Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1024 K.2025/232

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; inşaat karşılığında işyeri yapım sözleşmesi akdedildiğini, davacının sözleşme gereğince işyerlerini tamamlayıp iskan izinlerini aldığını ve işyerlerini teslime hazır hale getirdiğini, davalılardan işyerlerinin teslim alınmasının istenilmesine rağmen teslim alınmadığını, mahkemece inşaatın tespitinin yapıldığını, inşaatın teslim alınmaması nedeniyle sahipsiz ve korumasız göründüğünü, kimliği belirsiz kişiler tarafından sürekli inşaata zarar verildiğini ve sürekli bakım onarım masraflarının oluştuğunu belirterek,

sözleşmeye uygun olarak yapılan işyerlerinin inşaat bedellerinin dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile tahsilini, 09.12.2022 tarihli tam ıslah dilekçesi ile de sözleşme gereği müvekkiline verilecek olan 5 adet bağımsız bölümün tapu iptal ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalılar vekili cevap dilekçesi ve karşı dava dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşmede ...'in de yer aldığını, davacıların tek başına dava açma haklarının olmadığını, dava konusu inşaatın önceki yüklenicilerinden kalan işlerinin tamamlanması için mahal listesi hazırlanmak suretiyle sözleşme imzalandığını ve işlerin 30.06.2012 tarihinde bitirileceğinin kararlaştırıldığını, ancak davacının sözleşmedeki edimlerini yerine getirmediğini, davacı tarafından yaptırılan tespitte dahi eksik ve hatalı imalatların tespit edildiğini, bu haliyle inşaatın teslim alınamayacağını, iskanın alınmasının eksiklik olmadığı anlamına gelmediğini,

teslim yapılmadığı için hasarlardan sorumlu olmadıklarını, sözleşmede kararlaştırılan 5 adet dükkandan 11 no.lu bağımsız bölümün davacının talebi ile ...'e devredildiğini, belirtilen nedenlerle asıl davanın reddine, sözleşme gereği yapılması gereken işlerden kaynaklanan eksik işler ve giderim masrafları ile gecikme tazminatı taleplerinin davacı karşı davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 09.02.2018 tarihinde gecikme tazminatı alebini ıslah ederek, 04.04.2023 tarihli bedel artırım talebi ile de eksik işler bedelini arttırarak karşı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

3.İlk Derece Mahkemesince; bilirkişi raporu ile yapı kullanma izin belgesinin 26.09.2013 tarihinde alındığı, iskân ruhsatı alındığı tarih itibariyle mahkemece yaptırılan bir tespit bulunmadığı, dava konusu taşınmazın korunmaya alınmadığı bu nedenle dava konusu taşınmazda taşıyıcı sistem hariç olmak üzere sökülebilecek tüm malzemelerin çalınma ve sökülme nedeniyle eksik işlerin oluşabileceği, yüklenicinin 26.09.2013 tarihinde iskân ruhsatını almış ise de iş sahibini ihtar ile temerrüde düşürmüş ve teslime davet etmiş olmadığı, ayrıca davalılar karşı davacıların talep edebileceği kira bedeli toplamının 81.572,06 TL olduğu,

eksik imalat bedeli yönünden aldırılan 24/01/2023 tarihli raporda ise davalılar karşı davacıların talep edebilecekleri eksik imalat bedeli toplamının 59.205,29 TL olduğunun tespit edildiği, her ne kadar davacı tarafça kaldırma kararı sonrası ıslah dilekçesi sunularak talebin sözleşme bedeli olarak değiştirilerek yeni bir talepte bulunulmuş ise de HMK'nın 177/2.maddesindeki düzenleme gereğince kaldırma kararı sonrasında asıl dosyada tahkikata ilişkin herhangi bir işlem yapılmadığı dolayısı ile ıslah dilekçesi sunulamayacağı gerekçesiyle ıslah talebi ile birlikte asıl davanın reddine,

kaldırma kararı öncesinde karşı davacılar tarafından ıslah dilekçesi sunulmuş ise de kaldırma kararı sonrasında yapılan tahkikatta alınan bilirkişi raporuna göre bedel artırım dilekçesi sunulabileceği, bedel artırım dilekçesinin ıslah yerine geçmeyeceği gerekçesiyle karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

4.İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

5.Bu karara karşı davacı karşı davalı vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

5.1. Karşı dava yönünden; HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesi'nce verilen ve miktar ve değeri 238.730,00 TL'yi aşmayan kararlara karşı temyiz kanun yolu kapalı olduğundan ve somut olayda karşı davada kabul edilen tutar 140.777,35 TL olup davacı karşı davalı tarafın temyize konu yaptığı miktar, belirtilen temyiz kesinlik sınırının altında olduğundan davacı karşı davalı vekilinin karşı davaya yönelik temyiz isteminin miktar itibariyle reddine karar vermek gerekmiştir.

5.2. Asıl dava yönünden; davacı yüklenici ile arsa sahipleri arasında yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince 5 adet bağımsız bölümün yükleniciye verileceği kararlaştırılmıştır. Yüklenici dava dilekçesinde, sözleşme gereği inşaatları yaptığını belirterek inşaat bedellerini talep etmesine rağmen istinaf mahkemesinin kaldırma kararından sonra talebini ıslah ederek inşaat bedelleri yerine sözleşme gereği tarafına verileceği kararlaştırılan 5 adet tapuyu talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, bölge adliye mahkemesi kaldırma kararından sonra asıl dava ile ilgili tahkikat yapmadığını belirterek ıslah edilen davanın reddine karar vermiş ise de bu dava ile birlikte görülen karşı davada eksik iş ve gecikme tazminatı ile ilgili bilirkişi incelemesi yapılmış ve rapor alınmıştır.

Eksik iş ve gecikme tazminatı ile ilgili rapor alınması kaldırma kararından sonra tahkikat yapıldığını gösterir. Yapılan bu işlemler asıl dava yönünden de tahkikat işlemleridir. Nitekim bu tahkikat işlemleri asıl davadaki ıslah edilen davanın karara bağlanması için de gerekli olduğundan ve karşı davada yapılmasa dahi asıl davada yapılması zorunluluğu bulunduğundan, HMK'nın 177/2. fıkrasında belirtilen bölge adliye mahkemesi kaldırma kararından sonra asıl davada da tahkikat yapıldığını gösterir. Bu durumda asıl davadaki davacının ıslahına değer verilerek talebi ile ilgili karar verilmesi gerekirken asıl davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Davalı taraf, davacı yüklenicinin talimatı ile bağımsız bölümlerden birinin, 3. kişi ...'e devredildiğini iddia ettiğine göre gerekçede bu hususa yer verilmemesi de doğru olmamıştır. Bu durumda mahkemece yapılacak iş;

Asıl davada davacının ıslahına değer verilerek eksik iş, gecikme tazminatı ve ispat olunması halinde ...'e devredilen taşınmaz dikkate alınarak eksik iş ve gecikme tazminatı bedeline denk gelecek tapu iptal tescil talebinin reddine, diğer taşınmazlara yönelik davanın kabulüne karar verilmesi, şayet karşı davada arsa sahipleri lehine hükmedilen meblağın, iş bu davada verilecek karardan önce tamamen ödenmiş olması halinde ise (...'e devredildiği iddia edilen taşınmazın durumu ayrıca değerlendirilerek) asıl davada tapu iptal ve tescil taleplerinin tamamen kabulüne karar vermekten ibarettir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.