Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/780 K.2023/458

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen menfi tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay(Kapatılan) 15.Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi karar davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının dava dışı ... İnş.Ltd.Şti'nin ortağı olduğunu, davalı ... Sanayi Ltd.Şti. İle depo yapım sözleşmesi imzaladıklarını, teminat olarak lehtar kısmı boş olarak ... Sanayinin ortağı ... ...'e senedi verdiğini, işi bitirmesine teminat senedinin iade edilmediğini, diğer davalı ... ...'a verdiğini, ... da senedi doldurarak kendisine karşı takibe koyduğunu belirterek bu senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıya senedi iade ettiğini, davalı ... ile garaj yapım işi için anlaştıklarını, bedelini peşin aldığını ancak işe hiç başlamadığını, haksız yere bu davanın açıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20/06/2019 tarihli ve 2017/284Esas, 2019/696 Karar sayılı kararı "bono metni üzerinde teminat amacıyla düzenlendiğini gösterir herhangi bir ibare bulunmadığı gibi davacının iddiasını ispat edecek mahiyette delil de sunamadığı, bu suretle davacı ve davalı şirket yetkilisi ... ... imzalı 04.10.2007 tarihli protokol ve ibraname başlıklı belgenin yazılı delil başlangıcı mahiyetinde olduğunun kabul edilemeyeceği, öte yandan diğer davalı ... ... yönünden senedin illetten mücerret olması,

davalının bonoyu iktisap ederken kötüniyetli olduğunun ispat edilmesi gerekmesi karşısında davacının bu davalı yönünden de davasını ispat edemediği, dolayısıyla dosyadaki mevcut bilgi ve belgelere göre davacının senedin teminat fonksiyonunun kalmadığı ve bedelsizlik iddiasını yazılı deliller ile kanıtlaması gerekirken, iddialarını ispata yarar herhangi bir yazılı delil sunmadığı gibi açıkça yemin deliline de dayanmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay(Kapatılan) 15.Hukuk Dairesi 15.06.2020 tarih 2019/3428 Esas, 2020/1518 Karar sayılı ilamı ile onama kararı verilmiştir. Karara karşı davacı vekili karar düzeltme yoluna başvurmuştur.

3.Yargıtay(Kapatılan) 15.Hukuk Dairesi 20.04.2021 tarih 2020/2410 Esas, 2021/1812 Karar sayılı ilamı, "Davaya konu senet, taraflar arasında imzalanan protokolde miktarı da belirtilmek suretiyle teminat senedi olduğu kararlaştırılmıştır. Davalılardan ... Sanayi Tic. Ltd. Şti., iddiaya karşı teminat senedi olgusunu kabul ile senedi iade ettiğini ileri sürdüğüne göre de ispat külfeti yer değiştirerek davalı şirket üzerine geçmiş bulunmaktadır.

Bu ispat yüküne göre davalı şirketin senedi iade ettiğini yazılı delillerle ispat etmesi gerekir. Diğer yönden senedin garaj yapımı karşılığında diğer davalı ... ...’a verildiği iddiası da davalılar tarafından ileri sürüldüğünden bu iddianın da yazılı delille ispat edilmesi gerekir. Aksi takdirde protokolde kararlaştırılan ve teminat olduğu kabul edilen senedin iptaline ilişkin davanın kabulüne karar verilmesi gerekir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "dava konusu senet hakkında davalılardan ... Sanayi Tic. Ltd. Şti. tarafından teminat senedi olgusunu kabul ile senedi iade ettiği, diğer yandan tüm davalılar tarafından senedin garaj yapımı karşılığında diğer davalı ... ...’a verildiği iddiası ileri sürülmekle birlikte davalıların bozma konusu edilen bu iddiaları yazılı delille ispatlaması gerektiği, davalıların dosya kapsamı itibarıyla ispat yükünü süresinde yerine getirmediği, dolayısıyla protokolde kararlaştırılan dava konusu senedin teminat senedi olarak düzenlendiği kabul edileceğinden" gerekçe olmak üzere davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; davacının senedin tek taraflı doldurulduğu iddiasını yazılı olarak ispatlaması gerektiğini, senedin teminat senedi olarak kabul edilebilmesi için senedin üzerinde açıkça teminat senedi olduğuna dair ibarenin bulunması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ila 486. maddeleri,

6100 sayılı Kanunu'nun 187,189 ve 190 ncı maddeleri,

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, davaya konu senedin, taraflar arasında imzalanan protokolde miktarı da belirtilmek suretiyle teminat senedi olduğu kararlaştırıldığı, davalılardan ... Sanayi Tic. Ltd.

Şti., iddiaya karşı teminat senedi olgusunu kabul ile senedi iade ettiğini ileri sürdüğüne göre de ispat külfeti yer değiştirerek davalı şirket üzerine geçmiş olduğu, bu ispat yüküne göre davalı şirketin senedi iade ettiğini yazılı delillerle ispat etmesi gerektiği, diğer yönden senedin garaj yapımı karşılığında diğer davalı ... ...’a verildiği iddiası da davalılar tarafından ileri sürüldüğünden bu iddianın da yazılı delille ispat edilmesi gerektiği ancak bu hususların yazılı delille ispat edilemediği dosya kapsamından anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenden tahsilatta tekerrüre sebebiyet vermemek kaydıyla müştereken ve müteselsilen alınmasına,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,