Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1233 K.2025/2805

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin davalı kooperatif üyesi olduklarını, ancak kooperatifin 27.08.2020 tarihinde yapmış olduğu genel kurula davacı ...'nun davet edilmediğini, diğer davacılar ... ve ...'e ise yapılan davetin kanun ve Anasözleşmeden yer alan usullere uyulmadan yapıldığını, davacı ...'nun kooperatifin genel kurul toplantısından tesadüfen haberdar olduğunu, usule uygun çağrı yapılması için bildirimde bulunduğunu, ancak bildirime cevap verilmediğini, 07.09.2020 tarih ihtarname ile genel kurul çağrısının yapılmamasının usulsüz olduğunu, toplantıda gündeme madde eklemek istediğini belirttiğini,

ancak ihtarnameye bir cevap verilmediğini, davacılar ... ve ...'na gönderilen davetiyede 02.07.2020, 09.07.2020 ve 16.07.2020 tarihlerinde davacıların mazeret bildirmeden toplantıya gelmediklerinden olağan genel kurul toplantı kararının alınamadığı,

bu sebeple genel kurula çağrının denetim kurulu tarafından yapıldığı iddialarının asılsız olduğunu, davacıların kooperatifinde katılmış olduğu son toplantının 28.06.2019 tarihli olduğunu, davalı kooperatif tarafından kötüniyetli olarak 2019 yılında yapılan genel kurul toplantısını yok sayılarak alınan kararları tescil ettirmeyerek kanuni sorumluluğun yerine getirilmediğini, sorumluluktan kurtulmak amaçlı karar defterinin bilinçli olarak kaybedildiğini, davacılar ... ile ... hakkında ilgili defterlerin kaybedildiği iddiaları ile suç duyurusunda bulunulsa da müvekkilleri lehine kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini,

dava konusu 27.08.2020 tarihli genel kurul toplantısının, yetkili organ olan 2019 yılı yönetim kurulu atlanmak suretiyle denetim kurulu adı altında yetkisiz kişiler tarafından çağrılarak yapıldığını, usulsüz olarak ..., ..., ... isimli kişilerin toplantıya katılarak oy kullandığı,

Kooperatifler Kanununun 53. maddesine göre toplantıya yetkisiz olarak katılıp oy kullanmanın alınan kararların bozulması sonucunu doğuracağını açıkça belirttiğini, 27.08.2020 tarihli genel kurul toplantısında yönetim kurulu asil üyeliklerine ..., ..., ...'in seçildiğini, ancak ... ve ...'in kooperatif üye ve ortağı olmadığından seçilme şartlarını taşımadıklarını, aidatlar arttırılarak davacıların mağdur edildiğini belirterek dava konusu genel kurulda yönetim kurulu üyesi olarak seçilen ..., ... ve ...'in bu sıfatlarını kullanarak işlem yapmalarının tedbiren engellenmesine,

27.08.2020 tarihinde yapılan genel kurulunda alınan tüm kararların davacı ...'nun davet edilmemesi, davacılar ... ve davacı ... 'e yapılan davetin usulsüz yapıldığını belirterek davalı kooperatifin 27.08.2020 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların yokluğunun tespiti, aksi halde genel kurul kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kooperatif üyesi olan davacıların 27.08.2020 tarihinde yapılması kararlaştırılan olağan genel kuruluna Anasözleşmenin 28. maddesine uygun şekilde taahhütlü mektup gönderilmek suretiyle davet edildiğini, davacı ...'na çağrı mektubunun merniste kayıtlı adresine yapıldığını, kaldı ki davacı ...'nun genel kuruldan haberdar olduğunu, davacılar ... ve ... 'in ise kooperatiflere ait yönetim kurulu karar defterlerini iade etmeyip tüm irtibatlarını keserek kooperatifi işlemez hale getirdiğini, bu nedenle 28.06.2019 tarihinde yapılan genel kurulun tescil işlemlerinin yapılamadığını,

seçilen yönetim kurulu ve denetçilerin göreve başlayamadığını, imza sirküleri çıkarılamadığı için kooperatif adına hiçbir işlem yapılamadan kaldığını, işlemez hale getirilen kooperatifin tekrar işler hale getirilmesi için 2019 yılı olağan genel kurul toplantısının yapılmasının uygun görüldüğünü, 2020 yılı yönetim kurulu kararları için yeni defter tasdiki yapıldığını, müşterek imza ile temsil edilen kooperatifin 2020 yılı olağan genel kurulu için çağrı yapılması girişimlerine davacılar tarafından karşılık vermediğini,

