Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3055 K.2024/2982

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında 29.05.2001 tarihinde 78 adet işyeri üst yapı inşaat işi yapılması için sözleşme imzalandığını, müvekkili tarafından işyerlerinin tamamlandığını, yapılan işle ilgili olarak 10-25 no.lu hakedişlerin düzenlendiğini, sözleşme uyarınca bedelin %70’nin Bakanlık tarafından ödeneceğini, Bakanlığın bu bedeli ödediğini, ancak davalı kooperatifin ödemesi gereken %30 bedeli ödemediğini, müvekkilinin ayrıca dükkanların önüne 11 m2 saha betonu döktüğünü, elektrik trafo binası yaptığını ve proje ile keşif bedellerini ödediğini,

müvekkilinin ihtar keşide ederek sözleşmeyi feshettiği ve alacakların ödenmesini istediğini belirtmesine rağmen ödeme yapılmadığını ileri sürerek, şimdilik 100.000,00 TL’nin tahsilini talep etmiş, 29.04.2021 tarihinde alacağını 550,186,43 TL olarak artırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili tarafından verilen süreye rağmen eksik ve ayıplı işleri tamamlamadığından sözleşmeyi feshettiklerini, davacının kooperatife borçlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nce davalı tarafından davacı hakkında suç duyurusunda bulunulması, davacının edimini yerine getirmesine engel teşkil eden bir durum olmadığından davacının akdi feshetmekte haksız olduğu, bu durumda menfi zararını isteyemeyeceği, alacağını ancak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep edebileceği, davacının noter onaylı proje bedelini isteyebileceği ve 11.07.2019 tarihli bilirkişi raporu ile 03.02.2020 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplamaların hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de;

1-İlk derece mahkemesince “davacının akdi feshetmekte haksız olduğu, bu durumda menfi zararını isteyemeyeceği, alacağını ancak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep edebileceği” gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup Bölge Adliye Mahkemesince “ 11.07.2019 ve 03.02.2020 tarihli asıl ve ek rapora göre, 11 ve 24 no.lu hakedişlerdeki toplam imalat bedelinin 197.997,30 TL olduğu, eksik ve kusurlu imalat bedeli düşüldükten ve yapılması gereken yasal kesintiler yapıldıktan sonra 11ve 24 no.lu hakedişler nedeniyle davacı alacağı (%30) KDV dahil 203.233,90 TL olarak belirlendiği,

25 no.lu hakedişe konu imalat bedelinin 342.952,82 TL olduğu, Bakanlık tarafından bu hakediş nedeniyle davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı, davacı ile imalat bedelinin %/70’ini ödeyen Bakanlık arasında imzalanmış bir sözleşme bulunmadığı, sözleşme davacı ile davalı arasında imzalandığından davalının 11 ve 24 no.lu hakediş bedellerinin %30’undan, 25 no.lu hakedişin tamamından sorumlu olduğu” gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince, İlk Derece Mahkemesi kararının dayandığı hukuksal neden değiştirilerek değişik gerekçe ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bu durumda, Bölge Adliye Mahkemesince HMK’nın 353/b-2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde hata yapılmış olduğundan düzelterek belirttiği gerekçelerle yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekirken, esastan red kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

2-Kabule göre de; dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacak, fazla imalat ve proje bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince hükme esas alındığı belirtilen 03.02.2020 tarihli bilirkişi ek raporunda 25 no.lu onaysız hakedişte yükleniciye ödenmesi gereken tutarın (-) 342.952,85 TL olduğunun belirtilmesine ve buna göre hesaplama yapılmasına rağmen mahkemece bu tutar (+) 342.952,85 TL olarak alınıp bilirkişi raporuna aykırı şekilde karar verilmiş, mahkemece bilirkişi raporundan ayrılma gerekçesi de hüküm de tartışılmamıştır.

O halde mahkemece yapılacak iş; 6100 sayılı HMK'nın 281/3. maddesi uyarınca maddi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişilerden farklı inşaat mühendisi, kesin hesap uzmanı ve mali müşavirden oluşan üç kişilik yeni bir bilirkişi kurulu oluşturularak, taraflar arasındaki tüm hakedişler ve onaysız olan 25 nolu kesin hakediş tartışılıp değerlendirilerek, Yargıtay denetimine elverişli rapor ile bilirkişilere tasfiye kesin hesabı çıkarttırmak ve sonucuna göre hüküm kurmaktan ibarettir. Bu nedenlerle, ilk derece mahkemesi kararı ile bu karara karşı istinaf isteminin reddi kararı da usul ve yasaya aykırı görülmüştür.