Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/2930 K.2023/3097

Taraflar arasındaki hakem kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (İlk Derece) kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ve davalı ... ortaklık şirketleri arasında 1915 Çanakkale köprüsünün yaklaşım viyadüklerinin yapımı konusunda iki ayrı sözleşme imzaladıklarını, sözleşme gereğince edimlerin yerine getirilmemesi üzerine sözleşmenin tahkim maddesi kapsamında tahkim yoluna başvuruda bulunduklarını, tek hakem tarafından yapılan yargılama neticesinde 26 Temmuz 2022 tarihli kararın verilerek 1.8.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, MTK'nın 15. maddesi gereğince hakem kararının iptali gerektiğini, tarafların ehliyetsiz ve yetki sahibi olmaması nedeniyle tahkim anlaşmasının geçersiz olduğunu,

taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin davalı ... oluşturan şirket temsilcileri Youngjın Woo, ..., Ji Hoon Kwon, ...tarafından imzalandığını, ancak imza atan kişilerin tahkim şartı içeren sözleşmeleri imzalamaya yetkilerinin olmadığını, yerleşik içtihatlar gereğince tahkim şartı içeren sözleşmeleri imzalayanların TBK'nın 504/2 maddesi gereğince özel yetki içeren vekaletnamesinin bulunması gerektiğini, sözleşmeyi imzalayanların bu yetkisinin bulunmadığını, tahkim şartı olarak adlandırılan maddenin, standart form sözleşme içerisindeki uyuşmazlık halli metninin sadece bir kısmı olduğunu, yani kararın yalnızca 19.3 maddesine atıf yaptığını,

taraflar arasındaki sözleşmenin tahkim maddesinin ingilizce dilinde karmaşık birçok ön aşama içeren tarih sınırlamaları olan kısıtlı bir kapsam ortaya koyan bir sözleşme hükmünde olduğunu ve tamamen tartışma ve karışıklığa sebep olacak nitelikte olduğunu, 805 sayılı kanuna aykırı olan düzenlemelerin tahkim şartını geçersiz kıldığını, tahkim öncesi uzlaştırma yollarının usulüne uygun şekilde tüketilmediğini, hakemin bu kontrolü yapmadan davayı sonuçlandırdığını, tahkim hakeminin taleplerinin tümü hakkında karar vermediğini, davalı tarafın karşı dava taleplerinden demir israfı beyanına karşın,

davacı bu demirlerin satışının mümkün olduğunu ve dosyaya sunulan ortalama fiyatları içerir tablo çerçevesinde davalının karşı dava talebinden mahsup edilmesi talebinde bulunulduğunu, hakem tarafından hiçbir şekilde değerlendirmediğini belirterek ICC 26546/AYZ/ELU (c-26547/AYZ) nolu hakem kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafça cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin adi ortaklığı oluşturan şirket yetkilileri tarafından imzalandığını, tahkim anlaşmasının kurucu unsuru olan tahkim iradesinin taraflarca ortaya konulduğunu, yazılı geçerlilik şartının gerçekleşmiş olduğunu, davacının tahkim yargılaması aşamasında adi ortaklığı oluşturan şirket yetkililerinin tahkim anlaşması/sözleşmesi imzalanması hususunda özel yetkilerinin bulunmadığına yönelik itirazda bulunmadığını,

tahkim yargılaması aleyhine sonuçlandığı için dürüstlük kuralına aykırı bir şekilde tahkim anlaşmasının geçersizliğini iddia ederek hakem kararının iptalinin talep edilmesinin kabul edilebilir olmadığını, tahkim şartının geçerli olabilmesi için tarafların tahkim yoluna başvurma yönündeki iradelerinin tereddütsüz, şüpheye yer vermeyecek kadar sahih bir şekilde anlaşılması gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 19.3 maddesinin açık olduğunu, 805 sayılı kanuna aykırılık oluşturmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmede tahkim öncesi zorunlu bir uzlaştırma safhası öngörülmediğini,

davacının tahkim yargılamasında kendi lehine bir ödeme yapılması yönünde herhangi bir talebi olmadığını, taleplerinin davacı lehine bir tazminata hükmedilmesi durumunda söz konusu tutardan davalıların sözleşme kapsamında doğmuş ve doğması muhtemel alacaklarının mahsup edilmesinin talep edildiğini, davacının talepleri hakkında karar verildiğini, hakem kararının kamu düzenine uygun olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi ilk derece mahkemesi sıfatıyla baktığı yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının.

TBK 504/2 maddesi uyarınca tahkim anlaşması yapabilmek için açık ve özel yetki gerektiğini, sözleşmeyi davalı şirket adına imzalayan temsilcileri Younjın Wo, ..., Ji Hoon Kwon,... 'in tahkim şartlı sözleşmeyi imzalama yetkileri bulunmadığını bu sebeple tahkim yargılamasının yapılamayacağı ileri sürülmüş ise de, davacı tarafça sözleşme gereğince uluslararası tahkim yoluna başvurulduğu, tahkim yargılaması aşamasında karşılıklı beyanların sunduğu ve tarafların tahkim yargılamasına katıldığı,

davacı tarafın tahkim yargılaması aşamasında sözleşmenin geçersizliğini ileri sürmediği dikkate alındığında, bu hususun hakem yargılaması sırasında dile getirilmeyip iptal davasında ileri sürülmesi hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilmiş ve hakem kararının iptali sebebi olarak kabul edilmediği, davacı tarafça, sözleşmede yer alan tahkim şartının tartışma ve karışıklığa sebep olacak nitelikte olduğu ileri sürüldüğü,

taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 19.3 maddesinde "dostane bir şekilde çözümlenmedikçe, diğer tarafın kararının nihai ve bağılayıcı hale gelmediği herhangi bir anlaşmazlık, nihai olarak uluslararası tahkim yoluyla çözülecektir. .... Anlaşmazlık uluslararası ticaret odasının tahkim kuralları uyarınca nihai olarak karar bağlanır ve tahkim alt madde 1.4 te (yasa ve dil) tanımlanan iletişim dilinde, Alt sözleşmenin özel koşullarında belirtilen tahkim yerinde yürütülür.

Hakem(ler) yüklenicinin ihtifla ilgili her türlü sertifikasını, tespitini, talimatı, fikrini veya değerlendirmesini ve kararını açma, inceleme ve revzi etme yetkisine sahip olacaklardır. " hükmü bulunduğu, buna göre, tarafların aralarındaki uyuşmazlıkların tahkim yolu ile çözülmesi konusunda anlaştıkları hususunda herhangi bir belirsizlik bulunmadığı sonucuna varıldığı, davacı tarafın, 805 Sayılı Kanuna aykırı olan düzenlemenin tahkim şartını geçersiz kıldığını ileri sürdüğü, taraflar arasındaki sözleşmenin özel şartlar bölümünün 23. maddesinde; tahkim dilinin İngilizce olduğunun kabul edildiği,

bununla birlikte, taraflarca tüm tahkim yargılamasına ilişkin karar, evrak, sözleşme vb. tüm belgelerin usulüne uygun olarak Türkçe diline çevrilerek tasdik edilmek suretiyle dosyaya sunulduğunun anlaşıldığı, öte yandan, davalı tarafı oluşturan adi ortaklık içerisinde yabancılık unsuru taşıyan bir şirket bulunmadığı, somut olayda tahkim yargılamasına konu uyuşmazlıkta 4686 sayılı Kanun'un 2. maddesi gereğince yabancılık unsurunun bulunması nedeniyle 805 sayılı Yasa'ya aykırılıkğın söz konusu olmadığı,

