Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/891 K.2024/1254

Taraflar arasındaki konkordatonun tasdiki istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince talebin kabulüne karar verilmiştir.

Kararın bir kısım alacaklılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince alacaklı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekilinin başvurusunun esastan, diğer alacaklıların başvurularının ise usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım alacaklılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; ayakkabı ve deri giyim üretimi işiyle iştigal eden talepçi şirketin yaşanan ekonomik durgunluk nedeniyle borçlarını ödemede zora düştüğünü ileri sürerek, konkordato geçici mühleti verilmesini ve akabinde konkordatosunun tasdikini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım alacaklılar vekilleri ibraz ettikleri dilekçeler ile, yargılamaya müdahil olmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, İİK'da sayılan tasdik koşullarının oluştuğu gerekçesiyle, istemci şirketin talebinin kabulü ile konkordato projesinin tasdikine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde bir kısım alacaklılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Alacaklı Alternatifbank A.Ş. vekili; kararda alacaklıların hangi oranda alacaklarından vazgeçtiklerine ve ödeme takvimine yer verilmediğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve istemin reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

Alacaklı Ziraat Bankası A.Ş. vekili; tasdik şartlarının oluşmadığını, kararda alacaklıların hangi oranda alacaklarından vazgeçtiklerine ve ödeme takvimine yer verilmediğini, projenin borçlu kaynakları ile orantılı olmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve istemin reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

Alacaklı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekili; alacaklarının bir kısmının haksız şekilde reddedildiğini, tasdik şartlarının oluşmadığını, kararda alacaklıların hangi oranda alacaklarından vazgeçtiklerine ve ödeme takvimine yer verilmediğini, projenin borçlu kaynakları ile orantılı olmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve istemin reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

Alacaklı Ziraat Katılım Bankası A.Ş. vekili; alacaklarının haksız şekilde reddedildiğini, tasdik şartlarının oluşmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve istemin reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

Alacaklı T.Halk Bankası A.Ş. vekili; tasdik şartlarının oluşmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve istemin reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, alacaklılar T.Halk Bankası A.Ş., Ziraat Katılım Bankası A.Ş., Ziraat Bankası A.Ş. ve Alternatifbank A.Ş. vekillerinin istinaf başvurularının usulden reddine, alacaklı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun ise, çekişmeli alacaklılara pay atrılmasına yönelik kararın mahkemenin takdirinde olduğu, talepçi şirketçe tasdik şartlarının sağlandığı gerekçesiyle, esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde bir kısım alacaklılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

Alacaklı Alternatifbank A.Ş. vekili; projenin borçlu kaynakları ile orantılı olmadığı ile istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

Alacaklı Ziraat Bankası A.Ş. vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

Alacaklı Ziraat Katılım Bankası A.Ş. vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, konkordato projesinin tasdiki istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 285 vd. ile 305 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 376. maddesi.

3. Değerlendirme 1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre alacaklılar Ziraat Bankası A.Ş., Alternatifbank A.Ş. ve Ziraat Katılım Bankası A.Ş. vekillerinin tüm, alacaklı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Alacaklı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazları bakımından:

Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur. Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır.

İİK'nın 305. maddesinde aranan konkordatonun tasdiki şartları kamu düzenine ilişkin olup, mahkeme bunların varlığını re'sen araştırır. Gerekli koşulların bulunmadığını tespit ederse, talebin reddine karar verir. Bu kararın gerekçesinde, şartlardan hangisinin ya da hangilerinin mevcut olmadığını dayanaklarıyla açıklaması gerekir. Konkordatonun feshi sebeplerinden birinin tasdik aşamasında tespit edilmesi durumunda da tasdik talebi reddedilir.

Bahsi geçen maddede sayılan tasdik şartlarından bir tanesi de, konkordato projesinde teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması şartıdır.

Borca batıklık ise, borçlunun malvarlığındaki aktif değerler toplamının, pasif değerler toplamını karşılayamaması durumudur. Şirketin borca batık durumda olup olmadığı TTK’nın 376. maddesi uyarınca rayiç değerlere göre tespit edilmelidir. Mahallinde keşif yapılarak, uzman bilirkişi aracılığıyla tespit edilebilen niteliklerine göre kayıtlardaki malvarlığının (örn; araçlar, model ve yaş gibi diğer özelliklerine göre) rayiç tespitinin yapılması mümkündür.

Rayiç değerler ve yapılan araştırma ve inceleme sonucu elde edilen gerçekçi verilere göre bilirkişilerce yeniden oluşturulacak şirket bilançosu (borca batıklık bilançosu) da dikkate alınıp bir sonuca gidilmelidir. Dava teorisindeki genel ilkeden farklı olarak konkordato bir dava olmadığından borca batıklık sadece talep tarihi itibariyle değil, yargılama safhasındaki olumlu veya olumsuz gelişmeler de dikkate alınarak belirlenmelidir.

Somut olayda; talepçi şirketin özvarlığının 31.12.2022 tarihli rayiç değer bilançosuna göre (+) 18.080.948,85 TL'ye ulaştığı anlaşılmıştır. Tasdik edilen proje ile anapara borçlarını (faizsiz) hali ile tasdikten başlayarak 56 ay vadede ödemesine karar verilmiştir. İbraz edilen komiser heyeti raporları dikkate alındığında, tasdik edilen proje borçlunun aktif değerlerine göre düşük seviyede kalmış, özellikle rayiç özvarlık değeri yüksek olan borçlu bakımından projede faizde tenzilat öngörülmüş ve ödemeler uzun vadeye yayılmıştır. Açıklanan nedenlerle ve ayrıca 2022 yılının ilk 10 aylık döneminde gerçekleştirilen satış ve kar oranları da dikkate alındığında, teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması şartının gerçekleştiğinin kabulü mümkün değildir.

Bu durumda mahkemece, ekonomik vaziyeti itibariyle konkordatoya ihtiyacı bulunmadığı anlaşılan borçlu şirket talebinin reddi gerekirken, yazılı gerekçelerle projenin tasdiki doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-Alacaklılar Ziraat Bankası A.Ş., Alternatifbank A.Ş. ve Ziraat Katılım Bankası A.Ş. vekillerinin tüm, alacaklı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3-İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde müdahil Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.'ye iadesine,

Alınması gereken harçlar peşin olarak yatırıldığından müdahiller ..., ... ve ...'nden yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,