Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3829 K.2024/1402

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin borçlu ... aleyhine kambiyo senedine dayalı takip başlattığını, takibin kesinleşmesi ve alacağın tahsil edilmemesi nedeniyle icra memurunun yetkilendirmesiyle bu davayı açtıklarını, borçlu müteahhit ile arsa sahibi olan diğer davalılar arasında düzenlenen kat karşılığı inşaat ve satış vaadi sözleşmesi uyarınca yapılacak binanın bazı bölümlerinin mülkiyetinin borçluya bırakıldığını, inşaatın tamamlanmasına rağmen 4 ve 13 numaralı bağımsız bölümlerin tapusunun müteahhide verilmediğini, müvekkilinin alacağının 4 numaralı bağımsız bölüm ile karşılanabileceğini ileri sürerek, 13 numaralı bağımsız bölümün davalıların uhdesinde bırakılarak, 4 numaralı bölümün borçlu müteahhit ... adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.12.2009 tarihli ve 2008/70 Esas, 2009/504 Karar sayılı kararıyla; yüklenici ... tarafından diğer davalılara ait taşınmaz üzerine kat karşılığı inşaat ve satış vaadi sözleşmesi gereğince yapılan inşaatın tamamlanmadığı, iskan ruhsatının alınmadığı, ortak alanlarda 56.440,00 TL eksik imalat bulunduğu, sözleşme uyarınca son dairenin tesliminin iskan ruhsatı alınması koşuluna bağlandığı ve koşulun gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin (kapatılan Yargıtay 23.Hukuk Dairesi) 01.11.2011 tarihli, 2011/1304 Esas, 2011/1468 Karar sayılı ilamıyla; arsa maliklerince yüklenici aleyhine eksik işlerin tespit ve tazmini istemiyle Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılan davada eksik iş bedellerinin belirlendiği, sözleşmenin asıl tarafları arasındaki bu davada verilecek kararın, yüklenici adına yetkiye istinaden dava açan davacının durumunu etkileyeceğinden usul ekonomisi de gözetilerek davaların birleştirilerek görülmesinin imkanı bulunup bulunmadığının değerlendirilmemesi,

olmadığı takdirde o davanın sonucunun beklenmesi gerektiği, ayrıca mahkemece, ilk rapor yetersiz görülerek itiraz üzerine ek rapor alınmasına ve asıl rapor, ek raporda eksik iş bedellerinin farklı tespit edilmesine rağmen gerekçe gösterilmeden ve raporlar arasındaki çelişki giderilmeden ilk rapordaki miktarın esas alınarak karar verilmesinin de doğru olmadığı, davacının, eksik iş bedelini mahkeme veznesine depo edebileceği bildirmesine rağmen mahkemece bu yön üzerinde durulmamasının da doğru görülmediği,

mahkemece, eksik işlerin tamamlanması halinde binaya iskan ruhsatı verilip verilmeyeceği, iskan ruhsatı verilmesi için ne kadar masraf gerektiği her iki dairenin değeri belirlenerek, dairelerden birinin değerinin eksik işlerle iskan masraflarını karşılayıp karşılamadığının araştırılmaması ve eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile eksik işler ve iskana dayalı olarak yüklenicinin arsa sahiplerine 86.711,28 TL borcunun bulunduğu, bu borcun birbirine yakın değerde olan yüklenicinin payına düşen 4 no.lu meskende 90.000,00 TL, 13 no.lu iş yerinde 95.000,00 TL dava tarihi değerleri itibarıyla birisi tarafından karşılanabileceği, dolayısıyla diğer bağımsız bölüm bakımından arsa sahiplerinin yüklenici aleyhine sebepsiz zenginleştikleri gerekçesiyle dava konusu 4 no.lu taşınmazın davalı yüklenici adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı ... mirasçısı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... mirasçısı ... temyiz dilekçesinde özetle; 4 no.lu dairenin iskan alınması için ayrıldığını, davacının iskan masraflarını ödeyeceğini bildirmesine rağmen mahkemece dikkate alınmadığını, yargılama masraflarını ve avukatlık ücretini davalı yüklenicinin ödemesi gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK’nın 94 üncü maddesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK’nın 94. maddesi, TBK’nın 470 vd. maddeleri

3. Değerlendirme 1. Dava, yüklenici alacaklısı tarafından İİK'nın 94. maddesi gereğince icra dairesinden alınan yetki belgesine istinaden arsa sahipleri ve yüklenici aleyhine açılan, yükleniciye isabet eden bağımsız bölümlerin yüklenici adına tapuya kayıt ve tescili istemine ilişkindir.

TBK’nın 97. maddesi gereğince, yüklenici kendi edimini yerine getirmedikçe, karşı taraftan edimini ifa etmesini talep edemez. İİK'nın 94/2. maddesine göre de, borçlu adına tescil istenebilmesi için, yüklenicinin dava konusu bağımsız bölümleri hak etmiş olması gereklidir.

Davalı arsa sahipleri ile davalı yüklenici arasında 17.10.2003 tarihli imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde davalı yükleniciye isabet eden bağımsız bölümlerin hangi aşamalarda ferağının verileceği düzenlenmiştir. Sözleşmeye göre yüklenici tarafından iskan alınması halinde son bağımsız bölüm ferağı verilecektir. Arsa malikleri tarafından yargılama devam ederken iskanın alındığı tartışma dışıdır.

Somut olayda, davalı arsa sahibi ... mirasçısı ..., yükleniciye isabet eden 13 no.lu bağımsız bölüme numaralandırma yapılırken 11 numarası verildiğini belirtmiş, bilirkişi raporunda da onaylı mimari projede numaralandırma yapılırken 13 no.lu dükkanın yerine 11 no.lu dükkanın yazıldığı belirlenmiştir.

Bu durumda mahkemece öncelikle davalılar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yükleniciye isabet eden 13 no.lu dükkanın onaylı mimari projedeki numaralandırmaya göre 11 no.lu dükkan olduğu anlaşıldığından tapu kayıtlarına göre de yükleniciye verilmesi gereken dükkan numarası tespit ettirilip tüm tedavüllü kayıtları getirtilerek yükleniciye verilmesi gereken dükkanın yükleniciye ya da yüklenici talebiyle 3. kişiler üzerine devrinin yapılıp yapılmadığı araştırılarak 4 no.lu dairenin yükleniciye verilmesi gereken son bağımsız bölüm olup olmadığı belirlenmelidir.

Diğer taraftan mahkemece, Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/395 Esas sayılı dosyasında hüküm altına alınan kira ve eksik işler bedelinin, iskan masraflarının ve dosyadaki eksik iş bedeli ile yükleniciye isabet eden ve davalı arsa malikleri üzerinde bulunan bağımsız bölümlerin hükme en yakın tarih itibariyle rayiç değerlerinin tespit ettirilmesi gerekir.

Mahkemece, yapılacak bu inceleme ve araştırma sonucunda yükleniciye isabet eden bağımsız bölümlerden iki tanesinin arsa malikleri üzerinde olduğunun ve diğer bağımsız bölüm rayiç bedelinin eksik iş ve iskan masraflarını karşılayacak olduğunun tespiti halinde şimdiki gibi karar verilmesi, dava konusu 4 no.lu bağımsız bölümün son bağımsız bölüm (teminat dairesi) olduğunun anlaşılması halinde ise belirlenen tutarın depo edilmesine karar verilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kuruması doğru olmamıştır.

2. Bozma nedenine göre, davalı ... mirasçısı ...’ın yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. (1) no’lu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... mirasçısı ...’ın temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

2. (2) no’lu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... mirasçısı ...’ın yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,