Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1023 K.2025/1837

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; aralarında yapılan sözleşme konusu iş sonrası geçici kabulün yapıldığını, Trabzon Bölge Müdürlüğü’nün 25.05.2016 tarihli yazısı ile tespit olunan kesin kabul özür ve eksikliklerinin davacı şirket tarafından giderilmesi bildiriminde bulunulduğunu, ancak tamamlanması istenilen eksiklerin bütünü ile ürünlerin periyodik bakım ve onarımlarının yapılmaması neticesinde vuku bulan durumlar olduğunu, davalının tespit olunan özür ve eksiklikleri davacı şirket nam ve hesabına ihale ederek tamamlattığını,

takiben davacı şirkete tebliğ edilen 10.11.2017 tarihli yazı ile ihale neticesinde yapılan harcama tutarına karşılık geldiği iddia edilen 182.750,11 TL’nin ödenmesinin talep olunduğunu, teminat mektubunun nakde çevrilmesi baskısı altında davacı şirket tarafından 29.11.2017 tarihinde ödenmek durumunda kalındığını, sözleşme imzaladığında ilk iş olarak proje doğrultusunda Ø800 mm çapında çelik boru siparişi verildiğini;

çelik boruların imalatından sonra malzeme kabul tutanağı düzenlenerek şantiyeye nakli sağlandığını, 2 yıl sonra ise proje tadilatı gerekçesi ile hattın kısaltıldığını ve Ø800 mm çapındaki çelik boruların ihzarat fiyatına kuruma alındığını, davacının zarara uğradığını, davacının yaşamış olduğu maddi zararın uzman bilirkişiler tarafından tespiti ile davalıdan tazmini yönünde iş bu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu, şimdilik 10.000,00 TL’nin ödeme tarihi olan 29.11.2017 tarihinden işletilecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş.

27.06.2021 tarihli talep arttırım dilekçesi ile vana arızaları nedeniyle yaşanan kayıp yönünden talebini 9.500,00 TL'den 182.750,11 TL'ye çıkarmış, proje tadilatı nedeniyle yaşanan kayıp kapsamında talebinin belirlenemediğini, şimdilik 500,00 TL olduğunu beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

03.07.2015 tarihinde geçici kabul tutanaklarının onaylandığını, kesin kabul komisyonunca 1304.2016-18.04.2016 tarihleri arasında iş bünyesinde yapılan tespit ve incelemeler sonucunda bir kısım özür ve eksikliklerin tespit edildiğini ve akabinde komisyonca hazırlanan "kesin kabul özür ve eksiklikler tutanağı" kapsamında 25.05.2016 tarih ve 991 sayılı yazıyla davacı şirkete 60 gün süre verilerek iş kapsamındaki özür ve eksikliklerin giderilmesi ve işin kesin kabulünün noksansız yaptırılmasının istendiğini,

zira sözleşme eki YİGŞ'nin 25. maddesi kapsamında davacının sorumlu olduğunu ve bu hüküm kapsamında kusur ve eksikliklerin davacının namına giderildiğini, takiben bedelinin davacı yüklenici tarafından nakit olarak yatırıldığını, ödeme yapılırken bir ihtirazi kayıt da ileri sürülmediğini, sözleşme kapsamında ihrazatta olup şantiye sahasında artan malzemelerin de sözleşme eki şartname hükümlerine uygun olarak taraflar arasındaki tutanağa göre ihrazat fiyatı üzerinden teslim alındığını, tutanağın davalı tarafından da rızası ile imzalandığını, sözleşme kapsamında hakedişlerin kesinleştiğini, kesin hesabın yapıldığını,

davacının dava konusu hususlara ilişkin herhangi bir haklı talebinin ve alacağının bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının son geçici ve kesin hakedişlere itirazının sözleşmenin eki YİGŞ'nin 40. ve 41. maddelerinde belirtilen şekle uygun olmadığı, hakedişte yapıldığı belirlenen düzeltmelerin ise fiyat farkına ilişkin olduğu, fiyat farkı alacağının ise uyuşmazlık konusu olmadığı ve davanın konusunu da oluşturmadığı,

neticeten davaya konu uyuşmazlık kapsamında hakediş içeriklerinin olduğu şekliyle kesinleştiğinden ve hakedişe bağlı haklar düştüğünden davacının davaya konu taleplerinin reddi gerektiği, YİGŞ'nin 25/1. maddesinde kesin kabul işlemlerinin idarece onaylanacağı tarihe kadar sözleşmeye konu işin her türlü sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu, yüklenicinin yapım işlerinin kusur ve eksiklerinden dolayı idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına yapmak zorunda olduğu,

eksikliklerin idarece verilen 10 günlük süreye rağmen ikmal edilmemesi halinde idarenin ikmal ettirebileceği, bu kapsamda idarenin yüklenicinin teminatından veya varsa diğer alacaklarından ödeme yapmaya yetkili olduğu, idare tarafından bu hükme uygun olarak verilen sürelere rağmen yüklenici tarafından giderilmeyen işlerin giderim bedelinin yükleniciden talep edilebileceği, YİGŞ'nin 21. maddesi kapsamında iş eksilişine rağmen iş sahibinin herhangi bir bedel, kâr kaybı ya da tazminat ödemesinin koşulu, iş azalışı sonucu bedelin %80'den daha düşük bir bedelle tamamlanacak miktara düşmesi hali olup,

bilirkişi raporuna göre %5,25 oranına isabet eden iş azalışı dolayısıyla davacının uğradığını savunduğu zarardan idarenin sorumluluğunun bu bakımdan da bulunmadığı, kaldı ki yukarıda belirtilen ilkeler ışığında YİGŞ'nin 40. ve 41. maddelerinde öngörülen usule uygun itirazda bulunmayan davacı yüklenici tarafından hakedişe dahil işler dolayısıyla talepte bulunulmasının da mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a. İhale konusu işin tamamlandığını, sistemin tamamının eksiksiz kusursuz şekilde idareye teslim edildiğini, geçici kabulün yapıldığını, kesin kabulün idare tarafından keyfi olarak geciktirildiğini,

b. İşletilmekte olan sistemde kullanımdan kaynaklı arızaların müvekkili tarafından giderilmesinin istendiğini, sorumluluklarının olmadığı konusunda idareyi uyardıklarını, işleten TİSKİ'nin bakım ve onarım yapmadığını, hatalı kullandığını, imalât kaynaklı arıza olmadığını, imalâtın sözleşme ve eklerine uygun olduğunu, fen ve sanat kurallarına aykırılık bulunmadığını,

c. İlk Derece Mahkeme ve Bölge Adliye Mahkeme kararının Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 44, 25, 41, 43.maddelere aykırı olduğunu, özel üretim boruların artan kısmının ihzarat fiyatından hakedişe yansıtılmasının hatalı olduğunu, ihtirazi kayıttan 1 gün sonra ihtar çektiklerini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinden kesinlen bedelin iadesi ve iş azalışı sebebiyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR