Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/3012 K.2025/486

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; asıl ve birleşen 2009/103 Esas sayılı davada davalı ..., birleşen 2012/222 Esas sayılı davada davalı ..., birleşen 2008/339 Esas sayılı davada davalılar ..., ..., birleşen 2013/529 Esas sayılı davada davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ASIL VE BİRLEŞEN DAVALAR

1.Davacı kooperatif vekili asıl ve birleşen 2012/222, 2013/529, 2009/123 ve 2004/104 esas sayılı dosyalardaki dava dilekçelerinde; davalı kooperatif üyelerinin kooperatifin 16.10.2004 tarihli genel kurulunda alınan karara istinaden aidat borçlarının bulunduğunu ve ödenmediğini belirterek bu borçlara ilişkin yapılan takibe itirazın iptalini talep etmiştir.

2. Davacı kooperatif vekili Birleşen 2009/103, 2009/102 ve 2008/339 esas sayılı dava dilekçelerinde özetle; davalı kooperatif üyelerinin kooperatifin 16.10.2004 tarihli genel kurulunda alınan karara istinaden aidat borçlarının bulunduğunu ve ödenmediğini belirterek aidat bedeline ilişkin alacağını talep etmiştir.

3.Davacı ... vekili birleşen 2012/186 esas sayılı dava dilekçesinde özetle; kooperatifin aidat borcuna ilişkin yaptığı takip bedelini ödediğini ancak borcunun bulunmadığını belirterek ödediği bedelin istirdatını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl ve birleşen 2012/222, 2013/529, 2009/123, 2004/104,2009/103, 2009/102 ve 2008/339 esas sayılı davalarda davalılar vekili cevap dilekçelerinde özetle; kendilerinin borçlarının bulunmadığını kooperatif ile ibralaşarak istifa ettiklerini belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Birleşen 2012/186 esas sayılı davada davalı kooperatif vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kooperatife alınan genel kurul kararı ile borcunun bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 2008/18 Esas 2010/334 Karar ve 08/12/2010 tarihli kararı ile sadece asıl davanın konusu olduğu için asıl dava hakkında davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 08/12/2010 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesi'nce, davalı kooperatif üyelerinin aidat borcuna ilişkin karar alınan genel kurul kararının iptali davasının sonucunun beklenilmesi gerektiği, şayet iptal olunmazsa Kooperatifler Kanunu'nun 17 inci ve 23 üncü maddeleri çerçevesinde inceleme yapılarak, yine bu genel kurulda alınan karardaki borcun kaynağının belirlenerek davalının imzaladığı ibranamede ödediği belirtilen 25.500,00TL nin 20.11.2004 tarihine taşınarak borçlu olup olmadığı, belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma ilamından sonra yukarıda esas numaraları belirtilen dosyalar asıl dava dosyası ile birleştirilmiştir. Birleştirilen bu dosyalardaki bozma ilamlarının gerekçeleri de yukarıda açıklanan bozma ilamı ile aynıdır.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen 2009/103, 2009/102, 2013/529, 2009/123, 2014/104 ve 2008/339 esas sayılı davaların kabulüne, birleşen 2012/186 ve 2012/222 esas sayılı davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ..., Ayla, İbrahim ve Bülent temyiz dilekçesinde, kendilerinin 25.500,00 TL bedel ödeyerek kooperatif ile ibraname imzaladıklarını ve kooperatif üyeliğinden istifa ettiklerini, üye bulunmadıkları dönemde kendileri hakkında alınan karardan dolayı aidettan sorumlu tutulmayacaklarını beyan etmektedir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kendisinin kooperatifin hem üyesi hem de bir takım işler için taşeronluk yaptığını, ödeme belgeleri ve yapılan iş neticesinde kooperatife borcunun bulunmadığını, beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kooperatife olan aidat borcuna ilişkin itirazın iptali ve alacak istemine ilişkindir.

1.Davalılar Timur, Bülent, Ayla ve İbrahim vekilinin temyiz itirazlarının değerlendirilmesinde, davacı kooperatif ve üyeleri arasında çıkan ve Dairemizden geçen uyuşmazlıklara ilişkin emsal bozma ilamlarında (2023/1484 Esas, 2023/2640 Karar, 2023/1487 Esas, 2023/2644 Karar, 2023/1485 Esas 2023/2641 Karar ve 2023/1472 Esas 2023/2642 Karar) Kooperatif'in 16/10/2004 tarihli genel kurulunda kararlaştırılan toplam güncel borcun 478.513,94 TL olduğunun kabul edildiği, Kooperatif'in üye sayısının 21 kişi olduğundan kişi başına düşen borcun 22.786,33TL olduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle 25.500,00 TL ödeme yapmak suretiyle ibraname alan kooperatif üyeleri yönünden davanın reddi gerektiği sonucuna varılmış olup, buna göre hükmü temyiz eden davalılar Timur, Bülent, Ayla ve İbrahim'in 25.500,00TL ödeme yaptıkları ve ibraname aldıkları, bu tutarın haklarında icra takibi tutarından fazla olduğu anlaşılmakla bu davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

2. Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının değerlendirilmesinde, davalının tarihsiz sözleşme ile davacı kooperatifin oda kapısı, pervaz ve kanatların imalat ve montajı için 338 adet kapıyı adet fiyatı KDV dahil 141,40 TL (Eski para tutarı 141.400.000 TL) yapmayı üstlendiği ayrıca davacı kooperatif ile yapılan tarihsiz sözleşmede ortaklık ödentilerine mahsuben toplam 12.531,90 TL(Eski para karşılığı 12.531.900,000 TL) 20.01.2005 tarihli 2.200.000,000 TL, 20.02.2005 tarihli 2.200.000,000 TL, 20.03.2005 tarihli 2.200.000,000 TL, 20.04.2005 tarihli 2.200.000,000 TL, 20.05.2005 tarihli 2.200.000,000 TL,

20.06.2005 tarihli 1.531.900,000 TL-Eski para ile- tutarlı 6 adet senet düzenleyerek verdiği, buna göre davalı ...'in yapımını üstlendiği kapı, kasa, pervaz ve kanatları yapım işini tamamlayıp tamamlamadığı, bu işten dolayı kooperatiften herhangi bir alacağının bulunup bulunmadığı araştırılarak,

bulunacak bedeli kooperatif ödentilerine mahsup etme hakkının bulunduğu gözetilerek kooperatif ödentilerine mahsup edilecek alacak kaleminin oluşup oluşmadığı ayrıca 12.591,90 TLlik 6 adet senedi ödeyip ödemediği araştırılarak davalı ...'in tüm ödemeleri bu şekilde belirlenerek kooperatife olan borçları ve takip konusu dosyada talep edilen borç miktarları ile karşılaştırılmak suretiyle kooperatife borçlu olup olmadığının tespiti ile sonucuna göre karar vermek gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR