Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3122 K.2024/4773

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile imzalanan eser sözleşmesi gereği iş devam ederken davalı tarafın onayı ile iş artışına gidildiği ve kendisi tarafından fazla iş yapıldığını ancak bedelinin ödenmediğini belirterek sözleşme dışı fazla iş bedelini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; % 20'lik iş artışının yasal olduğunu ve bunun için fiyat farkı verilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Çaldıran Asliye Hukuk Mahkemesince davacı yüklenici tarafından yapılan fazla işin bulunduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun esastan kabulü ile kararın kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında karar verilmesine karar verilmiştir.

Bu karara karşı süresinde davacı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalı vekilince yapılan istinaf başvurusu, Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince hakedişlere itiraz bulunmadığı gerekçesi ile usul ve yasaya aykırı görülerek istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında davanın reddine kararı verilmiş ise de;

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 526 ve devamı maddelerine göre kural olarak sözleşme dışı yapıldığı iddia edilen imalâtların bedelinin vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca yapıldığı zamanlardaki mahalli serbest piyasa rayiçleri dikkate alınarak hesaplanması gerekir.

Ancak Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmeye ek olarak kararlaştırılmış ise bu şartnamede sözleşme dışı imalâtların bedellerinin nasıl hesaplanacağı açıklandığından hesaplamaların buna göre yapılması gerekir.

Anılan şartnamenin “sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 21. maddesinin b bendinde ilave işlerin, anahtar teslimi götürü bedelle ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen yapım sözleşmelerinde ise % 20'sine kadar oran dahilinde süre hariç olmak üzere sözleşme ve ihale dokümanlarındaki hükümler çerçevesinde yükleniciye yaptırılabileceği açıklanmış, 22. maddede ise sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti yöntemi belirlenmiştir.

Taraflar arasında düzenlendiği çekişmesiz olan 07.10.2016 tarihli Mahalle İçi yollarının Parke Taşı ile Yapım İşi Sözleşmesinin 8. 2. 1. maddesinde, sözleşmenin ekleri gösterilmiş, Yapım İşleri Genel Şartnamesi ekler arasında sayılmıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 21 ve 22. maddelerindeki bu hükümleri 6100 sayılı HMK'nın 193. maddesi gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olup, tarafları bağlar. Hakim tarafından da re'sen dikkate alınması gerekir.

Şartnamenin 21. maddesinde götürü bedelli işlerde sözleşme kapsamında kalması halinde % 10 fazla imalâtın sözleşme fiyatlarıyla yaptırılacağı hükmü bulunmaktadır. Bu nedenle sözleşme dışı imalâtlar yönünden inceleme yapılırken sözleşmenin ilgili hükümleri ile şartname hükümlerinin dikkate alınması zorunludur. Yapılacak incelemede % 10'u aşan imalâtın tespiti halinde ise bedelinin sözleşme ve işin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan TBK'nin 526 ve devamı maddeleri gereğince iş sahibi yararına olması koşuluyla yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle belirlenmesi gerekir.

Bu halde Mahkemece yapılması gereken iş, alanında uzman bilirkişilerden rapor alınarak sözleşmenin 8. maddesinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşme ekleri arasında sayıldığı gözetilip, sözleşme dışı işler ve metrajlar yönünden itiraza gerek olmadığı değerlendirilerek ve şartnamenin 21 ve 22. maddeleri gözetilerek yapılacak hesaplamaya göre karar verilmesi gerekirken, hak edişlere itiraz bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi uygun görülmemiştir.