Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3782 K.2025/873

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında kafeterya yapımı için sözleşme imzalandığını, müvekkilinin sözleşmeye uygun olarak edimlerini yerine getirmesine karşın bakiye iş bedeli için düzenlenen faturanın ödenmeyerek iade edildiğini, ayrıca dava dışı üçüncü kişi şirketin davalıdan alacak iddiasında bulunması nedeni davalının ödemeden kaçınmasının haklı olmadığını, bu durumun müvekkilinden bağımsız olduğunu ileri sürerek 340.000,00 TL alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı iş sahibi vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafça imalât tamamlanıp teslim edilmeden önce dava dışı ...Laminat Ltd.

Şti. isimli firmanın imalâtı kendisinin yaptığını iddia ederek Denizli 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/76 D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırdığını, devamında ihtarname ile kendilerine fatura tebliğ ettiğini, ancak müvekkilinin bu faturayı iade ettiğini, bunun üzerine davacının 03.12.2018 tarihli Muvafakatname/Taahhütname başlıklı belgeyi imzalayarak müvekkili ile dava dışı şirket arasındaki hukuki ihtilaf tamamen ortadan kaldırılıncaya kadar ödeme yapılmamasına muvafakat ettiğini, dava dışı şirkete ödeme yapılması halinde ise kendisinin ödeme talebinde bulunmayacağını beyan ettiğini,

ancak dava dışı şirketin müvekkiline dava açmak üzere arabulucuya başvurduğunu ve anlaşmama tutanağı düzenlendiğini, davacının da ayrıca bundan sonra ihtarname ile fatura tebliğ ederek alacak talebinde bulunduğunu, davacı ile dava dışı şirket arasındaki hukuki ilişkinin müvekkilinin bilgisi dışında olduğunu, davacının yazılı muvafakati ile muaraza giderilene kadar müvekkilinin ödeme yapmaktan kaçınabileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.12.2019 tarihli kararı ile davacı tarafça 03.12.2018 tarihli "Muvafakatname/Taahhütname" başlıklı belge ile dava dışı ...Laminat Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 24.10.2018 tarihli 340.000,00 TL tutarlı faturaya konu 340.000,00 TL'lik alacakları üzerindeki hukuki ihtilaf tamamen ortadan kaldırılıncaya kadar davalı tarafın mütemerrit olmayacağı, bu bedelin dava dışı ...Laminat Ltd.

Şti'ne, davalı tarafından ödenmesi halinde herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacakları yönünde taahhütte bulunulduğu, dava dışı ...Laminat Ltd. Şti. tarafından. 15.03.2019 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğu ve 15.03.2019 tarihli anlaşmama tutanağı düzenlendiği, davacı taraf, 03.12.2018 tarihli muvafakatnamenin ekonomik sıkıntılar ve davalı tarafından yapılan baskıların etkisiyle imzalamak zorunda kaldıklarını, özgür iradesiyle imzalanmadığını savunmuş ise de.

TTK'nın 18/2. maddesi gereğince, her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği, taahhütnamenin davacı taraf için bağlayıcı olduğu, somut olayda dava konusu alacak yönünden davacı şirket ile dava dışı ...Laminat Ltd. Şti. arasındaki ihtilafın halledilmediği, davaya konu alacağın şarta bağlı olduğu ve alacağın muaccel hale gelmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 18.12.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 04.11.2021 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 04.11.2021 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce, Bölge Adliye Mahkemesince, Anayasa'nın ve 6100 sayılı Kanunun aradığı anlamda herhangi bir gerekçe oluşturulmadan karar verildiği, ilk derece mahkemesi kararına karşı davacı tarafın ileri sürdüğü istinaf sebeplerinin neler olduğuna yönelik bir açıklamaya yer verilmediği, kararın, hangi sebep ya da sebeplerle verildiğine ilişkin açıklama ve gerekçe içermediği, istinaf sebeplerinin karşılanmadığı gerekçesiyle söz konusu kararın bozulmasına karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak istinaf sebeplerinin de kararda gösterilmek suretiyle, taraflar arasında bakiye alacak miktarının 340.000,00 TL olduğu konusunda bir uyuşmazlık bulunmadığı, taraflar arasında yapılan 03.12.2018 tarihli muvafakatnamede davacı taraf dava dışı ...Laminat Ltd.

Şti.'nin Denizli 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/76 D.İş dosyasında tespit konusu yaptırdığı ve 340.000,00 TL tutarlı fatura düzenlediği, alacak yönünden hukuki ihtilaf tamamen ortadan kaldırılıncaya kadar bakiye iş bedelinin ödenmeyeceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafça gabin söz konusu olduğu, bu durumun ticari etiğe aykırı olduğu ileri sürülerek verilen karar istinaf edilmişse de, cevap dilekçesinde ekonomik sıkıntıları ve davalı tarafın baskısı etkisiyle anlaşmayı imzalamak zorunda kaldığını savunduğu,

Mahkemece TTK'nın 18/2. maddesi gereğince tacirin ticari faaliyetinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği gerekçesiyle verilen taahhüdün davacı için bağlayıcı olduğu belirtilmek suretiyle şarta bağlı alacakta şart gerçekleşmediğinden alacağın muaccel olmadığı gerekçesiyle verilen davanın usulden reddine ilişkin kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; teknik şartname ve iş sözleşmesi gereğince müvekkil şirketten talep edilen edimlerin ifa edildiğini, ancak müvekkiline sözleşme gereğince kararlaştırılan bedelin ödenmediğini, müvekkilinin maddi olarak sıkışık olduğu dönem içerisinde kısmi ödeme yapılması talebinde bulunduğunu, davalı tarafça kısmi ödeme yapılması karşılığında taahhüt imzalanması yönünde baskı yapıldığını, batma tehlikesi ile karşı karşıya kalan müvekkilinin işbu taahhütü gabin hali kullanılarak imzalamak zorunda kaldığını, açıkça davalı tarafın müvekkilinin zor durumundan yararlanarak kendisine fayda sağladığını,

istinaf mahkemesi kararının bu yönüyle eksik inceleme ile verildiğini, diğer yandan davalı ile dava dışı 3. kişi arasındaki hukuki ihtilafın giderilmesinin belirsiz bir zaman diliminde olduğunu, kaldı ki sözleşmede taraf olmayan ...Ltd.

Şti. ile davalı arasındaki hukuki ihtilafın hukuki ihtilafın hukuki merciler dışında haricen anlaşılması durumunda dahi müvekkil bilgilendirilmeyerek müvekkilinin hakkının gasp edilebileceğinin ortada olduğunu, söz konusu muvafakatnamenin hukuka aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR