Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/2480 K.2024/1598

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinin tespiti isteminden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince istemin reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile kararın kaldırılmasına, davacı ve H. ...’ın birlikte davalı kooperatif üyesi olduklarının tespitine, tahsis işleminin iptali talebi yönünden davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraflar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatifinin 26/07/1993 tarihinden beri ortağı olduğunu, kooperatifçe yapılan genel kurul toplantılarına müvekkili ve eski eşi ... ...'la birlikte ya da ayrı katıldıklarını, müvekkilinin yasal yükümlülükleri yerine getirdiğini, hakkında hiç bir kanuni ihraç işlemi uygulanmadığı halde müvekkili kooperatife yaptığı sözlü başvurulara rağmen üyelikten ihraç edildiği söylendiğini, müvekkiline tebliğ edilmiş herhangi bir ihtar ya da ihraç kararı olmadığını, müvekkiline isabet eden yerin müvekkilinin eski eşine verildiğini ve fiilen onun tarafından kullanıldığını,

davalı kooperatifin yasaya aykırı olarak yaptığı tahsis işleminin iptali ile müvekkili adına tahsis yapılması gerektiğini ileri sürerek, davalı kooperatif üyeliğinin tespitine, tahsis işleminin iptal edilerek taşınmazın müvekkiline tahsisine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu edilen uyuşmazlığın davacı ile eski eşi arasında çözümlenmesi ve husumetin bu kişiye yöneltilmesi gerektiğini, husumetin kooperatife yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, konutların ortaklara tahsis durumunun 2001 yılında gerçekleştirildiğini, kooperatifin 2005 öncesine ilişkin kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığını, bazı defterlerin eski yönetim tarafından kooperatife teslim edilmediğini, Haziran 2005 sonrasında kooperatifle olan ilişkileri ...’ın sürdürdüğünü, ortaklık borçlarını bu kişinin karşıladığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... ... ile ... ...'ın davalı kooperatifte ortak oldukları konusunda ihtilaf bulunmadığı ancak bu ortaklık sebebiyle ihtilafın kime karşı ileri sürüleceği hususunda yapılan tespitte payın bölünemeyeceği, eğer taraflar arasında payın bölündüğü iddiası var ise açılacak şahsi bir dava ile bunun yarısına sahip olduğunun tespiti gerekmesi gerektiği, davacının bu talepleri yönünden kooperatife karşı istem hakkı olmadığı, davanın kooperatife karşı yöneltilmesi mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kooperatif tarafından bir paya birden fazla ortak üye yapıldığında üyelerden birine yapılan tahsis işleminin diğer üyeyi de bağlayıp bağlamadığı sorunun açıklığa kavuşturulması gerektiğini, TTK’nın 477 nci maddesinin geniş yorumlandığını, dosyaya sunulan makbuzlardan ödemelerin müvekkili tarafından yapıldığının görüleceğini, tahsis işlemini üyelerden birisi adına yapan kooperatifin sorumluluktan kurtulamayacağını, kooperatifin yaptığı tahsis işleminin yerinde olmadığını, bütün ödemelerin müvekkili tarafından yapıldığının bilinmesine rağmen, tahsis işlemi ... adına yapıldığını,

bilirkişi raporuna itirazının mahkeme tarafından yerine getirilmediğini eksikliğin giderilmediğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile H. ... ve davacının davalı kooperatif ortaklık payına birlikte malik oldukları sabit olduğu, davacı ve H. ...’ın birlikte davalı kooperatif üyesi olduklarının tespitine karar verilmesi gerektiği, tahsis işleminin iptali ile kendi adına tahsis yapılması talebi yönünden ise; davacının şahsi hakka dayalı talebini eski eşi olduğunu belirttiği ... ...’a yöneltmesi gerektiği, kooperatife yöneltilmesi mümkün olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kararının kaldırılmasına,

davacı ... ... ve H. ...’ın birlikte davalı kooperatif üyesi olduklarının tespitine, H.... adına yapılan konut tahsis işleminin iptali ile konutun kendi adına tahsis yapılması talebi yönünden davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplere ek olarak konutun iki üye adına tahsisinin yapılması ya da en azından tahsis sürecine ilişkin müvekkiline bildirimde bulunması gerektiğini, müvekkilinin bilgisi dışında tahsis işleminin yapıldığını, tapu kayıtlarının dosya içine alınmadığını temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya konu edilen uyuşmazlığın davacı ile eski eşi ... arasında çözümlenmesi ve husumetin bu kişiye yöneltilmesi gerektiğini, husumetin kooperatife yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, konutların ortaklara tahsis durumunun 2001 yılında gerçekleştirildiğini, kooperatifin 2005 yılı öncesine ilişkin kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığını, bazı defterlerin eski yönetim tarafından kooperatife teslim edilmediğini, Haziran 2005 sonrasında kooperatifle olan ilişkileri ...’ın sürdürdüğünü, ortaklık borçlarını bu kişinin karşıladığını ileri sürerek, kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kooperatif üyeliğinin tespiti ile tahsis işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası, 370 ve 371 nci maddeleri, 1163 S. Kooperatifler Kanunu, 6102 S. Türk Ticaret Kanunu.

3. Değerlendirme

1. Davacı taraf dava konusu talebinde kooperatif üyeliğinin tespitini talep etmiş üyeliğe tekabül eden taşınmazın eski eşine tahsis edildiğini, fiilen onun kullandığını, bu tahsis işleminin iptal edilerek taşınmazın kendisine tahsisine karar verilmesi yönünde talepte bulunmuştur. Davalı kooperatif ise, kooperatif ile ilişkileri eski eş ...’ın sürdürdüğünü bildirmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince de dosya kapsamındaki belgelerden davacı ve ...’ın davalı kooperatif ortaklık payına birlikte malik oldukları belirtilerek, birlikte kooperatif üyesi olduklarının tespitine karar verilmiştir. Safahattan görüldüğü üzere dava konusu uyuşmazlıkta ...’ın üyeliği ve tahsisi ile ilgili iddia ve taleplerde bulunulmuş olup bu kişinin üyeliği ile ilgili hüküm kurulduğu halde bu kişiye husumet yöneltilmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece, davacıya anılan kişiye karşı dava açmak üzere süre verilmesi, dava açılması halinde bu dosya ile birleştirilmesi sağlanması, bu işlemler tamamlanıp taraf teşkili sağlandıktan sonra karar verilmesi gerektiğinden, hükmün bu nedenle re'sen bozulması gerekmiştir.

2. Bozma sebebine göre tarafların temyiz sebeplerinin şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının re'sen BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre taraf vekillerinin temyiz sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,