bunun üzerine yönetim kurulu aracılığıyla çağrı yapılamaması halinde denetim kurulunu görevli kılan Kooperatifler Kanunu'nun 43. madde ve yine Kooperatif Anasözleşmesi 27/2. madde hükümleri uyarınca denetim kurulu üyeliği devam eden ... ve ... 'un müşterek imzası ile Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne başvurulduğunu, 2019 yılı olağan genel kurulu için Bakanlık temsilcisi görevlendirilmesi talep edildiğini, kooperatif üyelerinin usulüne uygun olarak taahhütlü mektupla davet edildiğini, davacıların yönetim kurulu üyesi olarak çağrılmadıklarını,

gündeme madde eklemek üzere posta ve ihtarname gönderdiklerini ancak bunların dikkate alınmadığı için davaya konu genel kurulun hak ve yetki gaspı teşkil ettiğini ileri sürdüğünü, ihtarnamelerin gün ve saat itibariyle genel kuruldan sonra ulaştığını, her ne kadar kooperatif ortağı olmayan kişinin yönetim kurulu üyeliğine seçildiği iddia edilmiş ise de üyelik ve ortaklığı ana sözleşme uyarınca gerçekleşen ... ve ...'in yönetim kuruluna seçilmesinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığını, bu şahısların ortaklığının Anasözleşmenin 11. maddesi uyarınca yeni bir üye şeklinde değil,

bu maddede istisna tutulan 17. madde uyarınca yani ortaklığın devri sureti gerçekleştiğini, aidat miktarının toplantıya katılan tüm üyelerce müzakere edildiği belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların kooperatifin üyesi olduğu, kooperatifin 9 ortağının bulunduğu, dava konusu genel kurul toplantısına 5 ortağın asaleten 1 ortağın vekaleten olmak üzere 6 ortağın katılarak toplantı nisabının sağlandığı, davacı ...'nun genel kurul toplantısına çağrılmadığının iddia edilse de, davacı ile ilgili çağrı yazısının davacının kooperatife bildirilen, önceki yazışmalarda kullanılan ayrıca dava dilekçesinde belirtilen adrese gönderildiği,

çağrı yazısının davacı ...'na ulaşmamasında kooperatifin ihmal ve kusurunun bulunmadığı gibi çağrının usulüne uygun yapılmamasının iptal davası açma hakkı vereceği, bu aykırılığın genel kurul toplantısının iptali sonucunu doğurmayacağı, çağrıdaki usulsüzlüğün bir butlan sebebi olmadığı, davacılar ... ve ... yönünden ise davet edildikleri halde genel kurul toplantısına katılmadıklarından genel kurul kararlarının iptali için dava açmalarının mümkün olmadığı,

ancak 1163 sayılı Yasanın 53. maddesi uyarınca genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin toplantıya ve karara katılmış bulunduğunu iddia eden davacılar açısından alınan kararların yasaya, Anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı oldukları ileri sürülerek iptalleri için açılacak davada gerekli olan red oyu ve muhalefet şerhi koşulu aranmadağından davacılar açısından iptal davası açma koşullarının oluştuğu, dava konusu 27.08.2020 tarihli genel kurul toplantısının, 28.06.2019 tarihli genel kurul kararlarının tescil ettirilememesi,

14.05.2018 tarihli genel kurulda seçilen yönetim kurulunun toplanıp karar alamaması nedeniyle 14.05.2018 tarihli genel kurulda seçilen denetçilerin çağrısı ile gerçekleştirildiği, yönetim kurulunun görevini yapamaması halinde denetim kurulunun genel kurulu toplantıya çağırabileceğini, ..., ... ve ... isimli kişilerin hisse devirleri ile kooperatif üyesi oldukları, ortaklık devirlerinin kanun ve ana sözleşmeye uygun olduğunu, ortaklık hisse devirleri ile ilgili yönetim kurulunun karar alamamış olmasının devir alanların ortaklık haklarını kullanmalarına engel olmadığından genel kurul tarihi itibariyle ...,

