yüklenici ile davalı arsa sahibi arasında 12.06.1996 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve 11.03.2006 tarihli ek sözleşme imzalandığını, ek sözleşmenin 2/b maddesi uyarınca, inşaatın süresinde bitirilmemesi durumunda herbir daire için aylık 500 Dolar gecikme tazminatı ödenmesi hükmünün getirildiğini ve davalının bu hükme dayalı olarak açtığı davada toplam 375.000,00 TL'nin davacıdan tahsiline karar verildiğini, bu miktar gecikme tazminatı tutarının davacının ekonomik olarak mahvına neden olacağını ileri sürerek, gecikme tazminatının tamamen ortadan kaldırılmasını mümkün olmaz ise tenkisini ve günün koşullarına uyarlanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Silifke 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin verdiği kararın işbu dava bakımından kesin hüküm teşkil ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.11.2017 tarihli ve 2016/287 Esas, 2017/276 Karar sayılı kararı ile tenkis ve uyarlama isteminin ancak Silifke 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin verdiği karar sonrası döneme ilişkin olabileceği fakat bu karar kapsamında arsa sahibinin nama ifaya izin talebi kabul edilmiş ve hüküm bu bakımdan bozma kapsamı dışında bırakılarak kesinleşmiş olduğundan davacının isteminde hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 11.07.2018 tarihli ve 2018/232 Esas, 2018/239 Karar sayılı kararı ile, Silifke 3. Asliye Hukuk Mahkemesi dosyası kapsamında gecikme tazminatının kaldırılması ve tenkisi savunmasında bulunulduğu ve mahkemece gecikme tazminatına hükmedilmek suretiyle verilen kararın temyiz incelemesi neticesinde kesinleştiği belirtilerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.Bozma Kararı 1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Kapatılan Yüksek 15. Hukuk Dairesinin 19.09.2019 tarih, 2018/4870 Esas, 2019/3557 Karar sayılı ilamı ile davacı talebinin Silifke Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/43 Esas sayılı dosyasında açılan davadan sonraki dönem için ve devam edecek gecikme tazminatı ile ilgili süre ve miktar yönünden uyarlama istemine ilişkin olduğu ve Silifke Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/43 Esas sayılı dosyasının açıldığı dönemle ilgili davacının gecikme tazminatının süre ve miktarı ile ilgili uyarlama talebi yönünden işin esasının incelenmesi gerektiği belirtilerek, istinaf mahkemesi kararı bozulmuştur.

B.Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, kira tazminatının ilk davanın açıldığı tarih olan 07.12.2009 tarihinden ikinci davanın açıldığı tarih olan 16.06.2016 tarihine kadar hesaplanması-uyarlanması gerektiği belirtilerek, 11.03.2006 tarihli ek sözleşmedeki cezai şart düzenlemesinin iptali isteğinin reddine, 11.03.2006 tarihli ek sözleşmedeki cezai şartın uyarlanmasına, Silifke 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen 2013/43 Esas sayılı davasının açıldığı tarih olan 07.12.2009 tarihinden dava tarihi olan 16.06.2016 tarihine kadar 400.360,32 TL olarak uyarlanmasına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; gecikme tazminatının baştan itibaren uyarlanması gerektiği, tutarın bir dönem için normal başka bir dönem için yüksek olduğunun kabul edilemeyeceği, Silifke 3. Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasında kooperatifin inşaat yapmaması yönünde ihityati tedbir kararı verildiğinden sonraki dönem için gecikme tazminatı talep edilmesinin mümkün olmadığı, işbu dava konusu dönemin davalının açtığı davadaki talebe konu dönem olduğu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının infazı kabil olmadığı ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili; davacı talebinin 2009 öncesi döneme ilişkin olduğu ve reddi gerektiği, uyarlama yapılabilmesi için gerekli şartların oluşmadığı, davanın tespit talebine ilişkin olmasına rağmen sanki alacak davasıymış gibi hüküm kurulduğu, dava açılmasında kusurları bulunmadığı halde aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdirinin hatalı olduğu,i kaldı ki hüküm altına alınan miktarın borçlusu değil alacaklısı olduklarıhükmün infazının mümkün olmadığı ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı sözleşmenin uyarlanması ve hükmedilen tazminat tutarının tenkisi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 480 inci maddasinin ikinci fıkrası, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26 ncı maddesi.

3. Değerlendirme Gerek dava dilekçesinin gerekse de davacı tarafça ibraz edilmiş olan temyiz dilekçesinin yapılan incelenmesinde; davacının uyarlama talebinin, Silifke 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/43 Esas sayılı dava dosyasında hüküm altına alınmış olan döneme ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Açıklanan nedenle mahkemece; Kapatılan Yüksek 15. Hukuk Dairesinin 2019/3557 Karar sayılı bozma ilamının maddi hataya dayalı gerekçesine itibar edilip, bahsi geçen davanın açıldığı döneme ilişkin olarak yapılan araştırma ve incelemeye dayalı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Bu durumda mahkemece; Silifke 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/43 Esas sayılı dosyasında hüküm altına alınıp kesinleşmiş olan gecikme tazminatına ilişkin olarak, uyarlama ve tenkis yapılıp yapılamayacağının tartışılması ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, 6100 sayılı HMK'nın 26. maddesine aykırı şekilde davacı talebi aşılmak suretiyle hüküm kurulması doğru olmamıştır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan karşılıklı alınarak Yargıtaydaki duruşmada vekille temsil olunan taraflara verilmesine,

Peşin alınan harcın istek halinde ilgililere iadesine,