(Yargıtay kapatılan 15.Hukuk Dairesinin 02/10/2020 tarih ve 2020/1714 esas, 2020/2652 karar sayılı kararı) bu nedenle, davacının tahkim yargılamasında 805 sayılı Kanuna aykırılık bulunduğuna yönelik itirazı yerinde olmadığından iptal sebebi olarak kabul edilmediği, davacı taraf, tahkim öncesi uzlaştırma yollarının usulüne uygun şekilde tüketilmediğini ancak hakemin bu kontrolü yapmadan uyuşmazlığı çözmeye çalıştığını ileri sürerek hakem kararının iptaline karar verilmesini istediği, uluslararası tahkim mahkemesine başvurunun davacı tarafından yapıldığı,

davalı taraf da kendi istekleri ile karşı dava olacak şekilde mahsup ve alacak talebinde bulunduğu, tahkim yargılaması öncesi tahkim kararı içeriğinden anlaşıldığı üzere, tarafların aralarında uyuşmazlığı çözmeye çalıştıkları, ancak çözülememesi üzerine tahkim yoluna başvuruda bulunulduğunun görüldüğü, davacının ilk olarak tahkim yargılamasına başvurmuş olması dikkate alındığında, uzlaşmaya yönelik girişimde bulunduğu ve sonuçlanmaması üzerine tahkim yoluna gittiğinin kabul edildiği, bu nedenle, davacının bu hususa ilişkin iptal talebi de yerinde görülmediği,

davacının tahkim yargılamasında taleplerinin tümü hakkında karar verilmediği iddiasına yönelik incelemede, tahkim yargılamasında gerek davacının ve gerekse davalı tarafın tüm talepleri hakkında karar verildiğinin anlaşıldığı, özellikle dava dilekçesinde davalının öne sürdüğü demir israfı hususunda fonksiyonel olarak kullanılan çıkmaların betonarme demiri firesi olarak görülemeyeceğini belirttiği, davalının betonarme demiri firesi tutarını değiştirmeye çalışmakta olduğunu belirttiği, bu hususta da tahkim yargılaması yapan tek hakem tarafından iddialar gözetilerek değerlendirilmek suretiyle bir karar verildiği,

davadaki taleplerin tamamının hakem tarafından karşılanarak karar verilmiş olduğu anlaşıldığından bu yöne ilişkin iptal sebebinin de reddi gerektiği, davacının, bildirim şeklinin haksız yorumlanması ile Türk Kamu düzenine aykırı ağırlıkta bir sonuç ortaya çıktığı, bu sebeple tahkim yargılaması yapan tek hakem kararının iptali gerektiğinin ileri sürüldüğü,

taraflar arasında imzalanan sözleşmeler tamamen tarafların iradelerinin uyuşması neticesinde imzalanmış olup, bildirim şeklinin yazılı bildirim yerine sözlü olarak yapılmış ise de bildirimin taraflarca yapıldığı ve bu bildirimler itibariyle yasal mevzuat doğrultusunda işlem yapıldığı ve bu durumun her iki tarafça tahkim yargılamasında ileri sürülmediği dikkate alındığında; davacının bu konudaki iptal talebinin kabul edilebilir olmadığı, kamu düzenine aykırılık bulunmadığı görülmüş olmakla davanın reddine karar verilmiştir.

IV.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, tahkim anlaşmasını imzalayan şirket yetkililerinin tahkim sözleşmesi imzalamak için yetkilerinin bulunmadığını, sözleşmedeki tahkime ilişkin maddenin açık ve anlaşılır olmadığını beilrterek iş bu kararın iptali gerektiğini, açıklanan nedenle bölge adliye mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 439. maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.HMK’nın 439. maddesinde yer alan iptal sebepleriyle sınırlı yapılan incelemede; tahkim sözleşmesi imzalayan kişilerin tahkim sözleşmesi için yetkisinin bulunmadığının tahkim aşamasında ileri sürülmediği, mahkemece bu iptal sebebinin reddedilmesinin doğru olduğu, sözleşmedeki tahkim anlaşmasına ilişkin madde incelendiğinde ise 19.3 maddesinin yeterli açıklıkta ve anlaşılır bir dilde olduğu dikkate alındığında temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine,

dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenden alınmasına,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,