Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/2259 K.2025/2999

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar asıl davada davalılar-birleşen davada davacılar ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü :

I. DAVA

1. Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı arsa sahibi ... ile imzalanan ... Noterliği'nin 14.06.2004 tarih ... sayılı kat karşılığı inşaat sözleşmesindeki tüm hak ve yükümlülüklerin 02.02.2006 tarihli sözleşmeyle, dava dışı ... ile imzalanan ...

Noterliği'nin 23.02.2006 tarih ... sayılı kat karşılığı inşaat sözleşmelerindeki tüm hak ve yükümlülüklerin de 18.03.2006 tarihli sözleşmeyle davalı ...'e devredildiğini, davalı ...'ün de sözleşmeyi devir alan davalının kardeşi ve adi ortağı olduğunu, devirden sonra ise inşaatların ikmalinin devralanlara karşı taşeron olarak üstlenildiğini iddia ederek,

ileride açılacak eda davasına esas olmak üzere 1.) İnşaatın durumu, sınıfı ve maliyetinin, 2.) Yapılan daire ve dükkanların gerçek değer ve rayiçlerinin, 3.) Kesilmesi gereken faturalar nedeniyle doğacak katma değer vergisi (KDV) ve gelir vergisi (GV) bedellerinin, 4.) Emek ve mesaisine karşılık davacının alması gereken ücretin ayrı ayrı tespitini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacılar vekili dava dilekçesinde; sözleşme konusu iş nedeniyle davalıya fiilen 781.820,00 TL ödeme yapıldığını, bu rakama SGK'ya ödenecek 11.284,00 TL sigorta primi eklendiğinde toplam ödeme tutarının 793.104,00 TL olacağını, inşaatın 2006 yılı bayındırlık birim fiyatlarıyla maliyet bedelinin 630.555,00 TL olup, ödemelerle karşılaştırıldığında 162.549,00 TL fazla ödeme bulunduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, şimdilik 40.000,00 TL alacağın 31.07.2007 ihtar tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsilini istemiş, ıslahla talep 25.244,40 TL artırılarak 65.244,40 TL'ye çıkarılmıştır.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkilleri arasında 118 ada 129 parsel ve 118 ada 138 parsel sayılı taşınmazlar üzerine inşaat yapımı için kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, daha sonra müvekkilleriyle söz konusu inşaatın mali finansmanın karşılanması kaydı ile 18.03.2006 ve 02.02.2006 tarihli sözleşmelerin yapıldığını, ancak davacının müvekkillerinden inşaat maliyet bedelinin çok üzerinde para çekmesine rağmen yerine getirmesi gereken bazı yükümlülüklerini yerine getirmediğini,

Finike Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2007/99 Esas karar değişik iş sayılı kararı ile müvekkillerinin zararlarının tespitinin talep edildiğini, ancak hukuki yarar yokluğu nedeniyle tespit taleplerinin reddedildiğini, ancak davacının aynı mahiyetteki tespit talebi olan iş bu davanın da aynı mahkeme tarafından reddedilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; aynı konuda 2007/275 Esas sayılı dosya ile tespit davası açıldığını bildirerek bu dosyanın bekletici mesele yapılmasını, ayrıca haksız ve yersiz davanın da reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 07.05.2014 tarihli ve 2007/275 Esas-2014/222 Karar sayılı kararı ile, asıl davada (1) ve (2) nolu taleplerin kabulüne, (3) ve (4) nolu taleplerin reddine, birleşen davanın ise ıslah edilmiş haliyle kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Mahkemenin 07.05.2014 tarihli kararına karşı süresinde, asıl davanın davacısı ve birleşen davanın davalısı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 30.03.2016 tarihli ve 2015/5135 Esas, 2016/1992 Karar sayılı kararıyla; "...Yanlar arasındaki sözleşmelerde belli aşamaya kadar olan işlerin bedeli götürü olarak kararlaştırıldığından,

o aşamadan sonraki işler yönünden de taraf iradeleri bayındırlık birim fiyatlarında birleştiğinden davacı/birleşen davada davalının alacağı (inşaatın maliyet bedeli) hesaplanırken hesaplamanın götürü bedel de dikkate alınarak yapıldıkları yıl bayındırlık birim fiyatlarıyla yapılması gerekir.

Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporlarına karşı, davacı/birleşen davada davalı tarafından, inşaatın maliyet bedeli hesaplanırken müteahhitlik kârının % 25 yerine % 10 olarak alınmasının ve KDV eklenmemesinin doğru olmadığı, projelendirme ücretleri, inşaat ruhsat harçları, SGK prim ödemeleri, yapı denetim ücretleri bayındırlık birim fiyatlarında inşaat maliyetine dahil edilmediklerinden bu bedellerin de inşaat maliyet bedeline eklenmesi gerektiği yönünde itiraz edilmiş, ancak dayanakları gösterilmek suretiyle bu itirazlar karşılanmamıştır.

Bilirkişi raporlarında açıklandığı gibi bayındırlık birim fiyatlarının içinde %25 brüt müteahhitlik kârı mevcut olup, bu kârın %15'i noter, mukavele, şantiye kurulumu, bekçi, şantiye giderleri, vergi, sgk primi vs giderlere, %10'u da net müteahhit kârına aittir. KDV ise birim fiyatlara dahil değildir.

Taraflar arasındaki sözleşmelere göre inşaatın tüm giderleri davalı/birleşen davada davacı tarafından karşılanacağından, davacı/ birleşen davada davalının alacağı (inşaat maliyet bedeli) hesaplanırken, %10 net kâr yanında %15 genel giderlerin de dikkate alınması gerekir. Bilirkişilerce yapılan inşaat maliyet bedeli hesaplarında %15 genel giderlerin birim fiyattan mahsup edilerek hesaplamaya katılmaması doğru olmamıştır.

Diğer yandan davacı/birleşen davada davalı tarafından projelendirme ücretleri, inşaat ruhsat harçları, SGK prim ödemeleri ve yapı denetim ücretlerinin Bayındırlık birim fiyatlarında maliyete dahil olmadığı ileri sürülerek bu bedellerin de inşaat maliyet bedeline eklenmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

Bilirkişilerce anılan kalemlerin Bayındırlık birim fiyatlarında maliyete dahil olup olmadığının açıklığa kavuşturularak ve varsa davacı/birleşen davada davalının maliyete dahil olmayan kalemler için yaptığı harcamaların tutarı belirlenerek alacağına eklenmesi gerekmektedir.

Yine, 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 1/1. maddesi uyarınca ticari faaliyetler çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler KDV'ye tabi olduğundan ve Bayındırlık birim fiyatlarının içinde KDV yer almadığından KDV'nin de hesaplanıp inşaat maliyet bedeline eklenmesi gerekmektedir.

O halde mahkemece yapılacak iş; hükme esas raporu düzenleyen bilirkişi kurullarından ek rapor alarak davacı/birleşen davada davalı ...'un alacağını (inşaat maliyet bedelini) sözleşmelerin 3. maddesini ve bu maddede bir kısım işler için kararlaştırılan götürü bedelleri de dikkate almak suretiyle yapıldıkları 2006 ve 2007 yıllarının Bayındırlık birim fiyatlarıyla müteahhit karlı olarak hesaplamak, birim fiyatlara dahil olmadığı ileri sürülen projelendirme ücretleri, inşaat ruhsat harçları,

SGK prim ödemeleri ve yapı denetim ücretlerinin sözleşmelerde kararlaştırılan kısmi götürü bedele ve Bayındırlık birim fiyatlarına dahil olup olmadığını açıklığa kavuşturarak varsa dahil olmayan kalemler için davacı/birleşen davada davalı tarafından bu kalemler için yapılan harcama tutarını ilgili kurumlardan araştırmak ve dosyaya sunulan delillerden yararlanmak suretiyle belirleyerek inşaat maliyet bedeline katmak, hesaplanan inşaat maliyet bedelinin götürü bedel kapsamında kalan kısmına sözleşmesine göre KDV'nin götürü bedele dahil olması nedeniyle KDV eklememek,

götürü bedeli aşan kısmına ise birim fiyata KDV dahil olmadığından KDV Kanunu'na göre KDV eklemek, bu suretle bulunacak alacaktan kanıtlanan ödemeleri tenzil ederek davacı/birleşen davada davalıya fazla ödeme yapılıp yapılmadığını belirlemek ve ulaşılan sonuçlara göre asıl ve birleşen davaları sonuçlandırmak olmalıdır" gerekçesiyle davacı/birleşen davada davalının sair temyiz itirazlarının reddiyle, kararın temyiz eden davacı/birleşen davada davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

