Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/3544 K.2025/4050

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı ortak girişimi arasında 10.03.2015 tarihli kaba inşaat işleri sözleşmesi imzalandığını, davalı tarafın sözleşme kapsamında müvekkiline toplam 1.390.000,00 TL avans ödemesi yaptığını, buna karşılık müvekkilinin davalı şirkete aynı miktarda teminat mektubu verdiğini, teminat mektuplarının süresinin bitimini müteakip davalı tarafa toplam 700.000,00 TL tutarlı iki adet teminat mektubu verdiğini, sözleşme kapsamında müvekkilinin edimini ifa etmesine rağmen davalının teminat mektuplarını iade etmediğini ileri sürerek iki adet teminat mektuplarının hükümsüzlüğünün tespiti ve iadesini talep etmiş, yargılama sırasında dava konusu teminat mektuplarının nakde çevrilmiş olması sebebiyle dava 700.000,00 TL'lik istirdat talebine dönüşmüştür.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafa hakedişlerinden daha fazla ödeme yapıldığını, davacının müvekkillere borçlu olduğunu, bu borcun bir kısmının tahsili için söz konusu teminat mektuplarının haklı olarak nakde çevrildiğini ve davacının cari hesap borcundan düşüldüğünü savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflarca sunulan muavin hesap kayıtları, cari hesap dökümü, hakediş raporları incelendiğinde; davacı yüklenicinin hak ettiği hakediş alacağı tutarının 12.689.112,20 TL olduğu, davalı işveren tarafından davacı yükleniciye yapılmış olan ödeme tutarının ise toplam 16.529.600,37 TL olduğu, dolayısıyla davalı tarafça davacı yükleniciye hak ediş alacaklarının üzerinde ödeme yapıldığı, davalı tarafın nakde çevirmiş olduğu 1.390.000,00 TL'lik teminat mektupları tutarı düşüldüğünde davalının davacı yükleniciden alacaklı olduğu,

bu durumun alınan her iki bilirkişi raporuyla belirlendiği, davalının sözleşmenin 17. maddesi hükmüne istinaden teminat mektuplarını haklı olarak paraya çevirdiği, davacı yüklenicinin menfi tespit ve istirdat talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı yan davalı ortaklığın takas-mahsup talebinde bulunmadığını ileri sürmüşse de; mahsubun yenilik doğuran bir hakkın kullanılması olmayıp, sadece alacağın gerçek miktarını belirlemek üzere yapılan bir işlem olduğu, ayrı ve müstakil iki alacak bulunmadığı,

mahsup savunmasını alacak miktarının indirilmesinde yararı olan herkesin ileri sürebileceği ve borcu sona erdiren durum olması nedeniyle hâkim tarafından re’sen nazara alınacağı, mahkemece alınan bilirkişi raporu ile davalı ortaklığın davacı yana hakedişlerinden daha fazla ödeme yapmış olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; avans teminatı verilme nedenin dikkate alınmadığını, tek taraflı deftere dayalı olarak belirtilen tutarda davalının ödeme yaptığı hususunun doğru olmadığını, davalının tek yanlı olarak müvekkili borçlandırdığını, davalının açtığı bir karşı dava ve takas mahsup talebinin de söz konusu olmadığını, teminat verilmesi ve iadesi şartlarının sözleşmede açık ve net olarak düzenlendiğini, teminat mektubunun taraflar arasındaki nihai alacak verecekten bağımsız olarak ön avans ödemesine karşılık verildiğini, ön avansa tekabül eden işin ifasından sonra iadesi gerektiğini, müvekkilinin avans verilen tutara denk gelen işi yaptığını, sözleşme hükümlerinin dikkate alınmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı verilen teminat mektuplarının hükümsüzlüğünün tespiti ile iadesi istemine ilişkin olup, yargılama sırasında teminat mektupları nakde çevrildiğinden istirdat davasına dönüşmüştür.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR