Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3130 K.2024/3801

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 14.03.2017 tarihinde, bir daire karşılığı 100.000,00 Türk Lirası ödenerek arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapılması için imzalandığını, sözleşmeye bağlı olarak 15.03.2017 tarihinde taşınmaz üzerine müvekkili lehine 100.000,00 Türk Lirası ipotek tesis edildiğini, aynı tarihte davalıya 50.000,00 Türk Lirası arsa bedeli ödendiğini, taşınmazın imar uygulaması ile farklı ada-parsele dönüştüğünü, davalının taşınmazı muvazaalı olarak devrettiğini ve taşınmaz üzerinde başka yüklenici ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yaparak müvekkilini zarara uğrattığını,

davalının cayması ve taşınmazın muvazaalı devri, yerine başka bir yükleniciye verilmesi ile davacının zararı uğradığının sabit olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, alındığı tarihte bir daire bedeli olan 100.000,00 Türk Lirası'nın rayiç bedelinin ödenmesini, alacak olarak 50.000,00 Türk Lirası'nın 15.03.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkilinin 15.03.2017 tarihinde davacı yandan 50.000 Türk Lirasını Garanti Bankası yoluyla tahsil ettiğini, karşılığında müvekkilinin hissesine 15.03.2017 tarihinde ipotek şerhi koyulduğunu, ancak geri kalan ödenecek 50.000 Türk Lirasının bedelin müvekkiline ödenmediğini, âdi yazılı şekilde kurulan sözleşmenin sonunda sözleşmeden cayan tarafın için 300.000 Türk Lirası bedelli ceza-i şart öngörüldüğünü, müvekkilinin imar planının tamamlanmasının akabinde davacı tarafı defalarca arayarak sözleşmeyi gerçekleştirmek için davet ettiğini, ancak davacının sözleşmeyi resmi şekilde düzenlemekten kaçınarak müvekkilini engellediğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince; dava dilekçesine ek dekont incelendiğinde ödemenin ... hesabından yapıldığı ve Ünye Tapu Müdürlüğünün 15/03/2017 tarih ve 2669 yevmiye no.lu işlemi ile ipotek lehtarının ... olduğu, alacağın davacı şirketçe devralındığına dair ne bir temlik sözleşmesi ne de bu yönde beyan sunulmadığı, bir an için davacı şirket ile ödemeyi yapan ve lehine ipotek kurulan gerçek kişi arasında organik bağ olduğu düşünülse dahi; yapılan keşifle anlaşıldığı üzere ipoteği karşıladığı görülen taşınmazda davacının alacağını garanti altına alan ipoteği paraya çevirme yoluyla takibe girişebilecek iken alacak davası açmasında ayrıca hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine.

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 11.07.2023 tarih 2023/1534 E., 2023/1888 K. sayılı kararıyla istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına; âdi nitelikte yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geçersiz olduğu, bu nedenle herkesin aldığını geri vermek zorunda olduğu, davalının cevap dilekçesinde 50.000 Türk Lirası ödemeyi kabul ettiği, davacının 50.000 Türk Lirası talebi yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği, davalının taşınmazı üzerindeki ipotek alacaklısının davacı şirket değil dava dışı ... olduğu,

kaldı ki resmi şekilde yapılmayan kat karşılığı inşaat sözleşmesi geçersiz olup, yüklenicinin ancak arsa sahibine verdiğini geri alabileceği, davacının 50.000 Türk Lirası üzerinde bir bedeli davalıya verdiğini ispatlayamadığı bu nedenle davacının belirsiz alacak olarak bir adet daire bedeli talebi yönünden ise davanın reddi gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 11.07.2023 tarih 2023/1534 E., 2023/1888 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Dava, adi yazılı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Taraflar arasında âdi yazılı şekilde düzenlenen arsa payı devri karşılığı inşaat sözleşmesi geçersiz olup, arsa payı devri ile geçerlilik de kazandırılmadığından, bu sözleşmenin ifası istenemeyeceği gibi feshi de dava edilemez. Ancak, geçersiz sözleşmenin ifası aşamasında taraflar birbirlerinin mal varlıklarına artı değer kazandırmışlarsa, bu değerler karşılıklı olarak, sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılarak istenebilir. Dava konusu inşaata davacı tarafça hiç başlanmamış, arsanın yüklenici müteahhide devri ise yapılmamıştır. Bu durumda; zenginleşmeye esas teşkil eden hukukî işlemin geçersizliği nedeniyle ortadan kaldırılmasından sonra taraflar aldıklarını iade ile yükümlüdür.

Davacı şirket ile davalı arasında 14.03.2017 tarihinde kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapılmış ve sözleşmede yükleniciye verilecek daire karşılığı 50.000 Türk Lirası peşin ve 50.000 Türk Lirası 30/04/2017 tarihinde ödenmek üzere ve arsa sahibinin taşınmazı üzerine 100.000 Türk Lirası ipotek karşılığı şerh verilmek üzere anlaşılmıştır. 15.03.2017 tarihinde sözleşme konusu taşınmaz üzerinde 100.000,00 Türk Lirası bedel ile davacı şirket yetkilisi ... lehine ipotek tesis edildiği ve 14.03.2017 tarihli sözleşmede ...’nin imzası bulunduğuna göre davalının 100.000,00 Türk Lirası ödeme aldığı ipotek belgesinden anlaşılmalıdır.

Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesince, sözleşmenin geçersiz olduğu bu nedenle herkesin aldığını geri vermek zorunda olduğu gözetilerek davanın 100.000,00 Türk Lirası yönünden kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.