Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/4228 K.2023/4371

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı yüklenici şirketlerin dava dışı idare ile akdettikleri sözleşmeden doğmuş ve doğacak hak edişlerini yazılı şekilde akdedilen 04.07.2012 tarihli temlik sözleşmesi gereğince diğer davalı ...Ş.'ye temlik ettiğini, temlik sözleşmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olarak noterlikçe düzenlenmediğini ve imzalarının noterlikçe onaylanmadığını, buna rağmen banka tarafından temlik sözleşmesinin noter vasıtasıyla iş sahibi idareye tebliğ edildiğini beyan ederek, davalılar arasındaki 04.07.2012 tarihli temlik sözleşmesinin geçersizliğinin tespiti ile yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... temsilcisi cevap dilekçesinde; iş sahibi idare nezdindeki alacaklarını yazılı temlik sözleşmesi ile devrettiklerini, noter huzurunda imzalanmış temlik bulunmadığını bahse konu temliknamenin Türk Borçlar Kanununa uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının taraf sıfatı ve dava açmakta hukuki menfaati olmadığını, dava açma süresinin sona erdiğini savunarak, davanın öncelikle usulden, esasa girilmesi durumunda ise davanın esas yönünden reddini istemiştir.

3. Diğer davalı ...'nin davaya dahil edilmesi üzerine, dava dilekçesi ve tensip zaptının usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ancak cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin sözleşmede temlik edenlere karşı başlattığı icra takipleri bulunduğu, davacı vekili beyan dilekçesinde 4735 sayılı Kanun ile Tip Sözleşmedeki özel düzenleme kapsamında sözleşmenin yapımında bizzat noterde tarafların hazır bulunması ve noterde yapılmış olması şartının arandığı, şekil şartına uyulmaması nedeniyle sözleşmenin geçersizliğinin tespitinin istendiğini yinelediği, talebin İİK'ya dayalı tasarrufun iptaline dayanmadığı,

kanunda öngörülen şekil kurallarının geçerlilik şekli olduğu ve uyulmaması halinde taraflar arasında hüküm doğurmayacağı, şekil yönünden geçersizliğini sözleşme taraflarınca ileri sürülebileceği, davacının geçersizliği ileri sürülen sözleşmenin tarafı olmadığı ve davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalıların geçersiz işlemi dolayısıyla alacağından mahrum kaldığını, bu tespitin yapılmasında davacının hukuki yararı olduğunu, mahkemenin dosyadaki delilleri incelemediğini ve gerekçenin yetersiz olduğunu, davalıların husumet itirazı olmadığını, davacının davalılara açtığı takip dosyaları bulunduğunu, bilirkişi raporuna göre temliknamenin geçersiz olduğunu, ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının asıl talebinin yükleniciden takibe konu alacağı tahsil etmek olduğu, alacağını tahsil edememesi sebebiyle temlikin geçersizliğinin tespitini talep ettiği, eda davası ile alacak talebinde bulunup davaya konu iddialarını bu davada ileri sürebilecekken icrai nitelikte olmayan tespit talebinde bulunmasında hukuki yararının bulunmadığı, mahkemenin gerekçesi yönünden istinafın kabulü gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalıların geçersiz işlemi dolayısıyla alacağından mahrum kaldığını, bu tespitin yapılmasında davacının hukuki yararı olduğunu, mahkemenin dosyadaki delilleri incelemediğini ve gerekçenin yetersiz olduğunu, davalıların husumet itirazı olmadığını, davacının davalılara açtığı takip dosyaları bulunduğunu, bilirkişi raporuna göre temliknamenin geçersiz olduğunu, ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Yüklenicilerin alacaklısı olan davacı 3. şahıs tarafından açılan davada uyuşmazlık, davalılar arasında akdedilen 04/07/2012 tarihli temlik sözleşmesinin noterde düzenlenme şartını taşımaması nedeniyle geçersizliğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114 ve 115' nci maddeleri, 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 184 ncü maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple ; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Temyiz harcı peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,