Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/4264 K.2024/750

Taraflar arasındaki sözleşmenin kısmen feshi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı yüklenici vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kamu düzeni yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı yüklenici vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı arsa hissedarı vekili dava dilekçesinde, müvekkili ve dava dışı arsa sahibi ile davalı arasında Üsküdar ....

Noterliğinde 07.02.2014 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin ve 20.11.2015 tarihli ek protokolün akdedildiğini, sözleşmede 114 ada, 24-27-28-31-32 no.lu parsellerde yapılacak inşaatın 20.11.2016 tarihinde teslim edileceğinin kararlaştırıldığını ancak delil tespit dosyasından da anlaşılacağı üzere 24 no.lu parseldeki inşaatın teslim edilmediğini, bu parselin davalı yüklenicinin ihmali ile imarsız duruma düştüğünü ve yapı ruhsatı alınamadığını belirterek, Üsküdar ....

Noterliğinin 07.02.2014 tarih ve 1033 yevmiye no.lu düzenleme şeklinde satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin 114 ada, 24 no.lu parsel ile ilgili kısmının feshine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı yüklenici vekili cevap dilekçesinde, sözleşmede diğer arsa sahibi ... ...'in de yer aldığını, davacının tek başına dava açamayacağını, delil tespitini kabul etmediğini, sözleşme konusu diğer parsellerde edimlerini yerine getirip teslim ettiğini, 24 no.lu parsel için gerekli başvurunun yapıldığını ancak idare mahkemesi kararı ile ruhsat sürecinin durdurulduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki 07.02.2014 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde 114 ada, 24- 27- 28- 31 ve 32 no.lu parsellere yüklenici tarafından inşaat yapılacağının taahhüt edildiği, diğer parseller yönünden ifaya başlandığı ancak 24 no.lu parselde inşaata başlanmadığı ve boş arsa vasfında olduğu, sözleşmede 24 no.lu parsel yönünden inşaat süresi 20 ay iken 20.11.2015 tarihli protokolle sürenin 20.11.2016'ye uzatıldığı,

davalı yüklenicinin 24 nolu parsel yönünden işlemlere sözleşmeden sonra hemen başlamadığı gibi 24 no.lu parselin bulunduğu alanla ilgili açılan iptal davasının idare mahkemesince kabulü üzerine ruhsat işlemlerinin durduğu, şayet davalı yüklenici sözleşme gereklerine riayet ederek zamanında gerekli girişimlerde bulunsa idi ruhsatın verilebileceği ve inşaata başlanacağı, sonradan verilecek iptal kararının davacıları etkilemeyeceği, bu sonucun meydana gelmesinde davalı yüklenicinin kusurlu olduğu, halen inşaata başlanmadığı,

18.05.2018 tarihli dilekçe ile sözleşmenin tarafı ve taşınmazın diğer hissedarı olan ... ...'in de davaya dahil edildiği gerekçesiyle taraflar arasındaki Üsküdar ....

Noterliğinin 07.02.2014 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin 114 ada, 24 no.lu parsel ile ilgili kısmının, davacı ... yönünden feshine karar verilmiş, sözleşmenin diğer tarafı dahili davalı ... ... yönünden ise herhangi bir talep bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine gerek görülmediği belirtilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı yüklenici vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı yüklenici vekili istinaf dilekçesinde, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesine rağmen gerekçesinde davacı yönünden feshine hükmedildiğinden davanın kısmen reddedilmiş olduğunu ve fer'i hususların buna göre düzenlenmesi gerektiğini, davacının tek başına sözleşmenin feshini talep etmesinin mümkün olmadığını, kararın infaz kabiliyeti olmadığını, 1/2 hissedar ... ... ile müvekkili arasındaki sözleşmenin devam ettiğini, sözleşmenin bölünebilir olmadığını, taraf teşkili sağlanamadığını, dava dışı kişinin dahili dava yoluyla açılmış bir davada taraf gösterilmesinin mümkün olmadığını,

sözleşmede inşaatın iki bölüm halinde planlandığını ve birinci bölümün tamamlandığını ancak ikinci bölüm için imar mevzuatı ile ilgili idare mahkemesi kararı gereğince işlemin uzadığını, davacının işin yapılmasını engellemek için dava açtığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 24 no.lu parsel yönünden proje eksiklikleri, harçların zamanında yatırılmaması ve idare mahkemesi kararı belediyeye ulaşıncaya kadar yapım ruhsatı işlemleri tamamlanmaması ve imar durumunun iptal edilmesi nedeniyle artık yapı ruhsatı alınması mümkün olmadığından sözleşme akıbetinin belirsiz hale geldiği ve bu durumda davacı arsa sahibinin belirsiz süre ile sözleşmeyle bağlı tutulmasının mülkiyet hakkının özüne zarar vereceği,

işi üstlendiği tarihten itibaren sözleşme gereklerine riayet edip gerekli girişimlerde bulunarak yapı ruhsatı için zamanında müracaat etmeyen ve proje eksiklerini tamamlamayan, imar durumunun iptali kararı ile artık ruhsat alınamaması nedeniyle temerrüde düşen yükleniciye karşı, davacı arsa sahibince, sözleşmenin geriye etkili feshine ilişkin hakkın kullanılmasında hukuka aykırı bir yön bulunmadığı, sözleşmenin 114 ada, 27-28-31-32 no.lu parseller ve 24 no.lu parseli kapsadığı,

27-28-31-32 no.lu parsellerin kendi içerisinde ayrı bir ruhsatı ve projesi bulunduğundan, bu parseller yönünden eski ruhsatın tadil edilerek inşaata devam edileceği, 24 parsel için ise yeni proje hazırlanıp yeni ruhsat alınacağı, her iki projenin birbirini etkilemeyeceği, her iki proje için ayrı ayrı süreler tespit edildiği hususları bir arada değerlendirildiğinde,

sözleşmenin 24 no.lu parsele ilişkin kısmının bölünebilir nitelikte olduğu ve müstakilen feshe konu edilebileceği anlaşılmakla mahkemece sözleşmenin yalnızca 24 no.lu parsel yönünden geriye etkili feshine karar verilmesi yerinde olduğu ancak davaya dahil edilen arsa sahibinin fesih talebinde bulunmaması durumunda dahi, mahkemece sözleşmenin feshi şartlarının oluştuğunun tespiti halinde sadece davacı yönünden değil, tüm arsa sahipleri yönünden sözleşmenin feshine karar verilmesi gerektiği, sözleşme bir bütün olup, davacı yönünden feshine, diğer hissedar yönünden sözleşmenin devamına karar verilemeyeceği,

böyle bir kararın infazının da mümkün olmayacağı, kamu düzenine ilişkin bu hususun re'sen gözetileceği gerekçesiyle mahkemece 24 no.lu parsel yönünden sözleşmenin feshi koşullarının oluştuğu tespit edildiğinden ve her iki arsa maliki yönünden sözleşmenin geriye etkili feshine karar verilmesi gerekirken, sadece davacı yönünden fesih kararı verilmesi hatalı olduğu belirtilerek davalı vekilinin istinaf talebinin kamu düzeni yönünden kabulü ile yerel mahkeme kararı kaldırılarak, Üsküdar ....

Noterliğinin 07.02.2014 tarih ve 1033 yevmiye no.lu düzenleme şeklinde satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin 114 ada, 24 no.lu parsel yönünden geriye etkili olarak feshine dair yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı yüklenici vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı yüklenici vekili temyiz dilekçesinde; davacının tek başına sözleşmenin feshini talep edemeyeceğini, dahili davalının sözleşmenin feshi beyanında bulunmadığını, sözleşmede inşaatın iki bölüm halinde planlandığını ve birinci bölümün tamamlandığını ancak ikinci bölüm için imar mevzuatı ile ilgili idare mahkemesi kararı gereğince işlemin uzadığını, davacının işin yapılmasını engellemek için dava açtığını belirterek bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin kısmen geriye etkili feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 59 ncu maddesi, 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı 125 nci maddesinin 3 ncü fıkrası ile 470 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle mecburi dava arkadaşlığı sebebiyle diğer arsa sahibi de davaya dahil ettirilerek taraf teşkilinin sağlandığının anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup davalı yüklenici vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple ; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,