Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/749 K.2024/1181

Konkordato isteminden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince talebin kabulüne karar verilmiştir.

Kararın bir kısım alacaklılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, yeniden esas hakkında karar verilmesine, konkordato istemlerinin usulden reddine, bir kısım alacaklılar vekillerinin istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı talep edenler vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Dairemiz bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı talep edenler vekili tarafından temyiz edilmekle; Hukuk Genel Kurulu kararı ile talep edenler vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Dairemiz bozma kararındaki nedenlerden dolayı bozulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince bozma sonrası yargılamada, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, yeniden esas hakkında karar verilmesine, konkordato istemlerinin usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının talep edenler vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde talep edenlerin konkordato isteminin kabulü ile projenin tasdikine karar verilmekle Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklılar ... A.Ş., ... Müh. Ltd. Şti., ... A.Ş. ve SGK vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Talep edenler vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ekonomik durgunluktan etkilendiğini, ileri sürerek, İİK'nın 285 vd. maddeleri gereği konkordato geçici mühleti verilmesini ve akabinde konkordato projelerinin tasdikini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım alacaklılar vekilleri ibraz ettikleri dilekçeler ile, yargılamaya müdahil olmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 06.07.2020 tarihli, 2018/798E. 2020/204K. sayılı kararı ile, İİK'nın 305. maddesinde düzenlenen konkordatonun tasdiki şartlarının gerçekleştiği gerekçesiyle, talebin kabulü ile davacıların konkordato projelerinin tasdikine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım alacaklılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.11.2021 tarihli, 2021/1192 Esas, 2021/1613 Karar sayılı kararı ile, ilk derece mahkemesince İİK'nın 304/2. maddesine uygun bir ara kararı alınmaksızın, duruşmanın kesin mühletin dolduğu tarihten sonrasına bırakılması ve kesin mühletin bitiminden sonra tasdik kararı verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle, ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek yeniden esas hakkında konkordato istemlerinin usulden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.Bozma Kararı 1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde konkordato talep edenler vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Dairemizin 23.05.2022 tarih, 2021/6493 Esas, 2022/2732 Karar sayılı ilamı ile, istinaf incelemesini yapan bölge adliye mahkemesince işin esasına girilerek, tasdik şartlarının oluşup oluşmadığının tartışılması gerekirken, yanılgılı gerekçelerle istemin usulden reddine kararı verilmesinin doğru olmadığı belirtilerek, bozulmuştur.

B.Bölge Adliye Mahkemesi Direnme Kararı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca Direnme Üzerine Verilen Karar Bölge Adliye Mahkemesinin 27.09.2022 tarih, 2022/1183 Esas, 2022/1370 Karar sayılı ilamı ile, önceki kararda direnilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen direnme kararı üzerine, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.02.2023 tarihli, 2023/6-70 Esas, 2023/33 Karar sayılı kararı ile, Dairemiz bozma kararı uygun bulunup, Bölge Adliye Mahkemesi direnme kararı bozularak, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

C.HGK Kararı Sonrası Bölge Adliye Mahkemesi Kararı Bölge Adliye Mahkemesinin 23.05.2023 tarih, 2023/859E. 2023/921K. Karar sayılı kararı ile, 6 aylık uzatma yetkisinin zımnen kullanıldığının kabulü halinde dahi, ilk derece mahkemesince verilen kesin mühlet hükümlerinin sona ermiş olacağı, kesin mühletin ve yasal ve fiili uzatma sürelerinin dolduğundan bahisle konkordato istemlerinin usulden reddine karar verilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Dairemizin 30.10.2023 tarih, 2023/2909 Esas, 2023/3542 Karar sayılı ilamı ile, kanun yolunda geçen sürenin konkordato talep edenler aleyhine olacak şekilde yorumlanmasının doğru olmadığı, istinaf incelemesini yapan bölge adliye mahkemesince işin esasına girilerek, tasdik şartlarının oluşup oluşmadığının tartışılması gerektiğinden bahisle bozulmuştur.

2. Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda belirtilen kararı ile İcra ve İflas Kanununun 302'nci maddesinde aranan alacaklı ve alacak tutarı çoğunluğu ile 305 nci maddesinde sağlanan diğer koşulların sağlandığı gerekçesiyle alacaklıların istinaf başvurularının esastan reddine; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesis edilerek talep edenlere ait konkordato projesinin tasdikine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklılar ... A.Ş., ... Ltd. Şti, ... A.Ş. ve SGK vekilleri ayrı ayrı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklılar vekilleri temyiz dilekçelerinde, konkordatonun reddine karar verilmesi amacıyla hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, talep eden şirketler bakımından konkordato geçiçi mühleti verilmesi ve akabinde projelerinin tasdiki istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri, İcra ve İflas Kanununun İİK’nın 286 vd.

3. Değerlendirme

1.İcra ve İflas Kanununun 285. maddesi ve devamında, borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflâstan kurtulmak için konkordato talep edebileceği hükmü yer almıştır. Bu hüküm doğrultusunda amaç, borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklılara borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır. Ancak bu hüküm kaleme alınırken kanun koyucu bilinçli olarak konkordatonun tasdikini bazı şartlara bağlamış ve mahkemeye bu şartların varlığını re'sen değerlendirme görevi yüklemiştir.

2. Konkordato projesinin tasdiki için evvela projenin kanunun aradığı nisapla alacaklılar tarafından kabul edilmiş olması gerekmektedir. Bunun yanı sıra davacı borçlu tarafından teklif edilen tutarın kaynaklarıyla orantılı olması ve olası bir iflas halinde alacaklıların eline geçecek tutarın konkordato projesinde vaat edilen tutardan az olması yani konkordatonun alacaklılar için iflasa nazaran daha avantajlı olması gerekir. Bu şartlarla birlikte tasdik harcının yatırılması, imtiyazlı alacakların ve mühlet içi borçların da ödenmesi veya teminata bağlanması diğer şartlar olarak karşımıza çıkmaktadır.

3.İİK'nın 305. maddesinde aranan konkordatonun tasdiki şartları kamu düzenine ilişkin olup, mahkeme bunların varlığını re'sen araştırır. Gerekli koşulların bulunmadığını tespit ederse, talebin reddine karar verir. Kararın gerekçesinde, şartlardan hangisinin ya da hangilerinin mevcut olmadığını dayanaklarıyla açıklaması gerekir. Konkordatonun feshi sebeplerinden birinin tasdik aşamasında tespit edilmesi durumunda da tasdik talebi reddedilir. Bahsi geçen maddede sayılan tasdik şartlarından bir tanesi de, konkordato projesinde teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması şartıdır.

4. Konkordato sürecinde, dava teorisinin aksine yargılama sırasında değişen sermaye artırımı, iş ortaklığı yapılması vs. gibi durumların da nazara alınması, değişen hususların projenin uygulanabilirliğine etkisinin tartışılması gerekmektedir. Somut olaya bakıldığında, davacı şirketler tarafından tasdik hükmünden sonra ödemelerde aksaklık olduğu hatta temyiz eden şirketler yönünden hiç ödeme yapılmadığı sunulan kayyım raporları uyarınca sabittir.

Bu itibarla davacıların, konkordato projesinde öngörülen ödeme planına uymaya muktedir olmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla mahkemece yapılacak iş, her iki şirketin de bilançosunun borca batık olup olmadığı yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılıp şartlar mevcutsa iflas kararı verilmesi ve iflas kararı verilecekse İİK. 292/son uyarınca yetkili şirket temsilcisinin duruşmaya çağrılarak dinlenmesidir.

Aksi düşünce ve yanılgılı gerekçeyle karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

VII.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz peşin harcın istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,