2. Mahkemenin bozma ilamına uyarak verdiği 04.11.2020 tarih ve 2017/133 Esas, 2020/402 Karar sayılı asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne dair kararının taraf vekillerince süresinde temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 20.10.2022 tarih ve 2022/3625 Esas, 2022/4887 Karar sayılı ilamı ile, "Davacı-birleşen davada davalı ...'un, dava dışı arsa sahipleri ile imzaladığı kat karşılığı inşaat sözleşmelerindeki hak ve yükümlülükleri davalı- birleşen davada davacı ... ve ...'e devrettiği, devirden sonra ise inşaatların ikmal işini devralanlara karşı taşeron olarak üstlendiği taraflar arasında çekişmeli değildir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ...'un ne miktar iş bedeline hak kazandığı, ödemelerle mukayese edildiğinde fazla ödeme bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan 02.05.2019 tarihli asıl ve 27.02.2022 tarihli ek bilirkişi raporlarında, bozma ilamı uyarınca yapılan inceleme sonucunda davacı taşeronun yaptığı inşaatın toplam inşaat maliyetinin 748.993,37 TL olduğu, taşerona yapıldığı kanıtlanan ödeme tutarının 711.820,00 TL olduğu, taşerona 37.173,37 TL eksik ödeme yapıldığı, dolayısı ile birleşen davada yüklenicinin taşerona yaptığı fazla ödeme bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda birleşen davada davalı olan taşerona fazla ödeme yapılmadığı belirlendiğinden, birleşen davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur" gerekçesiyle davalı-birleşen dosyada davacıların tüm, davacı-birleşen davada davalının diğer temyiz itirazları reddedilerek, kararın temyiz eden davacı-birleşen davada davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

3. Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "Asıl davanın kısmen kabulü ile, A)İnşaatın durumu, sınıf ve maliyetinin tespitine yönelik talebin kabulüne, 03.12.2008 tarihli keşif itibariyle, binaların bitmiş, genel iskanın alınmış ve iskana hazır halde olduğunun dava konusu inşaatın, 3. sınıf B grubu inşaat olduğunun ve yapım maliyetinin proje ücreti ve SGK primleri birim fiyata dahil olmak üzere 693.599,28 TL olduğunun, yapı denetim gideri (KDV dahil 18.931,09 TL) ve İnşaat ruhsat harcı (KDV hariç 36,463,00 TL) da yapı maliyetine eklendiğinden toplam maliyet bedelinin 748.993,37 TL olduğunun tespitine,

B) KDV ve gelir vergisi bedellerinin tespiti taleplerinin reddine, C) Yapılan daireler ve dükkanların dava tarihi itibariyle değerlerinin tespitine yönelik olarak karar verilmiş olup, Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 2015/5135 Esas, 2016/1992 Karar sayılı 30.03.2016 tarihli ilamı ile bu hususta esastan reddedilmiş olduğu Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 2016/4554 Esas, 2017/1581 Karar sayılı 06.04.2017 tarihli ilamı ile karar düzeltme istemi yönünden esastan reddine karar verildiğinden bu konuda Karar Verilmesine Yer Olmadığına,

D) Davacının emek ve mesaisine karşılık olması gereken ücretin tespitine yönelik talebi yönünden karar verilmiş olup, Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 2015/5135 Esas, 2016/1992 Karar sayılı 30.03.2016 tarihli ilamı ile bu hususta esastan reddedilmiş olduğu Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 2016/4554 Esas, 2017/1581 Karar sayılı 06.04.2017 tarihli ilamı ile karar düzeltme istemi yönünden esastan reddine karar verildiğinden bu konuda Karar Verilmesine Yer Olmadığına, Birleşen dava yönünden davanın reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ve birleşen dava davacılar vekili temyiz dilekçesinde; a. Sözleşmeye göre, davacı ...'un müteahhit kârı almasının sözkonusu olmadığını, onun lehine böyle bir hesaplamanın da yapılamayacağını, çünkü kârın, müvekkillerine ait olduğunu, sözleşmeye sadık kalınması gerektiğini, davacının, proje bedeli dışında her ne ad altında olursa olsun bir ücret veya kâr talep edemeyeceğini, öncelikle uyuşmazlığı çözerken konuya bu cepheden bakmak gerektiğini,

b. Bilirkişilerin ve mahkemenin inşaat ruhsat harcını ve yapı denetim ücretini ayrıca hesaplamasının, yani inşaat maliyetine eklemesinin hatalı olduğunu, bilirkişilerin ayrıca hesapladığı inşaat ruhsat harcı ve yapı denetim ücretinin, bayındırlık yapı maliyet hesabındaki %15'lik genel giderler içinde olduğunu,

c. Davacı ...'un inşaat maliyeti içindeki "%10'luk yüklenici kârını" da alamaması gerektiğini, zira yüklenicinin artık ... ve ... olduğunu, bu kârın onlara ait olması gerektiğini, bu sebeple, bu %10'luk kısmın maliyet hesabından düşülmesi gerekeceğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı ve birleşen davada davalı ...'un ne miktar iş bedeline hak kazandığı, ödemelerle mukayese edildiğinde fazla ödeme bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2 maddesinin atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428. ile 439/2 maddelerinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, mahkemece uyulan kesin bozma niteliğindeki bozma kararı gereğince, hüküm verilmiş olduğu anlaşılmakla; davalı ve birleşen dava davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ve birleşen dava davacıları vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı harcın temyiz edenlerden alınmasına,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,