Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/4262 K.2024/3638

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 22.10.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde davacı vekilleri Avukat ..., Avukat ... ile davalı vekilleri Avukat ..., Avukat ...'nun gelmiş olmarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalının “... HES” projesi kapsamında fizibilite raporlarının ve projelerin hazırlanması ile lisans alınması için gereken işlemlerin yapılması konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin üstlendiği yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen iş bedelinin ödenmediğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla proje bedeli için 40.000,00 TL ve müvekkili tarafından verilen hizmetler için 20.000,00 TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı iş sahibi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, müvekkil ile davacı arasında dava konusu taleplerin doğmasına neden olacak bir ilişki bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda, davacının talebinin ... HES Projesi için ön müracaat başvurusu yapılması ve fizibilite raporunun sunulmasına ilişkin olup, taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, ön rapor ve fizibilite işlemlerinin 2006-2007 yılında yapıldığı anlaşıldığından 5 yıllık zamanaşımı süresinin dava tarihi itibariyle dolduğu gerekçesi ile davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi’nin 16.09.2021 tarihli, 2020/635 Esas, 2021/799 Karar sayılı kararı ile; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı süresinde davacı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine Dairemiz'in 09.06.2022 tarihli, 2021/5656 Esas, 2022/3214 Karar sayılı ilamı ile karar bozularak dosya ilk derece mahkemesine gönderilmekle, ilk derece mahkemesinin bozma ilamına uyarak verdiği davanın zamanaşımı nedeniyle reddine ilişkin kararının davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, dosya duruşmalı olarak incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Taraflar arasında imzalanan 29.07.2006 tarihli müşavirlik anlaşması ile davacı yüklenicinin, ... HES projesi kapsamında ön raporun hazırlanması, müracaatların yapılması, fizibilite yapılarak DSİ’ye sunulması, onay işlemlerinin yapılmasına dair sözleşme imzalanmıştır. Davacı yüklenici söz konusu sözleşme kapsamında ve sözleşme kapsamı dışında işlerin yapıldığını, davalı adına yapılan işlerin 2016 yılına kadar devam ettiğini belirtmiştir.

Bozma ilamı sonrasında mahkemece yapılan yargılama sonunda. 2009 tarihli ... HES lisansının alımının ardından ... I HES ve ... II HES hizmetleri için dava dosyasında yeni bir müşavirlik sözleşmesine rastlanılmadığı, dolayısıyla yeniden ifa edilen işlerin ... HES sözleşmesinin devamı niteliğinde olmadığı, her bir proje için ayrı ayrı müşavirlik hizmetlerinin yerine getirildiği, bozma ilamında belirtildiği üzere ...

HES enerji üretim lisansının 2009 yılında alınmasıyla söz konusu sözleşmeye dayalı müşavirlik hizmetinin yerine getirildiği, sonrasında yapılan işlerin ... HES sözleşmesinin devamı niteliğinde görülmeyeceği, bu nedenle eser sözleşmeleri için geçerli olan 5 senelik zamanaşımı süresinin dava tarihi itibariyle dolduğu gerekçesiyle davanın zamanaşımından reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından 2006 yılında hazırlanan ... HES fizibilite raporu DSİ tarafından uygun bulunmamış, revize edilen rapor 19.03.2007 tarihinde tekrar DSİ’ye sunulmuş ve DSİ tarafından Eylül 2007 tarihinde onaylanmıştır. Söz konusu onaylanan fizibilite raporları sonucunda ... HES için 15.01.2009 tarihinde EPDK’dan üretim lisansı alınmıştır. Söz konusu üretim lisansından sonra davalı ... I HES ve ...

II HES olarak formülasyon değişikliğine gitmiş, DSİ tarafından 17.01.2012 tarihinde bu değişiklik talebi kabul edilmiştir. ... I HES ve ... II HES için davacı tarafından Ekim 2012 tarihinde ayrı ayrı hazırlanan fizibilite raporları DSİ’ye sunulmuş, 21.04.2014 tarihinde davalı ile DSİ arasında ... II HES için Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalanmış, böylelikle davacı tarafından hazırlanan fizibilite raporunun onaylandığı anlaşılmıştır. EPDK’nın 05.05.2014 tarihli yazısında, ...

HES için verilmiş 15.01.2009 tarihli üretim lisansında “... HES” olan tesis adının “... II HES” olarak değiştirilmesi de dahil olmak üzere tadil edilmesine, ... I HES içinde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmesi kaydıyla üretim lisansı verilmesine karar verildiği belirtilmiştir. 05.02.2015 tarihinde ... I HES’in regülatör yerinin Gümüşhane Belediyesi’nin atıksu tesisi ve karayolları duble yol projesiyle çakışması nedeniyle ... I HES projesinden vazgeçilmiştir.

Davacı tarafından söz konusu iş kapsamında ... II HES projesi kapsamında 2016 yılında da 1/1000'lik haritaya sondaj yerlerinin işlenmesi işinin yapıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen kronolojik sıralama göz önünde bulundurulduğunda ... I HES ve ... II HES işleri için davacı tarafından yapılan işlerin ... HES işinin devamı mahiyetinde olduğu, iptal edilmeyen ...

II HES için ayrı bir müşavirlik sözleşmesi yapılmadığı, davacı yüklenicinin tüm işleri tek bir sözleşme iradesi altında yaptığı ve yapılan işlerin 2016 yılına kadar devam ettiği anlaşıldığından dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresi dolmamış olup, mahkemece davanın esasının incelenmesine geçilerek, sözleşme kapsamında yapılan işler bedelinin sözleşme fiyatı ile,

sözleşme kapsamı dışında olup davalı yararına yapılan işler bedelinin ise yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleri ile hesaplanarak davacı yüklenicinin hak ettiği iş bedelini bulunması ve kanıtlanan ödemelerin mahsup edilmesi gerekirken zamanaşımı süresinin dolduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.