Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4231 K.2023/6544

Taraflar arasındaki irtifak hakkının terkini davasından dolayı bozma sonrası yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 08.03.2023 tarihli ve 2023/743 Esas, 2023/1375 Karar sayılı ilamı ile davacı şirket temsilcisinin 01.11.2022 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiği belirtilerek feragat konusunda ek karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece 14.04.2023 tarihli ek kararla, davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Ek karar davacı şirket temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartları ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 1294 ada 388 parsel sayılı 5.252.00 m²'lik arsa vasfındaki taşınmaz üzerinde İstanbul Belediyesi Encümeninin 20/11/1969 gün ve 12156 sayılı kararıyla Belediye lehine tapuya tescil edilen irtifak hakkının 4721 sayılı Kanun'un 785 ve 831 inci maddeleri gereğince bedelsiz olarak terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; irtifak hakkına aykırı kullanım olmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

1. Mahkemece Dairemizin 23.11.2021 tarihli, 2021/3150 Esas ve 2021/3095 Karar sayılı bozma ilamına uyularak davanın reddine karar verilmiş, bu karar davacı şirket vekili tarafından temyiz edilmiş, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra davacı şirket temsilcisi ...'un 01.11.2022 tarihinde davadan feragat etmesi üzerine, Dairemizin 08.03.2023 tarihli ve 2023/743 Esas, 2023/1375 sayılı Kararı ile feragat hususunda ek karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

2. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen ek kararı ile davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV.TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen ek kararına karşı süresi içinde davacı şirket temsilcisi Memet Koçarslan temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Şirket Temsilcisi temyiz dilekçesinde; davacı şirketin önceki yönetim kurulu başkanının bizzat yaptığı feragatin geçersiz olduğunu, amacın şirketin tüm mal varlığını yok etmek olduğunu, eski yönetim başkanının aynı tarihlerinde davacı şirket vekilini azlederek davacı şirket tarafından açılan davalardan feragat ettiğini, davadan feragat konusunda yetki verildiğine dair genel kurul kararının bulunmadığını, feragat edenin ikraha dayalı olarak şirket hissedarları ile arasındaki ihtilaf ve menfaat çatışması nedeniyle davalardan feragat ettiğini beyan ederek ve temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü diğer sebeplerle ek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davadan feragat beyanının geçerli olup olmadığı ve davadan feragat eden şirket temsilcisinin davadan feragate yetkili olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 164, 307, 308, 309, 310 ve 311 inci maddeleri,

2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun, TBK) 30 uncu ve devamı maddeleri,

3.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 365 inci maddesi ve devamı.

3. Değerlendirme 1. Davadan feragat, davacının açmış olduğu davadaki talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Feragat beyanı üzerine, dava şartları ve feragat edenin ehliyeti mevcutsa hakim davanın esasını incelemeye devam edemez.

2. Davacının davasından feragat etmesi ile dava konusu uyuşmazlık sona erer, kesin hükmün hukuksal sonuçlarını doğurur. Bu nedenle mahkeme henüz feragat nedeniyle davanın reddine karar vermemiş olsa bile davacı feragattan dönemez (rücu edemez); feragat ile bağlıdır.

3. Davanın feragat nedeniyle reddi kararına karşı kural olarak sadece usul hukuku kurallarına aykırılık sebebiyle kanun yoluna başvurulabilir. Bunun dışında, feragatle ortaya çıkan sonucun buna sebep olan rızayı ifsat eden bir nedenle malul olduğu kanıtlanırsa, doğurduğu netice bakımından hileye, hataya maruz kalan kimseye talep ... bahşedeceği kuşkusuzdur.

Öte yandan; diğer maddi hukuk işlemlerinde olduğu gibi (TBK m. 30 vd ), hata, hile veya ikrah nedeniyle feragatin feshi (iptali) için dava açılabileceği gibi feragatin hata, hile veya ikrah nedeniyle geçersiz olduğu aynı davada da savunma yoluyla ileri sürebilir. Keza, 6100 sayılı HMK'nın 311. maddesinde, "feragat ve kabul kesin hüküm gibi sonuç doğurur. İrade bozukluğu hallerinde feragat ve kabulün iptali istenebilir." hükmünü düzenlenmiştir.

4. Diğer taraftan; davacının feragatin geçersizliğini ileri sürerek feragat ettiği davada feragatin iptalini talep etmesi halinde, Mahkeme ön sorun olarak feragatin geçersiz olup olmadığını incelemekle yükümlüdür.

5. Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince; davacı şirket temsilcisi temyiz dilekçesinde, kendisinden önceki temsilcinin davadan feragate yetksinin olmadığını ve feragatinin geçersiz olduğunu ileri sürdüğünden.

Mahkemece, öncelikle 6102 sayılı Kanun'un 365 inci ve devamı maddeleri uyarınca davacı şirket temsilcisi ...'un davadan feragate yetkili olup olmadığının şirketin esas sözleşmesi, ilgili genel kurul kararları ve ticaret sicil kayıtları getirtilerek incelenmesi; adı geçen temsilcinin davadan feragate yetkili olduğunun anlaşılması halinde, ek kararı temyiz eden davacı şirket temsilcisinin feragatin iptaline yönelik diğer iddialarının, gösterdiği tüm deliller toplanarak 6100 sayılı Kanun'un 164 üncü maddesi uyarınca ön sorun olarak değerlendirilmesi ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi için ek kararın bozulması gerekmiştir.

IV. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkemenin 14.04.2023 tarihli ek kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,