... ve ... ’in kooperatif ortağı oldukları ve genel kurul toplantısına katılma ve oy kullanma haklarının bulunduğu, aidatların belirlendiği 8. madde dahil genel kurulda alınan kararların kanun ve ana sözleşme hükümleri ile iyi niyet esaslarına aykırı olarak nitelendirilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; yerel mahkemece eksik inceleme ve hatalı bilirkişi raporu dikkate alınarak hüküm kurulduğunu, 27.08.2020 tarihli genel kurul çağrısının yetkili olmayan kişiler tarafından yapıldığını, 2019 yılı genel kurul toplantısında davacı ... 'in de yönetim kurul üyesi seçildiğini, ancak genel kurul karar defterinin kasıtlı olarak yok edilerek müvekkillere atılmak istendiğini, yönetim kurulu seçilmişken eski denetim kurulu üyelerinin toplantıya çağrı yapma hakkının bulunmadığını,

mahkemece 2019 yılına ait yönetim kurulunun tescil edilmemesinde kusurlu taraf araştırılmadığı gibi göreve başlamak için tescil zorunluluk olup olmadığı tartışılmadığını, 2019 yılında seçilen yönetim kurulu üyelerinin görevine devam etmesi gerektiği halde kararın tescil edilmediği gerekçesiyle 2018 yılındaki toplantıda seçilen yönetim kurulu üyelerinin görevli olduğunun kabul edilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca gerekçede belirtilen 14.05.2018 tarihli genel kurulda seçilen yönetim kurulu'nun toplanıp karar alamaması kanıtlar delil bulunmadığını, hisse devirlerinin usulsüz olduğunu,

kooperatif üyesi olmayan kişilerin genel kurula katılıp oy kullandıklarından alınan kararların iptal edilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 27.08.2020 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların yokluğunun tespiti ve iptali istemine ilişkindir.

1.1 Dava konusu olayda uyuşmazlık, toplantıya çağrının davalı kooperatifin yetkili organı ya da kişiler tarafından gönderilip gönderilmediği, davacı ...’na çağrının yapılıp yapılmadığı, toplantıya katılarak oy kullanan ..., ... ve ... ’in davalı kooperatifin ortağı olmadıkları, alınan kararlarda oy kullanmalarının usulsüz olduğu konularında toplanmaktadır.

1.2 Davalı kooperatifin, 14.05.2018 tarihli genel kurul toplantısında asil üyeliklerine ..., ... ve ..., yedek üyeliklerine ise ... , ... ve ... seçilmiş ve karar tescil edilmiştir.

1.3 14.05.2018 tarihli genel kurul toplantısında denetim kurulu asil üyeliklerine ... , ... , yedek üyeliklerine ise ... , ... seçilmiş ve karar tescil edilmiştir.

1.4 28.06.2019 tarihli genel kurul toplantısında ise asil üyeliklerine ... , ... ve ... , yedek üyeliklerine ise ..., ... ve ... seçilmiş, ancak Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde karar tescil edilmemiştir.

1.5 Davaya konu genel kurul toplantısına çağrı ise denetim kurulu başkanı sıfatıyla ... ve denetim kurulu üyesi sıfatıyla ... tarafından alınmıştır. Genel kurula davet de bu kişiler tarafından yapılmıştır.

2.1 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 43. maddesi Kooperatif Genel Kurulu'nu çağrıya yetkili kişilerin yönetim kurulu veya Anasözleşme ile bu hususta yetkili kılan diğer bir organ ve gerektiğinde Denetçiler kurulu, ortağı olduğu üst birlik ve tasfiye memurları olarak belirlemiş bu şekilde toplantı yapılamadığı takdirde, gerektiğinde ilgili bakanlığın da genel kurulu çağrıya yetkili olduğunu belirlemiştir.

2.1 Somut uyuşmazlıkta dava konusu 27.08.2020 tarihli Genel Kurul'u toplantıya çağıran Denetim Kurulu üyeleri 14.05.2018 tarihli Genel Kurul'da seçilen Denetim Kurulu üyeleridir. Halbuki bu Genel Kurul'dan sonra 28.06.2019 tarihinde yeni bir Genel Kurul yapılmış yeni bir Yönetim Kurulu oluşmuştur. Yeni Yönetim Kurulu'nun seçimine ilişkin Genel Kurul kararı Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde tescil edilmemiştir.

3.1 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 3. Maddesinde ve genel kurul toplantılarını düzenleyen 42 ve 54. maddelerinde de Kooperatifin kuruluşundan sonra Yönetim Kurul seçimi de dahil olmak üzere Genel Kurulu'nda alınan kararların Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde tescilinin zorunlu olduğuna ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.

3.2 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 61. Maddesinde " Kooperatif Yönetim Kurulu, kooperatifi temsile yetkili kılınan kimselerin isimlerini, imzalarını ve bu yetkiye dayanan kararların noterlikçe tasdikli örneğini Ticaret Siciline verir" düzenlemesi yer almaktadır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi gereğince Kooperatifler Kanunu'nda aksine hüküm bulunmayan hallerde Türk Ticaret Kanunu'nun anonim şirketlere ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

3.3 Bu kapsamda anonim şirket genel kurullarında alınan bazı kararların Türk Ticaret Kanunu gereğince tescili zorunlu ve tescil kurucu bir unsur iken bazı kararlar yönünden ise tescil bildirici niteliktedir.

3.4 Bu kapsamda anonim şirketlerde genel kurullarda yönetim kurulu'nun seçimine ilişkin alınan kararlar alındığı tarihten itibaren geçerli olup tescil kurucu değil bildirici niteliktedir. Türk Ticaret Kanunu'nun 373. maddesi gereğince yönetim kurulu'nun tescil ve ilan edilmek üzere Ticaret Siciline bildirileceği belirtilmiş olup maddenin gerekçesinde de belirtildiği üzere seçilen yönetim kurulunun ticaret Sicil Müdürlüğüne tescili bildirici niteliktedir. (Prof.Dr. İsmail Kırca Anonim Şirket Genel Kurul Kararlarının Hükümsüzlüğü İstanbul 3. Bası 12 Levha Yayıncılık, 2024 sayfa 174)

3.5 Kooperatifi temsile yetkili kılınan kimselerin Ticaret Siciline bildirilmesi, kooperatifi temsile yetkili kişilerin kooperatifte işlem yapacak 3. kişilerin birlikte ittila kesbetmesi yönünden işlem güvenliği amacıyla düzenleyici bir işlem olup, gerek Koperatifler Kanunu 61. Madde gerekse TTK'nın 373. Maddesindeki düzenlemeler aynı kapsamda yorumlanmalıdır. Temsil görevi verilen yönetim kurulu üyelerinin tescil edilmesi kanunda düzenlenmiş olmasına karşılık Genel Kurulun tescil zorunluluğu düzenlenmemiştir. Kuşkusuz Yönetim Kurulu seçimine ilişkin Genel Kurul tutanağı Yönetim Kurulu seçiminin dayanak belgesi olarak tescil sırasında ibrazı gereken belgelerdendir.

3.6 Bu nedenle 28.06.2019 tarihli genel kurul toplantısında seçilen yönetim kurulu üyelerinin bir başka deyişle alınan genel kurul kararının ticaret siciline tescil edilmemiş olması alınan kararlar iptal edilmediği, yokluk veya butlanına hükmedilmediği sürece geçerliliğini korumaktadır. Toplantıya davetin yapıldığı tarih itibariyle usulüne uygun olarak seçilmiş bir yönetim kurulu'nun varlığına rağmen görevi sona eren ve yerine yenileri seçilen eski denetim kurulu'nun yaptığı toplantıya daveti, yetkisiz kişiler tarafından çağrı yapılmış olması nedeniyle yok hükmünde olduğundan, yapılan genel kurul toplantısı da yok hükmündedir.

4. Öte yandan 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 47. maddesinde belirtildiği üzere ''kooperatifin bütün ortakları toplantıda hazır bulunduğu sürece ve bir itiraz olmadığı takdirde genel kurul toplantılarına dahil olan diğer hükümler saklı kalmak şartıyla toplantıya çağrı hakkındaki hükümlere uyulmamış olsa dahi kararlar alınabilir'' hükmünün de somut olayda gerçekleşmediği genel kurul'a 9 ortaktan 5 ortağın asaleten 1 ortağın vekaleten toplam 6 ortağın katıldığı, davacı 3 ortağın genel kurul toplantısına katılmadığı dolayısıyla bu maddedeki koşulun da gerçekleşmediği anlaşılmıştır.

5. Mahkemece yukarıda belirtilen gerekçelerle görevi sona eren eski denetim kurulunun genel kurulu toplantıya davete ilişkin kararı yok hükmünde olduğundan, buna dayalı olarak yapılan genel kurul kararının da yok hükmünde olduğunun tespitine karar vermek gerekirken, yazılı gerekçelerle karar verilmesi, usul ve yasaya uygun görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcın istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,