Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/4103 K.2023/2638

Taraflar arasında sözleşmenin uyarlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında hizmet alımına dair 08.12.2017 tarihinde sözleşme imzalandığı, sözleşme süresinin 24 ay olduğu, müvekkil şirketin 01.01.2018 tarihinde iş başı yaptığı, sözleşme imzalandıktan sonra ortaya çıkan hususlar nedeniyle mevcut koşullarda üstlenilen edimin yerine getirilmesinin beklenilmesinin dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağı, sözleşmenin uyarlanması gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı tutarak 5.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yüklenicinin sözleşme hükümlerini bilerek ihaleye teklif verdiğini ve ihaleyi kazandığını, yemek maliyetine konu girdilerin piyasa araştırması yapılarak ve enflasyon beklentileri de eklenerek belirlendiği savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının sözleşmenin uyarlanması talebine dayanak olarak ileri sürdüğü asgari ücret artışları, sendikal gelişmeler, toplu iş sözleşmesi gibi durumların ilgili yasal mevzuatlar çerçevesinde gerçekleşen olağan süreçler olduğu, davacı tarafça işçilere ödenen ücretlerde olağanın dışında bir artışın olmadığı, üniversitenin bölünmesi nedeniyle sözleşme kapsamındaki iş azalışının davacının marjinal karını azaltacak etkide olmasına rağmen bu durumun aynı zamanda davacı bakımından yemek üretim malzeme maliyeti, pişirim giderlerini de azaltıcı etkilerinin olduğu,

ekonomik gelişmelere bağlı fiyat artışlarının öngörülemeyen ve öngörülmesi beklenmeyen olağanüstü nitelikte olmadığı, davacının tacir olması nedeniyle basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlüğünün bulunduğu, sözleşmenin uyarlanması için gerekli yasal şartların oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; asgari ücrette meydana gelen artışların öngörülmesinin mümkün olmadığını, bilirkişi raporunda hammadde fiyatlarındaki artışların göz önünde bulundurulmadığını, mezkur artışların müvekkili tarafından öngörüleceği ve kendisinden kaynaklanmayan ciddi artış meydana geldiğini, bilirkişiler tarafından müvekkil şirket ticari defterlerinin incelemesi yapılmaksızın, yani müvekkilin söz konusu işe ilişkin maliyet artışlarını tespit etmemesine karşın bir değerlendirmede bulunması hatalı olduğunu, üniversitenin bölünmesi de müvekkilinin öngörmesi mümkün olmayan bir gelişme olduğunu,

müvekkilinin ihaleye girerken daha fazla kişiye yemek üreteceği düşüncesiyle hareket ettiğini, ancak daha az kişiye yemek verme durumunda bırakıldığını, müvekkilden ifanın yerine getirilmesinin Türk Medeni Kanununun 2 nci maddesi kapsamında dürüstlük kurallarıyla bağdaşmayacak derecede olduğunu, daha fazla kişi için yemek yapılacağı inancıyla miktarın artmasıyla birim fiyatlar müvekkili tarafından maliyet hesabı yapılırken daha düşük öngörüldüğü,

ancak bölünme gerçekleşmesi nedeniyle müvekkilinin birim maliyeti sadece bu nedenle dahi artmasına karşın kendisine ödenen birim fiyatlarında bir değişiklik olmadığını, bilirkişi heyeti tarafından incelenen bordro icmalleri, müvekkilinin davalı idare yemakhanesinde çalışan işçilerinden ibaret olmayıp, tüm işçilerine ilişkin olduğunu, 2018 ve 2019 yıllarında ... yemekhanesi ihalesine ilişkin bildirilen işçilere yapılan ödemelerin, yine müvekkil şirket kayıtları da esas alınarak incelenmesi gerektiğini, yapılan ihale sonucu işçilerin sendikaya üye olduklarını,

diğer sebeplerle birlikte toplu iş sözleşmelerinin imzalanması nedeniyle müvekkilin ifayı gerçekleştirmesinin dürüstlük kuralıyla bağdaşır şekilde kendisinden beklenip beklenmeyeceğinin değerlendirilmesi gerektiğini, mahkemenin her bir nedeni ayrı ayrı değerlendirerek sonuca varmasının kabul edilebilir olmadığını, sözleşmenin ifasına müvekkili tarafından itirazı kayıt konularak devam edildiğini, davanın açıldığı tarihte de henüz ihalenin tamamlanmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının uyarlama nedeni olarak ileri sürdüğü ekonomik nedenlere dayalı asgari ücret artışları, sendikal gelişmeler, toplu iş sözleşmesi gibi olgularının ülkemizde hemen hemen her dönemde karşı karşıya kalınan durumlar olup tacir olan davacı tarafından öngörülebilir nedenler olduğu, bu nedenle bu yöndeki gerekli tedbirleri almadan sözleşme yapan davacının akdin devamı sırasında aşırı ifa güçlüğü gerekçesiyle uyarlama talebinde bulunmasının doğru olmadığı,

üniversitenin bölünmesi nedeniyle sözleşme kapsamındaki iş azalışının karı azaltacak etkisi olsa da yüklenicinin maliyetini de azalttığı, dolayısıyla uyarlama talebinin sözleşmeye bağlılık ve sözleşme serbestisi ilkelerine uygun olmadığı, somut dosyada uyarlama koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, sözleşmenin uyarlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası, 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 138 nci maddesi,

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,